Facebook, nước Úc, hay bài toán về kinh tế?

(KDPT) – “Cuộc chiến” giữa Facebook và chính phủ Australia trên thị trường nội dung tin tức gần đây đã trở thành tâm điểm chú ý của thế giới, khiến hàng loạt các quốc gia khác đang xem xét những đạo luật mới liên quan tới trả tiền cho tin tức. Liệu đây có phải là lời khai chiến mạnh mẽ với các thế lực mạng xã hội và các tập đoàn công nghệ đang nắm giữ không gian mạng, hay đơn thuần chỉ là những tính toán về giá trị kinh tế đối với các nhà sản xuất tin tức thông thường?

Facebook và nước Úc

Được biết Facebook đã xóa toàn bộ nguồn cung cấp dữ liệu của hàng chục trang thông tin truyền thông của Australia chỉ trong một đêm, sau khi thông báo hạn chế chia sẻ các nội dung tin tức ở nước này. (Ảnh: Internet).

“Giọt nước tràn ly” từ dự luật truyền thông

Mọi chuyện bắt đầu từ việc Hạ viện Australia thông qua dự luật truyền thông mới, trong đó yêu cầu các nền tảng truyền thông xã hội như Facebook hay Google phải trả tiền trực tiếp cho các nhà xuất bản của Australia khi họ đăng tải tin tức hoặc liên kết đến website của họ, trước khi thay đổi thuật toán, các công ty này cần phải thông báo cho nhà xuất bản 28 ngày.

Để phản đối dự luật, Facebook đã xóa toàn bộ nguồn cung cấp dữ liệu của hàng chục trang thông tin truyền thông của Australia chỉ trong một đêm, sau khi thông báo hạn chế chia sẻ các nội dung tin tức ở nước này. Một loạt dịch vụ khẩn cấp của Australia bị ảnh hưởng nghiêm trọng, như các mạng dịch vụ cứu hỏa, y tế và cả các trang về đại dịch Covid-19, cảnh báo cháy rừng và lốc xoáy…

Quyết định thô bạo này đã thổi bùng ‘cơn giận’ ở Australia. Một trong những tờ báo của ông trùm truyền thông Rupert Murdoch mô tả đó là “hành động của chiến tranh”.

Trước hành động “vô trách nhiệm” này, nhiều nước đã lên tiếng bênh vực Australia và phản đối Facebook, cụ thể là 7 quốc gia và liên minh ở phương Tây đang xem xét các đạo luật kiểm soát thông tin như Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Liên minh châu Âu (EU).

Thủ tướng Morrison khẳng định, những hành động của Facebook nhằm “hủy kết bạn” với Australia như cắt đứt các dịch vụ thông tin thiết yếu về y tế và dịch vụ khẩn cấp, là một “sự ngạo mạn” và “đáng thất vọng”.

Trong số 17 triệu người dùng Facebook tại Australia , nhiều tài khoản đã tuyên bố tẩy chay nền tảng mạng xã hội này, đồng thời kêu gọi truy cập trực tiếp vào các website báo chí thay vì lên Facebook.

Nhìn nhận một cách khách quan, liệu Mark Zuckerberg có đang “chơi quá tay”, và liệu hành động “phô diễn sức mạnh” của mạng xã hội này có khiến nhiều quốc gia khác sẽ theo chân Australia hay không?

Góc nhìn đa chiều

Vụ việc không chỉ làm dấy lên căng thẳng giữa nền tảng mạng xã hội này với chính phủ Australia, mà còn vẽ ra một cuộc xung đột rộng lớn hơn giữa các “ông lớn” truyền thông xã hội với các chính phủ toàn cầu: một bên là quyền lực mềm bắt rễ từ mạng lưới Internet đóng vai trò thiết yếu với cuộc sống con người hiện đại, một bên là quyền lực quản lý của nhà nước với tư cách định hướng và ban hành luật pháp.

CEO Facebook Mark Zuckerberg (trái) và Bộ trưởng Ngân khố Australia Josh Frydenberg. (Ảnh: SMH).

Vậy nên, ngay trong số những người chỉ trích Facebook, không phải ai cũng nghĩ Australia đã có cách tiếp cận đúng đắn vấn đề này.

Quản lý hàng đầu Martin Ruby của Facebook tại Scandinavia nói rằng đề xuất này là “không công bằng”. Ông cho rằng Facebook cũng tạo ra giá trị cho các phương tiện truyền thông, mặc dù tính đến hiện tại, chỉ có 4% nội dung Facebook là tin tức.

Tim Berners-Lee, “cha đẻ” của World Wide Web, bày tỏ lo ngại rằng nếu ý tưởng buộc các mạng xã hội phải trả tiền cho việc chia sẻ đường link được áp dụng trên khắp thế giới, Internet có thể không còn hoạt động giống như hiện nay. Bởi nguyên tắc trung lập trên Internet là tất cả lưu lượng truy cập phải được đối xử bình đẳng và lưu thông tự do thay vì bị đánh thuế hoặc giảm tốc độ vì mục đích nào đó.

Giới phân tích cho rằng Facebook gần như đã sử dụng Australia như một phép thử sức mạnh của các nền dân chủ toàn cầu, về việc liệu họ có muốn áp đặt các hạn chế đối với cách họ kinh doanh hay không.

Rõ ràng, trong cuộc tranh chấp giữa Australia và Facebook, cả hai đều bị thiệt hại nặng nề, nhưng câu chuyện này cũng đã và đang thổi bùng loạt phản ứng mạnh mẽ của các nhà lập pháp quốc tế về mối lo ngại độc quyền. Các nhà làm luật không chỉ ở Australia, mà trên toàn cầu hoàn toàn có lý do để cảnh giác về quyền lực thị trường quá lớn trong tay những “đại gia” công nghệ.

MINH HẠ

Bạn đang đọc bài Facebook, nước Úc, hay bài toán về kinh tế?
tại chuyên mục Khoa học & Công nghệ.
Cung cấp thông tin, liên hệ đường dây nóng:
0369452904 – 0977600308.
Hoặc Email: [email protected]
[email protected]