Kỳ vọng và bứt phá

(KDPT) – Chúng ta đã đi qua một năm đầy biến động với những thăng trầm từ sự bùng phát trở lại và kéo dài của đại dịch Covid-19. Mọi mặt kinh tế – xã hội của Việt Nam đã chịu tác động không hề nhỏ. Vượt bao cơn bão, nền kinh tế vẫn có những gam màu sáng, nhiều tín hiệu lạc quan, để có thể kỳ vọng vào sự bứt phá và phục hồi trong năm 2022.

Ðóng gói gạo tại nhà máy của Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (TP Cần Thơ).

Kinh tế vĩ mô ổn định là rất quý

Từ tháng 7/2021, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam đã thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16 hoặc 16+ để phòng chống dịch Covid-19, sau đó có thêm cả Hà Nội. Giao thông, vận chuyển người và hàng hóa giữa các địa phương trên toàn quốc bị hạn chế hoặc bị tạm dừng; hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh bị thu hẹp, bị đình trệ hoặc gặp khó khăn và chi phí cao hơn nhiều so với bình thường. Kết quả sản xuất kinh doanh của toàn nền kinh tế giảm sút mạnh. Vậy thì, việc không đạt chỉ tiêu tăng trưởng – vốn được xây dựng trong điều kiện không lường trước được sức tàn phá của làn sóng Covid-19 lần thứ 4 – là dễ hiểu. Chúng ta phải chấp nhận và tìm cách thích ứng. Nhìn chung, 2021 là một năm mà chúng ta có nhiều việc phải rút kinh nghiệm vì mỗi nơi một cách làm khác nhau. Cũng không thể nói cách làm của các địa phương không đúng, bởi tùy tình hình đặc điểm mỗi nơi để có phương pháp vận dụng, nhưng tựu trung đều phải đảm bảo hai nhiệm vụ chống dịch và phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, vẫn có những thành công cần nhìn nhận, mà điểm đầu tiên cần nói đến là kinh tế vĩ mô ổn định. Trong đại dịch khó khăn bủa vây, vĩ mô giữ được sự ổn định là điều rất đáng quý. Điểm được thứ hai là giữa những câu chuyện phức tạp như thế, nhưng Chính phủ đã luôn có những quyết định đi trước để ứng phó với tình hình biến động, dù mức độ đáp ứng chỉ được 70-80% cũng là rất tốt. Chính sách, giải pháp hỗ trợ đúng, trúng các đối tượng, đó là người dân, là doanh nghiệp, là giữ thị trường.

Ba chân kiềng để phục hồi và phát triển

Để đẩy nhanh hồi phục kinh tế thì trọng tâm vẫn là đầu tư. Đầu tư luôn đóng vai trò quan trọng, vừa kích cầu, vừa tạo công ăn việc làm, tạo ra kết cấu hạ tầng phục vụ cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân… Đầu tư bao gồm cả 3 nội dung: đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư FDI. Trong đó đầu tư công là vốn mồi. Với năm 2022 và những năm tiếp theo, đầu tư công phải thể hiện được đúng quan điểm là đầu tư để tạo ra cú hích, lôi kéo đầu tư của các thành phần kinh tế khác. Trong một số ngành và lĩnh vực cần đầu tư công làm trước, còn lại là huy động các thành phần kinh tế khác tham gia vào.

Đầu tư công thì vẫn tập trung vào kết cấu hạ tầng, bao gồm hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, hệ thống kết cấu năng lượng, hệ thống kết cấu hạ tầng để phục vụ nông nghiệp cũng như hạ tầng công nghệ số.

Với đầu tư tư nhân, trọng tâm là phải hướng họ đầu tư vào những ngành hàng và lĩnh vực đang có thị trường và sử dụng nhiều lao động. Và với FDI, thì phải tập trung thu hút những ngành nghề, những doanh nghiệp đủ lớn mà họ có cam kết lôi kéo được doanh nghiệp Việt vào chuỗi giá trị của họ và ta tận dụng được khả năng của họ đó là họ đang có thị trường.

Kỳ vọng mới

Năm 2022 này sẽ có điều kiện, bối cảnh giống như năm 2021, đó là bất định, là chưa biết biến chủng virus mới tác động tới thế giới thế nào. Xu thế hạn chế giao thương, tụ tập đông người trên thế giới vẫn là chủ đạo và chưa biết được thế giới giữ xu thế này bao lâu. Không ai dám nói sẽ không xuất hiện biến chủng virus mới. Đó là điều rủi ro lớn nhất không biết có xảy ra hay không.

Cá nhân tôi không quan tâm nhiều đến con số tăng trưởng. Điều tôi quan tâm là cơ cấu nền kinh tế ra sao, có chuyển kịp với tình hình không và chất lượng tăng trưởng thế nào. Bởi tăng trưởng mà người dân không hưởng lợi từ tăng trưởng đó thì tăng trưởng có nghĩa lý gì. Tăng trưởng mà phụ thuộc nhiều ở FDI thì đóng góp cho đất nước không nhiều. Điều Chính phủ mong muốn là gắn với tăng trưởng cao là giao thông thuận lợi hơn, chất lượng y tế và giáo dục được nâng cao.

Ngay như nhìn vào xuất khẩu năm 2021 tăng cao nhưng 73% trong đó là từ khu vực FDI. Con số 73% này làm chúng tôi không vui. Chúng tôi muốn doanh nghiệp Việt Nam ít nhất phải chiếm tới 50% trong tổng kim ngạch xuất khẩu, giá trị gia tăng cao hơn. Chúng tôi không muốn để có tăng trưởng cao mà các công nhân phải làm thêm 300 – 400 giờ một năm. Chúng tôi muốn làm sao mỗi ngày các công nhân có thể chỉ làm việc 7 tiếng nhưng thu nhập vẫn thế, thậm chí cao hơn.

Năm 2022 phải là năm thay đổi nhận thức từ phong trào, số lượng, chuyển sang hiệu quả. Hay nói cách khác 2022 là năm hành động vì mục tiêu hiệu quả của nền kinh tế. Giải pháp chúng ta đã nói nhiều, giờ là lúc hành động, hành động hướng đến mục tiêu hiệu quả của nền kinh tế.

TS NGUYỄN ĐỨC KIÊN

Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng

Bạn đang đọc bài Kỳ vọng và bứt phá
tại chuyên mục Góc nhìn.
Cung cấp thông tin, liên hệ đường dây nóng:
0369452904 – 0977600308.
Hoặc Email: [email protected]
[email protected]