Ngày 23/12, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025, đồng thời triển khai kế hoạch hoạt động năm 2026.
Phát biểu tại hội nghị, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết năm 2025 mang ý nghĩa đặc biệt khi vừa là năm cuối thực hiện Kế hoạch 5 năm 2021-2025, vừa là năm đầu triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây cũng là giai đoạn bản lề, tạo nền tảng cho chu kỳ phát triển tiếp theo của Viện Hàn lâm nói riêng và hệ thống khoa học công nghệ quốc gia nói chung.
Trong bối cảnh nhiều yêu cầu mới được đặt ra, Viện Hàn lâm đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, vượt qua khó khăn để đạt được những kết quả tương đối toàn diện. Đáng chú ý là việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo chỉ đạo của Chính phủ; tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ Viện Hàn lâm lần thứ IX; hoàn thành các nhiệm vụ do Bộ Chính trị và Chính phủ giao, đồng thời hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đề ra cho cả giai đoạn 2021-2025.
Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, đến tháng 3/2025, Viện Hàn lâm đã hoàn tất việc giảm đầu mối trực thuộc theo yêu cầu của Chính phủ. Hiện Viện có 24 đơn vị trực thuộc, gồm 13 đơn vị nghiên cứu, 6 đơn vị sự nghiệp và 5 đơn vị tham mưu, tạo cơ cấu tổ chức gọn hơn, tập trung hơn vào nhiệm vụ nghiên cứu và triển khai khoa học công nghệ.
Đặc biệt, ngay sau khi Nghị định 38 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được ban hành, Viện đã chủ động rà soát, sửa đổi và ban hành mới nhiều văn bản, quy định nội bộ. Việc này nhằm bảo đảm sự thống nhất với khung pháp lý mới của Nhà nước, đồng thời tạo hành lang pháp lý ổn định cho các hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong giai đoạn tiếp theo.
Dấu ấn công bố khoa học và sở hữu trí tuệ trong năm 2025
Năm 2025, trong bối cảnh còn không ít khó khăn về nguồn nhân lực và tài chính, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vẫn duy trì được nhịp độ nghiên cứu ổn định, đồng thời nâng cao chất lượng công bố khoa học.
Trong 11 tháng của năm, các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm đã công bố hơn 2.300 công trình khoa học trên các tạp chí uy tín trong và ngoài nước, vượt kết quả của cả năm 2024. Trong số này, công bố quốc tế chiếm 73%, tiếp tục là trụ cột trong hoạt động nghiên cứu của Viện.
Chất lượng công bố được cải thiện rõ rệt khi gần 80% số bài báo quốc tế thuộc nhóm các tạp chí có uy tín và ảnh hưởng cao. Bình quân mỗi tiến sĩ của Viện công bố 1,9 công trình quốc tế trong năm, mức tương đương nhiều tổ chức nghiên cứu hàng đầu trên thế giới, phản ánh hiệu quả của định hướng tập trung vào nghiên cứu nền tảng và nghiên cứu chuyên sâu.
Song song với công bố khoa học, lĩnh vực sở hữu trí tuệ ghi nhận bước tiến đáng kể. Trong năm 2025, các nhà khoa học của Viện được cấp 105 bằng độc quyền sở hữu trí tuệ, tăng 169% so với năm trước, nâng tổng số bằng độc quyền của Viện lên khoảng 400 bằng.
Từ nền tảng nghiên cứu và sở hữu trí tuệ đó, nhiều công nghệ và sản phẩm khoa học đã được phát triển, chuyển giao và đưa vào ứng dụng tại các địa phương, qua đó góp phần giải quyết các bài toán thực tiễn và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội.
Trong lĩnh vực điều tra cơ bản, Viện Hàn lâm tiếp tục duy trì ổn định hệ thống đài trạm quan trắc và triển khai các nhiệm vụ điều tra cơ bản, cung cấp dữ liệu, số liệu tin cậy phục vụ công tác quy hoạch phát triển vùng, địa phương và các ngành kinh tế. Hệ thống báo tin động đất và cảnh báo sóng thần đã kịp thời cung cấp thông tin về các trận động đất trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, góp phần hỗ trợ ổn định đời sống nhân dân và bảo đảm an toàn xã hội.
Trong công tác đào tạo, các đơn vị đào tạo của Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam đã tuyển sinh 1.419 học viên, sinh viên; có 663 học viên, sinh viên tốt nghiệp đại học, thạc sĩ và 63 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, đáp ứng tiêu chí mỗi nghiên cứu sinh có từ hai công trình công bố quốc tế trở lên.
Năm 2025, hợp tác và hội nhập quốc tế tiếp tục là điểm sáng của Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, với nhiều hoạt động làm việc, ký kết khoa học cùng các đối tác quốc tế cấp cao; một số nhà khoa học được các tổ chức lớn trên thế giới vinh danh, góp phần nâng cao vị thế khoa học Việt Nam. Viện đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu biển, nhiệm vụ song phương quy mô lớn, chuyển giao công nghệ và tham gia tích cực các tổ chức khoa học quốc tế.
Cùng với đó, công tác tư vấn, tham mưu cho Đảng và Chính phủ được đổi mới, nhiều báo cáo khoa học của Viện được sử dụng hiệu quả trong hoạch định chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là nghiên cứu cơ bản và công nghệ chiến lược.
Hướng tới năm 2026, Viện Hàn lâm xác định trọng tâm là nâng cao chất lượng nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả khoa học, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học trình độ cao, chú trọng thế hệ trẻ và các nhà khoa học đầu ngành, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.../.