Theo thống kê của Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 6.300 đơn vị vận tải, với gần 16.250 phương tiện. Tùy theo loại hình phương tiện và điều kiện khai thác, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30 - 40% tổng chi phí vận hành. Khi giá xăng, dầu biến động theo chiều hướng tăng, mỗi chuyến xe sẽ phải “gánh” thêm chi phí đáng kể, kéo theo lợi nhuận sụt giảm, thậm chí có thời điểm chỉ hòa vốn hoặc thua lỗ, nhất là đối với các đơn vị vận tải hành khách, hàng hóa tuyến cố định, tuyến liên tỉnh đường dài. Nguyên nhân là do các phương tiện di chuyển trên địa hình đồi núi, các tuyến đường có mật độ giao thông cao, dễ ùn tắc làm gia tăng mức tiêu hao nhiên liệu.
Tính đến hết tháng 3/2026, toàn tỉnh Phú Thọ có 13 đơn vị vận tải tuyến cố định và xe buýt thực hiện kê khai điều chỉnh giá vé theo quy định gửi về Sở Xây dựng, gồm: Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ vận tải Hiển Vinh (1 tuyến xe buýt); Công ty cổ phẩn Thương mại và Vận tải Hoàng Hà (14 tuyến cố định); Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại Hải An Hòa Bình (12 tuyến cố định); HTX vận tải Hoàng Kim (17 tuyến cố định, 1 tuyến xe buýt); Công ty TNHH Hùng Phú (7 tuyến cố định); Công ty TNHH Đầu tư thương mại và Dịch vụ Hancom (6 tuyến cố định) 7; Công ty cổ phần quốc tế Thịnh Hưng (xe taxi); Công ty TNHH Vận tải và Dịch vụ Đức An (2 tuyến cố định); HTX Vận tải Sông Đà (3 tuyến cố định); HTX vận tải Hồng Hà (7 tuyến cố định); Công ty cổ phần Vận tải ô tô Phú Thọ (2 tuyến xe buýt, 15 tuyến cố định); Doanh nghiệp tư nhân Đại Việt (23 tuyến cố định); Công ty cổ phần Vận tải và Du lịch Long Vượng (4 tuyến cố định). Nhiều doanh nghiệp khác cũng đang rà soát, hoàn thiện hồ sơ đề nghị điều chỉnh giá nhằm duy trì hoạt động và ổn định thị trường.
Trước những áp lực giá xăng, dầu tăng, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải phải đối mặt với nhiều khó khăn, nhiều doanh nghiệp phải bù lỗ trong ngắn hạn. Để tiết giảm chi phí, từ đầu tháng 3 đến nay, nhiều doanh nghiệp vận tải đã tạm dừng hoạt động một số tuyến cố định đường dài; tối ưu lịch trình vận chuyển, tập trung vào các khung giờ cao điểm nhằm nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, giảm bớt chi phí và phục vụ khách hàng tốt hơn; đồng thời có những biện pháp điều chỉnh giá để giữ chân khách hàng. Điển hình như: Công ty cổ phần Thương mại và Vận tải Hoàng Hà, (phường Thanh Miếu) đã tạm dừng hoạt động một số tuyến cố định Phú Thọ - Quảng Ninh, Phú Thọ - Sầm Sơn (Thanh Hóa), Phú Thọ - Vĩnh Bảo (Hải Phòng). Các tuyến còn lại giảm khoảng 1/3 số đầu xe chạy; Doanh nghiệp tư nhân Đại Việt (phường Vân Phú), để không phải bù lỗ và giữ được chân khách hàng, đã triển khai áp dụng 8 giải pháp trọng tâm như điều chỉnh giá cước theo quy định (từ 13 - 25% tùy các tuyến); đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhiên liệu và giám sát hành trình; cơ cấu, sắp xếp lại phương tiện, điều chỉnh lộ trình, thời gian đón, trả khách cho phù hợp; tạm thời dừng hoạt động một số tuyến kém hiệu quả...
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp đã thực hiện kê khai điều chỉnh giá cước vận tải gửi về Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ với mức tăng bình quân từ 8 - 30%. Làm rõ về vấn đề này, Ông Vũ Hanh - Phó Trưởng Phòng Quản lý Vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ cho biết: Điều chỉnh giá cước được xem là giải pháp trực tiếp để bù đắp chi phí nhiên liệu. Tuy nhiên, mức tăng hiện nay mới chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt khó khăn, chưa theo kịp đà tăng của giá xăng, dầu. Việc điều chỉnh giá cũng phải cân nhắc đến nhu cầu đi lại và khả năng chi trả của người dân, do đó không thể thực hiện áp dụng thường xuyên.
Để kiểm soát thị trường và bảo đảm bình ổn giá cước, kịp thời ngăn chặn tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá bất hợp lý, Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ đã chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan theo dõi chặt chẽ diễn biến giá xăng dầu và tác động đến giá cước vận tải; đồng thời ban hành nhiều văn bản yêu cầu Ban quản lý bến xe khách 3 khu vực Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn tỉnh Phú Thọ thực hiện nghiêm việc kê khai giá cước vận tải theo diễn biến tăng (giảm) của nhiên liệu, các chi phí cấu thành giá khác theo đúng quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn.
Thực hiện niêm yết công khai, minh bạch giá cước vận tải tại trụ sở đơn vị, bến xe, trên phương tiện và các điểm giao dịch với khách hàng. Chủ động rà soát cơ cấu chi phí vận tải, đặc biệt là chi phí nhiên liệu để kê khai, điều chỉnh giá cước phù hợp. Bảo đảm việc điều chỉnh giá cước phù hợp với biến động chi phí nhiên liệu, không để xảy ra tình trạng tăng giá bất hợp lý hoặc không thực hiện điều chỉnh khi chi phí đầu vào giảm. Tuyệt đối không lợi dụng việc biến động tăng giá nhiên liệu để tăng giá cước vận tải trái quy định, thu thêm ngoài các chi phí hợp lý cấu thành giá kê khai.
Trước những khó khăn của doanh nghiệp vận tải, tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời tham mưu các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định. Trong đó, tập trung vào các giải pháp điều hành giá linh hoạt, bảo đảm minh bạch, phù hợp với biến động của thị trường; đồng thời tăng cường đối thoại, tiếp nhận kiến nghị của doanh nghiệp để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh. UBND tỉnh Phú Thọ cũng đã kịp thời có các văn bản chỉ đạo về hoạt động kinh doanh xăng dầu; đồng thời đề nghị Bộ Công Thương báo cáo Chính phủ hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về nguồn cung xăng dầu trên địa bàn tỉnh.
Trong thời gian tới, Sở Xây dựng tỉnh Phú Thọ sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá xăng, dầu và tình hình hoạt động vận tải để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp. Đồng thời, phối hợp với Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện kê khai giá cước theo đúng quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn, bảo đảm tính đúng, tính đủ. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc kê khai, niêm yết giá, tập trung vào các đơn vị có mức điều chỉnh lớn; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không để xảy ra tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá bất hợp lý.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu còn tiềm ẩn nhiều biến động, sự chủ động thích ứng của doanh nghiệp cùng với sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời của các cấp, ngành sẽ góp phần giữ ổn định hoạt động vận tải, từng bước nâng cao hiệu quả và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.