Trong thời đại hiện nay, việc ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) vào trong sản xuất đối với các doanh nghiệp hiện nay đang là nhu cầu cấp thiết mang yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên do khó khăn trong việc tiếp cận thông tin về công nghệ, nguồn vốn, các rào cản về cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp KHCN… nên nhiều doanh nghiệp vẫn đang loay hoay tìm lối đi cho riêng mình.
Trồng hoa theo công nghệ cao tại trang trại hoa Dalat Hasfarm.
Doanh nghiệp là nòng cốt
Để hướng đến nền nông nghiệp hiện đại, tỉnh Lâm Đồng xác định doanh nghiệp là nòng cốt, ứng dụng KHCN là điều kiện tiên quyết; xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm để phát triển bền vững; xây dựng thương hiệu để bảo hộ quyền lợi người sản xuất và tạo niềm tin cho người tiêu dùng; nông dân đóng vai trò chủ thể.
Hiện nay, tại tỉnh Lâm Đồng đã quy hoạch và tập trung đầu tư để hình thành 19 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo tiêu chí của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, với quy mô diện tích khoảng 3.900 ha ở 12 huyện, thị xã, thành phố. Đồng thời, tỉnh tiếp tục đưa vào quy hoạch bổ sung một số khu nông nghiệp công nghệ cao tập trung để thu hút các nhà đầu tư theo mô hình phát triển nông nghiệp theo hướng tiếp cận đa ngành với diện tích 1.918 ha. Đến nay, đã có hai vùng được công nhận đạt tiêu chí sản xuất nông nghiệp công nghệ cao với diện tích 308 ha (tại làng hoa Thái Phiên và làng hoa Vạn Thành, thành phố Đà Lạt). Qua thực tiễn tại Lâm Đồng cho thấy, đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao đã đem lại lợi nhuận lớn, hiệu quả kinh tế cao hơn sản xuất thông thường từ 30 đến 50%.
Còn tại Công ty CP Xi măng Cao Ngạn, công ty có nguồn nguyên liệu là khu vực mỏ đá Núi Chuông thuộc xóm Đẩu, xã Yên Lạc, huyện Phú Lương có công suất khai thác 300.000 m3 đá thành phẩm/ năm. Trong quá trình vận hành, sản xuất, đơn vị nhận thấy một lượng lớn đá loại nhỏ đã không được tận thu. Để tận thu được nguồn nguyên liệu này, từ năm 2019, đơn vị đã đầu tư dây chuyền tuyển rửa chế biến cát nghiền theo công nghệ Rheocore của LB Nga với tổng kinh phí hơn 10 tỷ đồng. Sau khi dây truyền đi vào hoạt động, đơn vị đã tận thu được 80% bột đá, sản xuất được trên 5000m3/tháng. Qua quá trình áp dụng công nghệ mới cho thấy nhiều ưu điểm như: bê tông có độ linh hoạt cao; dây chuyền thiết bị sản xuất có thể sản xuất trong nước, sử dụng nguồn nguyên liệu có sẵn trong nước và đặc biệt là thân thiện với môi trường. Theo lời một chuyên gia dự án Rheocore thì: “Phương pháp tính toán công nghệ Rheocore có những ưu điểm vượt trội như bê tông có cường độ rất cao trong khi giá thành sản xuất thấp, sử dụng xi măng ít hơn bình thường 50%, giảm lượng khi cacbon thải ra môi trường, không sử dụng cát tự nhiên mà thay bằng cát nhân tạo mà lại mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Một ví dụ điển hình khác của việc ứng dụng khoa học công nghệ vào trong sản xuất kinh doanh mang lại hiệu quả kinh tế cao là Công ty CP Gốm Đất Việt (Đông Triều, Quảng Ninh). Tại đây,việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất đã mang lại những hiệu quả rõ rệt trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Hiện tại, công ty có khoảng 900 lao động, giảm khoảng 400 lao động so với thời gian chưa áp dụng công nghệ 4.0 vào sản xuất. Quan trọng hơn là việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất đã giúp cải thiện đáng kể năng suất lao động của công ty, tăng khoảng 1,5 lần so với thời gian chưa áp dụng công nghệ.
Dây chuyền sản xuất của Công ty CP Gốm Đất Việt.
Cần hoàn thiện thêm cơ chế chính sách
Nhưng để vượt qua những thách thức và nắm bắt cơ hội phát triển trong thời đại công nghệ 4.0, các doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ của cơ quan quản lý Nhà nước. Do đó, không chỉ riêng công ty Gốm Đất Việt mà phần lớn các doanh nghiệp KHCN đều mong muốn các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ nghiên cứu và ban hành những cơ chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất.
Theo Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, là cầu nối quan trọng trong việc chuyển hóa các thành tựu KHCN vào cuộc sống.
Để hỗ trợ tốt hơn và hiệu quả hơn cho các doanh nghiệp, hiện nay, Bộ KH&CN đang khẩn trương triển khai các công việc để tái cơ cấu các chương trình KHCN cấp quốc gia cho giai đoạn 5 năm và 10 năm tới. Bộ hết sức quan tâm là làm thế nào để đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường công khai minh bạch trong việc quản lý các chương trình, nỗ lực huy động tối đa các nhà khoa học, tổ chức KHCN, doanh nghiệp trong toàn quốc tham gia các chương trình KHCN, phục vụ các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
GIA KHIÊM