Bất động sản gặp khó do thủ tục hành chính

(KDPT) – Theo số liệu thống kê từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, từ đầu năm 2019 đến nay, nguồn cung bất động sản có chiều hướng giảm sút, đặc biệt tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Trần Nam, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho biết: “Có thời kỳ, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh “ngập” trong dự án, nhưng thời điểm này thì ngược lại vì rất thiếu nguồn cung. Tại Hà Nội, nguồn cung giảm tới 25% và TP Hồ Chí Minh giảm 50% so với cùng kỳ đầu năm 2018.

Còn theo Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh, trong sáu tháng qua, tổng số căn nhà đưa ra thị trường giảm 16.675 căn, tỷ lệ giảm đến 34,1%. Trong đó, phân khúc căn hộ cao cấp giảm ít nhất, phân khúc căn hộ bình dân giảm mạnh nhất đến 44,1%. Cơ cấu sản phẩm bị mất cân đối, lệch pha cung – cầu được dự báo sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn, từ đó ảnh hưởng mục tiêu an sinh xã hội.

Nói về nguyên nhân của thực trạng này, nhiều doanh nghiệp bất động sản cho rằng,  hiện nay có những chính sách chồng chéo, mâu thuẫn, không khả thi và thiếu tính thực tiễn, dẫn đến nhiều cuộc thanh tra, kiểm toán kéo dài 2-3 năm, khiến doanh nghiệp bất an, còn công tác tính tiền sử dụng đất dự án bất động sản đều bị chậm trễ. Nhiều hồ sơ tính tiền sử dụng đất kéo dài cả năm vẫn chưa giải quyết xong, bị yêu cầu bổ sung nhiều lần, chuyển lòng vòng, không trình được lên hội đồng thẩm định giá đất và lên cấp có thẩm quyền.

Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) đã có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, Bộ Xây dựng và lãnh đạo thành phố về việc giải quyết những vướng mắc lớn nhất của doanh nghiệp và thị trường bất động sản hiện nay. Theo HoREA, đối với dự án có quỹ đất hỗn hợp, gồm đất ở, đất nông nghiệp… phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, thì Sở Kế hoạch và Đầu tư trình UBND thành phố ban hành “quyết định chủ trương đầu tư”. Thế nhưng, sau khi đã có “quyết định chủ trương đầu tư” thì các dự án này đang bị ách tắc, do các sở chưa có sự phối hợp để giải quyết các thủ tục hành chính tiếp theo.

Nhiều dự án bất động sản chậm tiến độ do vướng mắc về thủ tục hành chính. (Ảnh minh họa)

Cũng đề cập vấn đề này, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc GP Invest, cho rằng, các doanh nghiệp như GP Invest đang gặp khó khăn về những thay đổi trong chính sách, đặc biệt là hành lang pháp lý. Điều mà các doanh nghiệp muốn kiến nghị lên Chính phủ, Quốc hội là sửa đổi luật, làm thế nào để không ảnh hưởng tới thay đổi các chính sách khác.

Lấy ví dụ về những thay đổi trong chính sách, ông Hiệp chia sẻ, do khái niệm trong Luật Đất đai năm 2014 thay đổi, nên việc cấp đất cho chủ đầu tư thay đổi 180 độ và dẫn đến có những dự án làm xong thủ tục rồi lại phải làm lại từ đầu. Chưa bao giờ thủ tục cấp chứng nhận đầu tư lại bị kéo dài tới ba năm như dự án của doanh nghiệp ông. “Như vậy thì lấy đâu ra hàng hóa”, ông Hiệp đặt vấn đề.

Thị trường dường như đang đứng trước bước ngoặt, vì sự thay đổi trong quan điểm của cơ quan phê duyệt dự án bất động sản. Trước hết là Luật Đất đai năm 2014 có sửa đổi và đưa vào những khái niệm không dựa trên quy định của các luật khác. Trong khi đó, chính Luật Đất đai đang chi phối mạnh nhất đến các dự án.

Bên cạnh đó, cũng theo ông Hiệp, Luật Xây dựng chỉ can thiệp vào giai đoạn xây dựng dự án, còn giai đoạn triển khai thì phải do Luật Đầu tư điều chỉnh. Số lượng các dự án bất động sản được phê duyệt từ đầu năm đến nay rất ít, thủ tục hành chính như một mớ bòng bong, khiến nhiều doanh nghiệp hoạt động khó khăn.

Nhận định về vấn đề này, chuyên gia kinh tế, Tiến sỹ Trương Huy Mai – Đại học RMIT, cho biết : “Thủ tục hành chính rườm rà, chồng chéo, rất dễ xảy ra hiện tượng cơ chế “xin – cho”, tiêu cực. Nguyên nhân chủ quan là công tác thực thi pháp luật còn hạn chế, một số cán bộ, công chức thiếu trách nhiệm, đùn đẩy, chuyển hồ sơ lòng vòng, hành doanh nghiệp”.

Còn ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh thì lại đề xuất về việc  cần một cơ chế mở cho giai đoạn hiện nay, để các doanh nghiệp bất động sản không phải bị động và  lúng túng giữa một “ rừng”  luật.

Trường Minh (tổng hợp)