Với hàng chục triệu lượt du khách mỗi năm cùng sức mua lớn từ cả thị trường nội địa và quốc tế, TP.HCM đang đứng trước cơ hội rõ rệt để phát triển kinh tế đêm thành một động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để “đánh thức” nguồn lực này, thành phố không chỉ cần sản phẩm hấp dẫn mà còn phải giải quyết bài toán tổ chức, điều phối và cơ chế vận hành.
Theo các ý kiến tại tọa đàm về phát triển kinh tế đêm của TP.HCM diễn ra mới đây thì thành phố đang sở hữu nền tảng thuận lợi hiếm có khi vừa là trung tâm kinh tế, vừa là điểm đến du lịch lớn nhất cả nước. Lượng khách quốc tế với khả năng chi tiêu cao được xem là lực đẩy quan trọng giúp mở rộng các dịch vụ ban đêm, từ đó tạo thêm giá trị gia tăng cho ngành du lịch và thương mại.
Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, nhận định sau quá trình mở rộng không gian đô thị, TP.HCM có thêm điều kiện để thu hút dòng khách lớn hơn, đồng thời tạo dư địa cho các hoạt động kinh tế ban đêm phát triển. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng hiện nay lĩnh vực này vẫn tồn tại nhiều “điểm nghẽn”, từ hạ tầng đến cơ chế, khiến tiềm năng chưa được khai thác tương xứng.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương TP.HCM, cho biết chủ trương phát triển kinh tế đêm đã được Trung ương và Thành phố quan tâm, nhưng quá trình triển khai lại gặp không ít khó khăn. Một trong những vướng mắc lớn là thiếu một đầu mối đủ thẩm quyền để điều phối chung các hoạt động. Điều này dẫn đến tình trạng mỗi lĩnh vực vận hành riêng lẻ, chưa hình thành được hệ sinh thái kinh tế đêm hoàn chỉnh.
Thực tế cho thấy, dù có nhiều hoạt động diễn ra về đêm, TP.HCM vẫn chưa tạo dựng được một mô hình đặc trưng mang dấu ấn riêng. Các dịch vụ hiện nay chủ yếu tập trung vào ăn uống hoặc các hình thức giải trí đơn lẻ, thiếu những sản phẩm có chiều sâu như chương trình nghệ thuật chất lượng cao, không gian văn hóa sáng tạo hay các khu mua sắm chuyên biệt.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Võ Việt Hòa, đại diện một đơn vị lữ hành lớn, nhấn mạnh việc xây dựng sản phẩm kinh tế đêm cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các bên, từ lữ hành, lưu trú đến vận chuyển và điểm tham quan. Khi các dịch vụ được kết nối thành chuỗi, trải nghiệm của du khách sẽ trở nên trọn vẹn hơn thay vì rời rạc như hiện nay.
Một vấn đề khác được nhiều đại biểu đề cập là sự thiếu hụt vai trò “nhạc trưởng” trong phát triển kinh tế đêm. Dù đã có đề án nghiên cứu trước đó, nhưng việc triển khai vẫn chậm, khiến các ý tưởng chưa được hiện thực hóa. Trong khi đó, các quy định pháp luật hiện hành cũng chưa theo kịp thực tiễn, gây khó khăn trong cấp phép và vận hành các hoạt động ban đêm.
Chính vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng TP.HCM cần sớm xác định một cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chính trong việc quy hoạch và điều phối kinh tế đêm. Vai trò này không chỉ dừng ở quản lý mà còn phải dẫn dắt chiến lược, kết nối các nguồn lực và tháo gỡ rào cản chính sách.
Trong bối cảnh thành phố đang hướng tới xây dựng cơ chế đặc thù và phát triển theo mô hình đô thị đặc biệt, kinh tế đêm không còn là hoạt động phụ trợ mà cần được nhìn nhận như một trụ cột chiến lược. Việc chuyển đổi tư duy từ “dịch vụ sau giờ làm” sang “không gian kinh tế liên tục” sẽ giúp TP.HCM tận dụng tối đa quỹ thời gian 24 giờ để tạo ra giá trị.
Nếu làm tốt, TP.HCM hoàn toàn có thể xây dựng hình ảnh một đô thị năng động, nơi các hoạt động kinh tế không dừng lại khi màn đêm buông xuống. Đây không chỉ là câu chuyện của du lịch hay dịch vụ, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho toàn bộ nền kinh tế thành phố.