Nhìn từ thị trường đồ ăn vặt

(KDPT) – Lễ phát động phong trào “hàng Việt Nam chinh phục người Việt Nam” là một chuỗi hoạt động nhằm triển khai quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện Nghị quyết số 35 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. Và thị trường đồ ăn vặt Việt Nam hiện nay đang hứa hẹn vô cùng sôi động, đầy tiềm năng đối với các doanh nghiệp nội nếu nếu biết cách khai thác.

Tiềm năng… ăn hàng

Kết quả khảo sát mới nhất của Hãng nghiên cứu thị trường Decision Lab cho thấy, giới trẻ Việt Nam chi ra bình quân khoảng 13.000 tỉ đồng chi cho ăn vặt mỗi tháng. Còn theo thống kê của Euromonitor, đến cuối năm 2016, Việt Nam có khoảng 149.000 điểm bán dạng ki ốt trên đường phố, tính cả ki ốt trên xe lưu động và ki ốt cố định tại mặt tiền nhà với doanh thu 46.900 tỉ đồng mỗi năm. Những con số này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường đồ ăn vặt mà doanh nghiệp không nên bỏ lỡ.

Theo dữ liệu của Nielsen, doanh số toàn cầu của ngành hàng thức ăn nhẹ đạt mức tăng trưởng 3,4 tỉ USD trong năm 2017. Tại Việt Nam, ngành hàng thực phẩm là một trong 3 nhóm ngành hàng tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2017. Trong đó, các sản phẩm snack cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng, đạt mức 21% trong năm 2017.

Giới học sinh, sinh viên được coi là đối tượng khách hàng tiềm năng của các cửa hàng, nhà hàng kinh doanh món ăn vặt. “Thế hệ trẻ độ tuổi 15-23 đang ăn vặt suốt ngày”, báo cáo mới đây của Decision Lab đã nhận định như vậy về xu hướng ra ngoài ăn vặt của giới trẻ hiện nay. Thực tế, nhóm khách hàng này đang mang về nguồn doanh thu cho một thị trường béo bở là snack ăn liền với quy mô hằng năm có thể lên 1 tỉ USD.

Đa số các chủ nhà hàng đều ưu tiên mở nhà hàng gần trường học để đảm bảo lượng khách. Gần đây, qua khảo sát tại một số nhà hàng ăn vặt thì lượng khách là nữ nhân viên văn phòng chiếm từ 40 – 60%.

Nắm bắt được nhu cầu của nhóm đối tượng khách hàng này, các nhà kinh doanh đã nhanh chóng chuyển hướng giao hàng tận nơi như là một cách “giữ mối”.

Việt Nam có khoảng 149.000 điểm bán dạng ki ốt trên đường phố. Ảnh minh họa, nguồn Internet.

“Sân chơi” chính của các doanh nghiệp ngoại

Được đánh giá là có nền ẩm thực phong phú về món ăn, đa dạng về cách chế biến nhưng phần lớn đồ ăn vặt của người Việt lại đến từ các doanh nghiệp nước ngoài. Theo nhận định của các công ty nghiên cứu thị trường, mảng kinh doanh đồ ăn vặt tại Việt Nam đang phát triển rất mạnh, tuy nhiên “sân chơi” hiện nay chủ yếu dành cho các DN ngoại, vắng bóng DN nội.

Không khó để gọi tên các hãng thức ăn nhanh nổi tiếng trên thế giới đang “tấn công” thị trường Việt Nam như Lotteria, KFC, Burger King, Starbucks, McDonald’s,…

Sức nóng của thị trường này không chỉ dừng lại ở các chuỗi cửa hàng, quán ăn đường phố, mà đã bùng nổ sang hình thức kinh doanh online thông qua các kênh Facebook cá nhân, Zalo, Viber.

Tổng số điểm kinh doanh của doanh nghiệp Việt có thương hiệu và hoạt động theo chuỗi chỉ ở mức 0,59%, kém xa so với 5% tại Hồng Kông, 10% tại Singapore, 21% tại Philippines và 30% tại Đài Loan. Đó là còn chưa kể, đa số doanh nghiệp trong nước khá im hơi lặng tiếng, một vài thương hiệu nổi lên nhưng rồi cũng nhanh chóng lụi tàn.

Thực tế, không phải doanh nghiệp kinh doanh đồ ăn nhanh nào khi đưa sản phẩm ra thị trường cũng được đón nhận.

Thị trường đồ ăn vặt của Việt Nam đang ở trong tay của nhiều doanh nghiệp ngoại. Ảnh minh họa, nguồn Internet.

Con đường nào cho doanh nghiệp nội?

Quay trở lại thống kê của Decision Lab, với khoảng 14,4 triệu người thuộc thế hệ z (sinh năm 1995 trở về sau) với tính chất dễ thích nghi với lối sống hiện đại, cập nhật nhanh xu hướng dẫn đến thói quen ăn uống, khẩu vị của nhóm đối tượng này có những bước đột phá. Đây được đánh giá là nhóm khách hàng tiềm năng và tiên phong cho những thay đổi của ngành kinh doanh ẩm thực ở các thành phố lớn. Họ sẵn sàng bỏ ra số tiền gấp 2-10 lần để thử các món ăn vặt có xuất xứ nước ngoài như trà sữa, đồ ăn Nhật, Hàn, Đài Loan thay vì mua các món ăn thuần Việt.

Điều này lý giải vì sao, bất cứ món ăn nước ngoài nào khi về đến Việt Nam đều dễ dàng tạo nên cơn sốt. Có thể thấy cơn sốt trà sữa, mì cay, bánh bông lan … tại Việt Nam trong thời gian qua để thấy sự “nóng lên” thực sự của ẩm thực nhờ thế hệ z này. Trong khi đó, không mấy doanh nghiệp nội chú trọng phát triển thương hiệu hay sản phẩm phù hợp với trào lưu của giới trẻ để thực sự tạo thành những “cơn sốt” như đồ ăn ngoại.

Đứng trước môi trường kinh doanh online cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt, thị trường đồ ăn vặt ở các doanh nghiệp Việt Nam thường vẫn theo “lối cũ”, không quảng cáo mở rộng thị trường để phát triển thương hiệu, không thay đổi thực đơn mới mẻ,vẫn còn chỉ đơn thuần như cách đây chục năm.

Các doanh nghiệp nội còn vấp phải sự thiếu chuyên nghiệp trong hệ thống vận hành, nhân sự, chuỗi cung ứng, tài chính đã khiến nhiều chuỗi ẩm thực Việt thất bại. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hoặc hộ gia đình là những đối tượng khai thác chính của ngành nhưng lại thiếu kiến thức, hiểu biết, trải nghiệm và tầm nhìn về việc xây dựng hệ thống chuỗi nên gặp khó trong việc khai thác thị trường.

Trong khi các doanh nghiệp ngoại chú trọng phát triển nhượng quyền, phát triển thương hiệu thì doanh nghiệp ẩm thực Việt chỉ có 2 lựa chọn, hoặc là phải nhanh chóng chuyên nghiệp hóa với sự tham gia của những đối tác có kiến thức và kinh nghiệm, hoặc là bán lại thương hiệu cho các công ty, tập đoàn nước ngoài hay Việt Nam lớn hơn.

Việt Nam, cũng như các nước khác trong khu vực sẽ ngày càng phát triển theo hướng chuyên nghiệp hơn, giảm dần các điểm kinh doanh tự phát và truyền thống của người dân, tăng dần hoạt động của các chuỗi và thương hiệu chuyên nghiệp .Vì vậy, nếu các doanh nghiệp Việt Nam không nhanh chóng bắt tay vào phát triển thương hiệu, mô hình đạt tiêu chuẩn rồi đem nhượng quyền thì các doanh nghiệp giàu tiềm lực tài chính của nước ngoài sẽ làm và thu lợi.

Bảo Châu

 Với mong muốn tạo tiếng nói mạnh mẽ, cùng với doanh nghiệp trong nước xây dựng và củng cố niềm tin của người tiêu dùng vào thị trường nội địa, Kinh doanh và Phát triển mở diễn đàn với chủ đề: Hàng Việt Nam chinh phục người Việt Nam: Đó là lòng tự tôn dân tộc. Độc giả có thể gửi bài viết đóng góp cho diễn đàn về địa chỉ: [email protected]