Giữ gìn một diện mạo châu Á

(KDPT) – Từ xứ sở chùa Vàng, họa sĩ Vichit Nongnual mang đến Việt Nam một trải nghiệm mới mẻ với thể loại chân dung “dung hợp”, nâng tầm sự hòa hợp con người với tự nhiên và đặt ra thách thức giữ gìn một diện mạo châu Á vẹn nguyên trong đời sống hiện đại.

Diện mạo châu Á

Mỗi tác phẩm dường như chỉ có một màu chủ đạo, hoặc nóng cực độ, hoặc lạnh cực độ, độc chiếm bức tranh. Chính sự đơn giản trong màu sắc đã xoáy mạnh và bao trùm nhãn quan, dẫn lối người xem vào thế giới nội tâm, nơi chỉ có ta đối diện với chính mình. Đó là ý tưởng mà họa sĩ Thái Lan Vichit Nongnual muốn thể hiện trong Triển lãm Diện mạo châu Á, mở từ ngày 19 – 28.2, tại Đông A Gallery, Hà Nội. 28 tác phẩm là sự kết hợp sở học nghệ thuật trang trí và hình họa chân dung, hai thứ tưởng chừng như đối nghịch nhưng lại hòa quyện tạo nên những hiệu quả mới lạ về thị giác.

Chiếc mũ Thái Lan, acrylic trên toan của Vichit Nongnual

Vichit Nongnual tâm sự: “Thời trang và phụ kiện trang trí nhà cửa là nguồn cảm xúc trong cả hội họa lẫn điêu khắc”. Đó đều là những đồ vật duyên dáng, xinh đẹp, vui tươi và ý nghĩa, được thể hiện rõ nét trên các tác phẩm vẽ chân dung của anh bằng sơn acrylic và screen paint. Không chỉ vậy, hình ảnh trong tranh của họa sĩ này cũng độc đáo. Vichit Nongnual dùng những nét vẽ tối giản mô tả những hình khối, khi thì chảy dài, khi thì nứt nẻ, khi lại uốn lượn theo mái tóc. Ấy là những nhân tố tự nhiên đậm bản sắc tư duy châu Á, có gió, đất, nước, dung nhan, còn có cả rồng và bướm… Những thành tố này góp phần hình thành nên thế giới mà con người đang sống, tồn tại sâu thẳm trong cuộc sống, quan niệm, căn cốt văn hóa Á châu. Không ít người trầm trồ: Tranh Vichit Nongnual đã hội tụ con người, thiên nhiên, đời sống tinh thần, vẽ nên đầy đủ diện mạo châu Á.

Nếu như Việt Nam chịu ảnh hưởng của hội họa Pháp cho nên thường trọng mảng miếng, màu sắc, thì theo lịch sử mỹ thuật Thái Lan, hội họa Italy mới có sức tác động lớn. Do vậy, nghệ thuật đương đại của xứ sở chùa Vàng đi theo lối chú ý vào chi tiết, có rất nhiều yếu tố décor và tranh của Vichit Nongnual cũng vậy. Nó có hoa văn mang truyền thống dân tộc trên từng đường cong. Lấy chủ đề diện mạo châu Á, họa sĩ muốn xây dựng một phom mặt chung, tạo ra bầu không khí mà có thể, con người ở các quốc gia khác cũng cảm thấy có chút mình trong ấy. Tuy vậy, đó vẫn cứ là ngũ quan đặc trưng châu Á, với nét mặt lặng trầm, không vui, không buồn, không cười, không nói, ánh nhìn trực diện, xoáy sâu vào tâm trí người xem, đưa ta vào cuộc đối thoại không thể lẩn tránh.

Sau lớp dung nhan

Vô hình có một câu hỏi day dứt suốt các tác phẩm: Phải chăng những nhân vật trong tranh, cũng tựa như bản thân mỗi con người thực bên ngoài, đều đang che giấu xúc cảm đằng sau những hình khối đan xen chồng chéo trên nhân diện? Vichit Nongnual nói rằng, quan điểm của anh, nghệ thuật là cái đẹp, là những điều tích cực trong cuộc sống. Mà như vậy thì cái gì xấu thông qua lăng kính nghệ thuật cũng có thể trở thành tốt đẹp, nhờ giá trị nó gợi lên đối với mỗi người. Song nếu chỉ nhìn như vậy thì mới thuần túy hiểu được lớp dung nhan của nhân vật trong các tác phẩm, quan trọng là “đọc vị” được vẻ đẹp, số phận con người đương đại thể hiện trên từng đường cọ, hình khối, màu sắc mà nghệ sĩ tạo nên.

Vichit Nongnual chia sẻ anh không muốn tìm kiếm và biểu đạt sự xung đột nội tâm nhưng ta vẫn có thể nhìn thấy trong tác phẩm của anh đầy tâm sự, ẩn chứa cả những u buồn, đau khổ hay hạnh phúc. Không phải bỗng nhiên, thế mạnh của tranh chân dung lại được tận dụng tối đa trong sáng tác của họa sĩ người Thái Lan này khi muốn truyền tải ý tưởng khắc họa con người châu Á hôm nay. Bởi so với thể tài khác, tranh chân dung bao giờ cũng thể hiện cảm xúc con người rõ ràng, phong phú hơn. Thông qua những gương mặt có nhiều nét biểu cảm khác nhau, cá tính được bộc lộ, toát lên vấn đề về con người, về văn hóa, mối tương quan giữa con người với xã hội đương đại.

Bản thân mỗi người khi được sinh ra đã mang sẵn định mệnh không thay đổi, nhưng trong ước ao tìm kiếm cái đẹp, nghệ sĩ vẫn mong muốn góp thêm nhan sắc, duyên thầm cho nhân vật chân dung nghệ thuật. Đến nay, qua nhiều thăng trầm của hội họa thế giới, vẻ đẹp con người vẫn là cảm hứng bất tận. Nhận định như vậy, họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Lương Xuân Đoàn cho rằng, triển lãm tranh chân dung của họa sĩ Thái Lan Vichit Nongnual tạo không gian thưởng thức cho khán giả song cũng gợi suy nghĩ cho các tác giả Việt Nam. “Nghệ thuật chân dung không dành riêng cho bất kỳ ai, đó là tài sản chung mà các nghệ sĩ đều có thể khai thác. Người Việt đương đại đang chứng kiến diện mạo của một thế hệ mới, từ đó, nghệ sĩ Việt có thể suy nghĩ thêm trong cách lựa chọn khuynh hướng sáng tác, bắt nhịp thay đổi của thế giới bên trong với thẩm mỹ bên ngoài. Vì vai trò của nghệ sĩ là tạo nên, lưu giữ cái đẹp vĩnh hằng trên tác phẩm của mình”.

Theo Báo Đại biểu nhân dân