Ngày 13/1/2026, tại di tích Hoa Lâm Viên, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐHKHXH&NV), Hội Khoa học Lịch sử TP Hà Nội, Ban Quản lý Di tích Hoa Lâm viên đã tổ chức Tọa đàm khoa học “Hoa Lâm Viên – Hành cung thời Lý: Giá trị di sản và định hướng trong phát triển công nghiệp văn hóa hiện nay”.
Khu di tích Hoa Lâm Viên được xác định có niên đại xây dựng vào thời Lý (thế kỷ XI). Sau khi dời đô từ Hoa Lư ra Đại La, vua Lý Thái Tổ đã cho xây dựng ly cung ngự uyển ở Trang Cối Giang, Hoa Lâm Viên.
Hoa Lâm Viên hiện còn nhiều dấu tích và lưu giữ những di vật, cổ vật, hiện vật có niên đại thời Lý như: Miếu Âm Hồn, Mộ Hùng Công, Đồng Bãi Sập, Bãi Tổng Binh, Cầu Giá Ngự...; các hiện vật tiêu biểu như: Thành bậc tam cấp sấu đá mang họa tiết hoa văn thời Lý, chân cột kinh, chân tảng đá hoa sen, gạch chạm khắc hoa văn thời Lý…
Vào tháng 6/2025, Dự án tu bổ, tôn tạo chùa Phúc Lâm cổ (thuộc Hoa Lâm Viên) được chính quyền huyện Đông Anh khởi công với tổng mức đầu tư của dự án là 261,428 tỷ đồng. Dự án được thực hiện trên diện tích đất khoảng 2,14 ha bao gồm tu bổ, tôn tạo Tam quan gác chuông, Tam bảo, nhà thờ Tổ, nhà Tả vu - Hữu vu, nhà khách, nhà soạn lễ, hành lang, nhà tăng và một số hạng mục phụ trợ; Hoàn chỉnh hệ thống hạng tầng kỹ thuật để phù hợp với cảnh quan di tích (tường rào, cấp điện, chiếu sáng, cấp nước, thoát nước, chống mối, sân vườn, cây xanh, phá dỡ nhà tạm và các hạng mục không phù hợp…).
TS. Nguyễn Văn Sơn - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết, mục tiêu của Tọa đàm là làm rõ vai trò, giá trị của hành cung Hoa Lâm, về quê hương nhà Lý, để từ đó bảo tồn và phát huy giá trị di sản, xây dựng kế hoạch phát triển công nghiệp văn hóa trong không gian mở của vùng phía Bắc sông Hồng, gắn kết không gian văn hóa Thăng Long và các vùng châu thổ Bắc Bộ.
Tại buổi tọa đàm, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc - Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam cho biết, có nhiều hành cung nhà Lý, nhưng Hoa Lâm Viên có vị trí đặc biệt bởi đây là khu vực gắn với cố hương của các vua Lý, đồng thời là nơi đặt các điện thờ tổ tiên và các tổ chức các nghi lễ quan trọng.
Theo GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, tài liệu quan trọng nhất để tìm về quê ngoại của Lý Thái Tổ là tấm bia Lý gia linh thạch được lập vào năm 1793 đặt tại chùa Tiêu Sơn (phường Từ Sơn, Bắc Ninh). Tấm bia có ghi "Bấy giờ có Phạm Mẫu (mẹ vua Lý Thái Tổ) người Hoa Lâm, Đông Ngàn hay qua vãn cảnh chùa".
Ban tổ chức tọa đàm đã nhận được 22 báo cáo khoa học của các các nhà khoa học nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực: Địa lý, sử học, khảo cổ học, Hán Nôm, di sản, quản lý nhà nước về văn hoá...
Các báo cáo khoa học này đã làm rõ mối quan hệ giữa Hoa Lâm Viên - quê hương nhà Lý và các di sản liên quan trong không gian văn hóa Đông Anh – Đông Ngàn cổ, đặt di tích này trong chỉnh thể hệ thống di sản Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là mối liên kết với Cổ Loa, Hoàng thành Thăng Long và trục văn hóa sông Hồng, qua đó khẳng định Hoa Lâm Viên như một cấu phần quan trọng trong không gian lịch sử – văn hóa liên vùng. Đây là những có sở quan trọng để tìm ra giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị Hoa Lâm Viên một cách bền vững./.