Cha con doanh nhân: Giỏ nhà ai, quai nhà nấy?

Ceo và Quản trị - 03/05/2019

(KDPT) – Tại Việt Nam, từ lâu, mô hình công ty gia đình đã trở nên phổ biến. Người Việt không còn lạ lẫm với những công ty mà cha làm Giám đốc và con làm Phó giám đốc hoặc Trưởng phòng. Nhưng đằng sau những cặp cha con doanh nhân, có nhiều câu chuyện không phải ai cũng biết.

>>> Để cạnh tranh hãy học Bạch Thái Bưởi

>>> Bài học lãnh đạo từ những danh tướng

Con nhà tông…”

Theo lẽ thường, khi có một người cha thành đạt thì những yếu tố mà người con được thừa hưởng vô cùng đáng quý: “gen” của sự thông minh, hoạt bát; truyền thống của sự cần cù, sáng tạo; sự giáo dục cẩn trọng, chu đáo… Bởi thế, “bước cha trước, bước con sau”, không mấy ngạc nhiên khi có những cặp cha – con lãnh đạo rất thành đạt.

Giới doanh nhân vẫn biết đến Tập đoàn nước giải khát THP với người cha là một người đặc biệt tâm huyết với những loài thảo mộc có tác dụng giải nhiệt, thanh lọc cơ thể. Ông chuyên tâm nghiên cứu để cho ra những sản phẩm giải khát hàng đầu phục vụ cộng đồng. Trong khi đó, cô con gái 8X xinh đẹp của ông trực tiếp làm Phó tổng giám đốc Tập đoàn kiêm Giám đốc truyền thông của công ty. Nhờ những chiến lược truyền thông khéo léo của con gái, sản phẩm của ông phủ khắp toàn quốc, trở thành Thương hiệu được người tiêu dùng đón nhận nồng nhiệt.

Còn có thể kể đến công ty cổ phần tập đoàn TBD, công ty cổ phần công nghiệp thực phẩm AC…

Ông T.H.T, giám đốc công ty CP công nghiệp thực phẩm Á Châu chia sẻ: Làm cha mẹ, ai cũng mong muốn con cái nối chí mình để tiếp quản những thành quả mà mình đạt được. Nhưng là một lãnh đạo tâm huyết với công ty, là một người cha có trách nhiệm với con cái, không thể xem nhẹ việc đào tạo con cái nếu muốn chúng gìn giữ và phát triển sự nghiệp của mình.

Ông cho biết, để cậu con trai của ông có thể vững vàng ở vị trí Giám đốc như hiện nay ông đã rất dày công rèn giũa. Khi con học xong cấp 3, nhận thấy con có thiên hướng nối nghiệp cha và nhất là “thấy nó có năng lực, trí tuệ, có tâm huyết” ông đã quyết cho con đi du học tại Mỹ. Khi con trở về, ông đích thân kiểm tra, giám sát xem những gì con học được có phù hợp công việc tại công ty không. “Tôi rất sợ đám “tây học” này trở về mang theo toàn lí thuyết viễn vông và những triết lí xa xôi của nước ngoài. Tôi cũng không giao công việc này cho người khác vì họ rất dễ cả nể mà dễ dãi cho qua. Phải đích thân mình kiểm tra mới có được quyết định đúng”, ông T.H.T nói. Sau 3 tháng thử thách, cậu con trai đã làm hài lòng người cha khó tính và được ông tin cẩn trao cho những trọng trách trong doanh nghiệp.

 “Phá gia chi tử

  Dĩ nhiên, trong thực tế, không phải cặp cha – con lãnh đạo nào cũng thành công. Loại trừ yếu tố di truyền, sự “thất bại” này có căn nguyên từ việc giáo dục con không đúng hướng.

Có những “cậu ấm cô chiêu” từ nhỏ đã được nuông chiều nên vốn chỉ quen ăn chơi, hưởng thụ, không chú tâm học hành. Lớn lên, nối nghiệp cha mẹ là điều “bất khá kháng”. Có những bậc phụ huynh “cố đấm ăn xôi” cho rằng chỉ cần để con đi du học là có thể biến con thành thiên tài nên không tiếc tiền cung phụng những “ông vua nhỏ” ở xứ người. Nhưng “ngựa quen đường cũ”, xa cha mẹ, choáng ngợp với nền văn minh phương Tây “cởi mở”, tài năng không thấy chỉ thấy những đứa con ngày càng giỏi ăn chơi!

Điều quan trọng là khi cân nhắc, quyết định công việc cho con, những bậc bố mẹ không dám/ không thể nhìn đúng năng lực của chúng. Tình yêu thương/ tâm lí “cha truyền con nối” đan xen một chút tự phụ gia đình khiến nhiều người muốn con có ngay một vị trí danh giá trong xã hội nên cân nhắc không thấu đáo trao vào tay con những quyền hành và trách nhiệm mà chúng vốn không thể đảm đương được.

Hậu quả nhãn tiền của sự thiếu cẩn trọng đó, người lãnh hậu quả đầu tiên là những cộng sự, những người dưới quyền của các “Giám đốc nhỏ”. Họ phải chịu cảnh “làm đầy tớ thằng dại” với bao phiền toái, rắc rối…

Về lâu dài, thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp là không nhỏ. Không ít người tài đã lần lượt rời bỏ công ty vì quá bức xúc. Kết quả kinh doanh sụt giảm vì người điều hành, quản lí… không có năng lực. Hình ảnh những vị lãnh đạo trẻ xuất hiện trước truyền thông không gắn với hoạt động của công ty mà với những “hotgirl” này, người đẹp nọ, vũ trường kia, siêu xe đó… “Phá gia chi tử” là cụm từ được giới doanh nhân thốt lên trước những công ty mà cha mẹ dày công gây dựng, đến đời con bị phá tan tành.

Đôi điều suy nghĩ

Trên thế giới, có những công ty gia đình đã thành lập được cả một “đế chế” rộng lớn có quy mô toàn cầu tồn tại và phát triển qua hàng trăm năm. Có thể kể đến Samsung, Toyota, Wal-mart, Ford… Tất cả nằm ở bí quyết giáo dục con cái của các bậc cha mẹ. Chỉ khi nào họ thực sự cẩn trọng, nghiêm khắc trong việc định hướng, giáo dục con cái về lí tưởng nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm với sản nghiệp gia đình thì cơ hội duy trì mô hình doanh nghiệp gia đình mới dành cho họ.

Trung Linh