Chống giặc Covid-19: Chuyện về những người ở tuyến đầu

Ngay từ những ngày đầu xuân, khi cả nước đang đón Tết Nguyên đán trong không khí ấm áp, vui tươi, thì trên vùng biên ải Tổ quốc, các chiến sĩ biên phòng đã bắt tay vào công cuộc “chống giặc” Covid-19. Thành công của công tác phòng, chống dịch tại Việt Nam đến nay không thể thiếu công sức của những người lính mang quân hàm xanh. 

***

1. 

     Cuối tháng Ba, trên tuyến biên giới Lạng Sơn, những đỉnh núi mây mù vẫn giăng mắc. Cách đồn biên phòng cửa khẩu Hữu Nghị hơn 10km là thành phố Lạng Sơn, ông chủ khách sạn Vạn Xuân than phiền “lượng khách giảm đến 80-90% so với trước khi có dịch”. Từ cầu Đồng Đăng trên quốc lộ 1A, xe container xếp hàng dài vài kilometer do phía Trung Quốc siết chặt các biện pháp kiểm soát dịch bệnh. Đó cũng là những nét vẽ phác tại vùng biên viễn, nhưng có thể  đại diện cho cả nước, khi dịch bệnh Covid-19 đang có những diễn tiến phức tạp. Trước tình hình đó, Chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn nguy cơ dịch lây lan, bùng phát ra ngoài cộng đồng.

Chốt dã chiến được lập trên đường vào Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị.

    Trong không khí “cả nước ra trận” chống giặc dịch Covid-19, dọc dài tuyến biên giới ở tỉnh Lạng Sơn, những chiến sĩ biên phòng vẫn bám trụ từng mét đất biên cương. Với họ, “ăn lán, ngủ rừng” đã thành quen trong suốt gần ba tháng qua.

     17h, trời đã sầm sập tối. Trên điểm chốt số 8 của đồn biên phòng Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị tiếng chim bắt cô trói cột vang vọng trên ngọn núi “Cô đơn”. Tên ngọn núi được các chiến sĩ ở chốt đặt như vậy bởi nó đứng chơ vơ, đỉnh núi nhọn hoắt, đâm thẳng lên trời.

Lán trại số 08 của bộ đội Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị tại khu vực mốc biên giới 1110.

    Đứng từ vị trí lán nhìn ra bốn phía chỉ thấy núi xanh thẫm, mờ mịt bởi mây và sương giăng. Phía sau lưng của lán chính là đường biên giới với Trung Quốc. Đây cũng là địa điểm phức tạp về công tác phòng chống xuất, nhập cảnh trái phép. Thiếu tá Lương Tuấn Kiên, (đội vũ trang) cho biết, từ khi có dịch Covid-19, nhiều người từ cả hai phía Việt Nam và Trung Quốc đã tìm đường vượt biên trái phép để trốn tránh kiểm tra y tế, bởi họ lo sợ công việc làm ăn bị ảnh hưởng, sợ bị lây bệnh ở khu cách ly… Bởi vậy, ngoài việc tuần tra, kiểm soát để đảm bảo an ninh biên giới, từ Tết đến nay đơn vị của anh đã nhận thêm nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh. Nếu phát hiện người nhập cảnh trái phép, lực lượng biên phòng  chốt chặn sẽ phối hợp với lực lượng y tế kiểm tra thân thiệt, sức khỏe, đưa vào khu cách ly theo quy định; làm công tác tư tưởng, tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân phòng chống dịch bệnh.

     17h20, điện thoại của trung úy Hoàng, thành viên của chốt bỗng reo.
     – Mấy mẹ con yên tâm, ở nhà hạn chế ra đường, giữ gìn sức khỏe, anh trên này ăn uống đầy đủ lắm. Bố thương và nhớ ba mẹ con thật nhiều.
Cũng như nhiều người khác, Hoàng đã hai tháng nay chưa về nhà. Tất cả cho tiền tuyến –  anh cười khi được hỏi có nhớ nhà, nhớ vợ con không.

Phút suy tư của người lính trong giờ nghỉ.

     Sau cuộc điện thoại, Hoàng và Chu Đình Khải, chiến sĩ trẻ nhất của chốt được phân công về đồn để mang cơm lên cho đồng đội. Từ chốt về đồn cỡ 3-4km đường chim bay, nhưng cả đi lẫn về phải mất hơn một giờ đồng hồ. Cơn mưa của đợt gió mùa đông bắc hôm qua đã làm con đường mòn lên chốt trơn trượt, dù là người đã quen từng gốc cây, nhẵn mặt từng hòn đá cũng có thể ngã bất cứ lúc nào. Ngay cả trong lán, nếu chỉ cần không chú ý là có thể “vồ ếch” ngay.

     Đặc thù của vùng này là các dãy núi đá. Do đó, lán của các chiến sĩ thường dựa lưng vào vách núi. Như tại chốt số 8 này, lán chỉ đủ kê 3 chiếc giường đơn theo chiều ngang, còn một nửa là dốc núi. Việc vận chuyển nhu yếu phẩm, đồ dùng lên đây vì thế vô cùng khó khăn.  Để mang được một bình nước từ chân núi lên có khi phải mất cả giờ, dừng nghỉ cả chục lần mới xong. Ngày nắng thì “thở ra đằng tai”, ngày mưa thì ướt từ trong ra ngoài. Nhưng họ vẫn kiên tâm bám trụ ở vùng biên heo hút này. Bởi phía sau là Tổ quốc, là quê hương, gia đình.

Bữa ăn vội của những người lính trước giờ lên đường tuần tra.

     Trong bữa tối, thức ăn và cơm được đặt ngay trên chiếc giường ở giữa trong những hộp xốp. Hai người đứng, ba người ngồi vì không đủ chỗ. “Mâm cơm” hôm nay “sang” hơn vì có thêm bát cho cánh phóng viên chúng tôi. Còn như lời Thiếu tá Kiên thì ngày thường mọi người chỉ dùng đũa cho tiện, bởi nước ở đây là của hiếm, việc tắm giặt, vệ sinh cá nhân đều thực hiện dưới đồn.

    Nhưng Khải, chàng trai mới vừa tròn đôi mươi, nhưng trông chững chạc hơn nhiều với bạn bè đồng lứa nói rằng: “Khó khăn hay khổ mấy cũng chịu được, miễn sao đồng bào mình được an toàn, cố gắng không để ai xuất nhập cảnh trái phép, làm lây lan dịch bệnh. Vậy là vui rồi”.

Các chiến sĩ trong ca tuần tra đêm.

***

2.

     Cách đồn Hữu Nghị hơn 10 km là Đồn biên phòng Tân Thanh. Những ngày này quân số của đồn được dồn lên các lán trại trên núi, ở cửa khẩu. Chính trị viên Đồn Biên phòng Tân Thanh, Thiếu tá Đào Công Ngọc cho biết đồn quản lý đoạn biên giới dài gần 14 km, phụ trách địa bàn 2 xã: Tân Thanh, Tân Mỹ, (huyện Văn Lãng). Do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, hiểm trở, nhiều đường mòn, lối tắt qua lại biên giới đã gây không ít khó khăn cho công tác kiểm soát xuất nhập cảnh trái phép… Do đó, để vừa bảo đảm an ninh biên giới, vừa căng mình chống dịch Covid-19, đồn đã phải “dàn quân” ra tới 20 lán, chốt.

Quân số tại đồn đều đã được tăng cường lên vị trí các lán chốt dọc biên giới.

     Không chỉ căng sức trên tuyến đường biên, ở đồn Tân Thanh các cán bộ, chiến sĩ còn bám sát địa bàn bằng nhiều hình thức khác nhau. Với đặc thù địa bàn có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, công tác tuyên truyền, phòng chống dịch vì thế cần linh hoạt, dễ hiểu nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả. Tại các thôn, bản, đồn đã thực hiện tuyên truyền đến từng hộ gia đình để phòng chống dịch bệnh, tránh tâm lý hoang mang trong cộng đồng, đồng thời nắm bắt tình hình di chuyển tại khu vực biên giới. Bởi vậy, có những trường hợp có người lạ bên kia biên giới nhập cảnh, đồng bào đã chủ động liên hệ với đồn để thông báo.

Các cán bộ đến từng hộ dân tuyên truyền về phòng, chống dịch Covid-19 và phát tặng khẩu trang (hoạt động diễn ra trước khi Thủ tướng ra chỉ thị cách ly toàn xã hội).

     Cũng giống như nhiều lán trại của vùng biên, chốt của đồn biên phòng Tân Thanh dù ở ngay sát cửa khẩu cũng thiếu thốn đủ bề. Nhưng các chiến sĩ ở đây vẫn lạc quan bởi theo họ có những chốt còn không có điện, nằm cheo leo trên đỉnh núi, khó khăn rất nhiều.  Quân số của một chốt ở đây gồm 4 chiến sĩ biên phòng và một dân quân tự vệ. Giống như các đồn khác, đã từ Tết đến nay họ không được về nhà. Nguyễn Văn Ngọc Lâm, quê An Giang, năm nay mới tròn 20 là chiến sĩ được tăng cường từ Học viện Biên phòng lên đây từ Tết là một trong số đó. Nhưng “nếu được lựa chọn lại tôi vẫn lên trên này cùng đồng đội” – Lâm chia sẻ.  Cũng như Lâm, tất cả chiến sĩ ở vùng biên này đều xác định rõ nhiệm vụ và cả khó khăn khi “đứng trên tuyến đầu chống dịch”.


    Để khắc phục khó khăn, đồn Tân Thanh đã có nhiều sáng kiến để vơi bớt nhọc nhằn cho chiến sĩ. Đó là những điều tưởng chừng rất nhỏ như trang bị cho anh em chiếc đài radio. Bởi trên cao này sóng bắt rất tốt, lại đỡ dùng điện…! Ngay chính anh em chiến sĩ cũng tự mình khắc phục khó khăn hàng ngày. Ở trên chốt sương và mưa lạnh đôi khi cũng có tác dụng. Đêm đến họ mang bình ra hứng nước mưa, sương. Qua một đêm như thế cũng được chừng 20 lít, đủ dùng để đánh răng, rửa mặt, pha một ấm chè.

     Những câu chuyện như ở đồn Tân Thanh, đồn Hữu Nghị không phải cá biệt. Đó là mảng, nét khắc họa của một bức tranh khổng lồ những vất vả, hiểm nguy của những người đứng trên tuyến đầu chống giặc dịch. Những người lính mang quân hàm xanh đã căng mình trong gió sương, kham khổ để hậu phương phía sau an tâm. Như lời trạm phó Trạm kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Hữu Nghị, Đại úy Nguyễn Tuấn Anh: “Hãy yên tâm về chúng tôi, những người lính trên tuyến đầu của Tổ quốc luôn vững chắc tay súng, cùng chung tay với cả nước đẩy lùi dịch bệnh”.

***

Vĩ thanh

     Chặng đường thực hiện phóng sự này của chúng tôi buộc phải dừng ngang khi có Chỉ thị 16 của Thủ tướng về cách ly xã hội. Do vậy, những mong muốn được đi, được viết nhiều hơn về những những người nơi tuyến đầu của Tổ quốc, những danh lam thắng cảnh và cả nhịp sống kinh tế của vùng biên giới, của xứ Lạng tuy xa mà gần, vẫn còn dang dở…

     Qua đây, chúng tôi muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn; Các đồn biên phòng: Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, Đồn biên phòng Tân Thanh đã tạo điều kiện, hỗ trợ chúng tôi trong quá trình thực hiện phóng sự này.

    Thay cho lời kết, xin được nhắc lại bằng những câu hát: “…Cho tôi ca bài ca/ Về người chiến sĩ nơi tuyến đầu/ Nơi biên cương rừng sâu/ Anh âm thầm chịu đựng gió sương/ Dẫu có những gian lao/ Dẫu có những nhọc nhằn/ Mang trong trái tim anh, trọn niềm tin… (Hát về anh – Thế Hiển). Trong những ngày tháng cả nước “ra trận” này, người lính nơi biên viễn vẫn trọn một niềm tin vào chiến thắng của dân tộc trước đại dịch. Và, ở phía sau các anh, đồng bào cũng đặt trọn niềm tin vào những người nơi tuyến đầu trong cuộc chiến với kẻ thù vô hình này. Việt Nam ta nhất định chiến thắng!

Thực hiện: Duy Khánh, Phương Mai