Theo quy định, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản được xây dựng và quản lý thống nhất từ Trung ương đến địa phương, do Bộ Xây dựng vận hành trên phạm vi toàn quốc. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan được phân quyền truy cập để khởi tạo, cập nhật, chia sẻ và tra cứu dữ liệu. Hệ thống phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật Nhà nước và dữ liệu cá nhân.
Điểm đáng chú ý là mỗi căn nhà (chung cư hoặc nhà riêng lẻ), mỗi bất động sản trong công trình xây dựng đều được cấp một mã định danh điện tử riêng, gồm chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự. Cấu trúc mã bao gồm thông tin dự án hoặc công trình, mã địa điểm (nếu có) và dãy ký tự tự nhiên. Với diện tích sàn trong công trình, mã còn tích hợp dữ liệu về thửa đất, dự án liên quan.
Không chỉ tài sản, các chủ thể tham gia thị trường như đơn vị quản lý vận hành chung cư, cá nhân có chứng chỉ hành nghề môi giới hay người thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở cũng được cấp mã định danh điện tử.
Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản sẽ tích hợp đầy đủ thông tin dự án như tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ, hồ sơ pháp lý; dữ liệu giá giao dịch (triệu đồng/m2), tổng giá trị mua bán, lượng tồn kho; thông tin giao dịch qua công chứng và hợp đồng, trong đó ghi nhận mã định danh tài sản và chủ thể, thời gian, hình thức giao dịch. Dữ liệu về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân – từ loại hình, diện tích, thời hạn đến tình trạng pháp lý – cũng được cập nhật và kết nối giữa các bộ, ngành.
Trao đổi với chúng tôi, ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, dữ liệu đóng vai trò trung tâm trong việc nâng chuẩn môi trường bất động sản. Việc đồng bộ hóa dữ liệu toàn quốc sẽ cải thiện khả năng quản lý quyền sử dụng đất, phê duyệt dự án, hồ sơ sở hữu và hoạt động giao dịch. Một cơ sở dữ liệu tập trung, bao gồm thông tin thửa đất, căn hộ, giá giao dịch và lịch sử sở hữu, sẽ giúp thu hẹp khoảng cách thông tin giữa Trung ương và địa phương, đồng thời tăng cường khả năng theo dõi thị trường theo thời gian thực.
Hệ thống này cũng được xem là nền tảng kỹ thuật quan trọng để triển khai hiệu quả Luật Đất đai mới, đặc biệt trong định giá đất, quản lý thuế và giám sát giao dịch. Khi mọi giao dịch được ghi nhận đầy đủ, cơ quan chức năng có thể theo dõi sát giá trị chuyển nhượng thực tế, hạn chế tình trạng kê khai giá thấp và cải thiện hiệu quả thu ngân sách.
Ở góc độ thị trường, minh bạch hóa dữ liệu được kỳ vọng sẽ điều chỉnh hành vi đầu tư. Khi lịch sử giao dịch, tình trạng pháp lý và quy hoạch được chuẩn hóa, dễ tiếp cận, người mua và nhà đầu tư có thêm cơ sở định giá tài sản dựa trên dữ liệu thực tế thay vì phụ thuộc vào tin đồn hay tâm lý đám đông./.