Cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung “và hành động của chúng ta”

Kinh tế, Tin nổi bật - 02/09/2018

(KDPT) – Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung Quốc khiến tăng trưởng kinh tế của không ít quốc gia sẽ bị ảnh hưởng, nhất là những quốc gia tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào thương mại, thậm chí có thể xảy ra khủng hoảng kinh tế – tài chính. Vậy Việt Nam cần những hành động gì để không rơi vào vòng xoáy của cuộc chiến “trâu-bò” này?

Bị vạ lây

Mới đây, TS Trần Toàn Thắng, Trưởng ban kinh tế thế giới của Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế – xã hội quốc gia NCIF, nhận định: chiến tranh thương mại Mỹ Trung bắt đầu tác động đến Việt Nam từ năm 2018 và lên đến đỉnh điểm vào năm 2020-2021. Theo đó, năm 2018, chiến tranh thương mại của 2 cường quốc làm giảm 0,03% GDP của Việt Nam; đến năm 2019 tăng lên 0,09%; đến năm 2020-2021 là 0,12% và đến năm 2022 tác động 0,11%.

Cụ thể, theo tính toán của NCIF, thương mại Mỹ – Trung Quốc sẽ làm giảm GDP Việt Nam năm 2018 khoảng 1.600 tỷ đồng, năm 2019 sẽ là 5.105 tỷ đồng. Đỉnh điểm trong năm 2020 và 2021, GDP sẽ bị tác động là cao nhất, lần lượt là 7.250 tỷ đồng và 7.720 tỷ đồng. Đến năm 2022, tác động của chiến tranh thương mại sẽ giảm nhiệt khi là 0,11%, tương đương khoảng 7.740 tỷ đồng.

Tính cả giai đoạn 2018-2022, xung đột thương mại Mỹ – Trung Quốc sẽ làm GDP Việt Nam hụt khoảng 29.200 tỷ đồng, tính trung bình khoảng 6.000 tỷ đồng/năm.

Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung ảnh hưởng không nhỏ tới nền kinh tế Việt Nam. (Ảnh minh họa)

Theo ông Trần Toàn Thắng, độ mở của nền kinh tế càng cao thì tác động càng nhiều. Ví dụ như Singapore, giai đoạn 2019-2023, chiến tranh thương mại Mỹ – Trung Quốc sẽ làm hụt GDP của nước này khoảng 0,2-0,37%, nghĩa là gấp 3 lần Việt Nam.

NCIF nhận định ở ngoài nước, Việt Nam tiếp tục gặp sức ép từ việc tăng giá của đồng USD. Ngoài ra còn có chính sách bảo hộ thương mại của Mỹ và các nước khác, đặc biệt đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Biến động của giá hàng hóa cơ bản và giá năng lượng trên thị trường quốc tế cũng là một thách thức lớn.

Trong nước, sức ép đến ổn định kinh tế vĩ mô ngày càng lớn tới từ tỷ giá và kiểm soát lạm phát. NCIF cho rằng lực đẩy từ khu vực đầu tư nước ngoài mất dần, không có động lực mới bổ sung khiến kinh tế tăng trưởng chậm lại.

Từ đó, NCIF cho rằng tăng trưởng kinh tế 6 tháng cuối năm ở mức cao trong nhiều năm trở lại đây nhưng đang có dấu hiệu mất đà, do thiếu động lực hỗ trợ. Với việc lạm phát và tỷ giá vẫn trong tầm kiểm soát song đang chịu áp lực lớn, đòi hỏi chính sách tiền tệ thận trọng nhằm kiềm chế gia tăng lạm phát từ phía cầu.

Việt Nam cần làm gì?

Hiện nay, với chính sách bảo hộ thương mại chưa có tác động rõ nét, Việt Nam cần tiếp tục cập nhật để đánh giá tác động xung đột thương mại Mỹ – Trung Quốc cũng như các chính sách bảo hộ của các quốc gia khác.

Song song với đó, với những tác động tiêu cực ngày càng rõ nét của cuộc chiến này, Việt Nam cần sớm có những hành động cụ thể.

Đưa ra ý kiến, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, cuộc chiến thương mại giữa Mỹ  và Trung Quốc có thể sẽ tạo nên làn sóng khiến hàng hóa của Trung Quốc ồ ạt nhập vào Việt Nam, sau khi đồng nhân dân tệ bị giảm giá và hàng của Trung Quốc không thể xuất sang Mỹ được nhiều như trước. Từ đó, ông Doanh cho rằng, Việt Nam cần kiểm soát chặt chẽ tất cả các khâu nhập khẩu.

Dẫn chứng vấn đề này, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho biết, các công ty thép nhập khẩu thép của Trung Quốc rồi xuất sang Việt Nam để tận dụng các hiệp định thương mại mà Việt Nam đã ký kết. Qua đó, Mỹ cũng có thể đánh thuế rất cao, tới 50% vào thép của Việt Nam xuất sang Mỹ mà có xuất xứ từ Trung Quốc.

Bên cạnh đó, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam cần nỗ lực hơn nữa trong việc nâng cao chất lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm giá thành.

Trước những vấn đề đặt ra cho nền kinh tế Việt Nam trong tâm bão của cuộc chiến thương mại gay gắt này, Bộ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh đã cho biết bộ này đang tìm phương án để đối phó với tình huống các sản phẩm xuất khẩu của Trung Quốc như dệt may, da giày và đồ gỗ tràn sang Việt Nam sau khi bị Mỹ áp thuế. Các chuyên gia kinh tế đều cho rằng các bộ ngành nên phối hợp cùng nhau để đưa ra những biện pháp phi thuế quan như tăng cường kiểm tra chất lượng tại các điểm kiểm soát biên giới, hay nâng cao yêu cầu về chất lượng đối với hàng hóa nhập khẩu nhằm hạn chế hàng hóa Trung Quốc tràn sang.

Trong khi đó ông Nguyễn Anh Dương – Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô (CIEM) – cho rằng giảm chi phí cho các nhà xuất khẩu cũng như các doanh nghiệp sản xuất bằng cách cắt giảm tối đa các thủ tục và giấy phép, đồng thời tích cực hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường mới cũng là 1 trong những giải pháp cần thiết.

Minh Anh