Ba trụ cột chính: Thị trường hiện đại, thương hiệu mạnh và chuỗi giá trị xanh
Mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam lên khoảng 95-100 tỷ USD vào năm 2030 là mục tiêu lớn nhưng có cơ sở, nếu chúng ta kiên định một chiến lược phát triển dựa trên ba trụ cột: thị trường hiện đại, thương hiệu mạnh và chuỗi giá trị xanh-số.
Theo ông Nguyễn Minh Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định: "Trong giai đoạn mới ngành nông nghiệp Việt Nam cần kiên định chiến lược phát triển dựa trên ba trụ cột: thị trường hiện đại, thương hiệu mạnh và chuỗi giá trị xanh - số".
Mục tiêu giai đoạn tới không chỉ là mở rộng xuất khẩu mà là nâng tầm vị thế nông sản Việt Nam: giữ thị phần bền vững, thâm nhập phân khúc giá trị cao, xây dựng thương hiệu rõ ràng và từng bước nâng cao quyền định giá trên thị trường quốc tế.
Yếu tố then chốt không nằm ở việc tăng nhanh sản lượng mà là chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Mọi quyết sách phải dựa trên nhu cầu tiêu dùng, tiêu chuẩn và xu hướng thị trường; sản xuất gắn với đơn hàng, vùng nguyên liệu gắn với chế biến, chế biến gắn với phân phối và xúc tiến thương mại gắn với chiến lược thương hiệu dài hạn.
Đồng thời, đa dạng hóa thị trường và quản trị rủi ro phải trở thành yêu cầu chiến lược. Việc giữ vững các thị trường lớn cần song hành với mở rộng thị trường tiềm năng, tăng hiện diện trong hệ thống bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử xuyên biên giới, qua đó nâng cao giá trị thương hiệu.
Xúc tiến thương mại cũng cần được nâng tầm theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, trở thành công cụ chiến lược để mở thị trường, nắm bắt xu hướng và kết nối trực tiếp với nhà mua hàng quốc tế. Tham gia các sự kiện toàn cầu phải gắn với mục tiêu định vị hình ảnh quốc gia.
Cuối cùng, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong nâng cấp chuỗi giá trị, trong khi Nhà nước và các tổ chức liên quan đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ về hạ tầng, logistics, sở hữu trí tuệ, chứng nhận xanh và chuyển đổi số, nhằm giúp nông sản Việt Nam nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.
Thương hiệu phải được xây dựng từ chuỗi giá trị xanh và số
Trong thương mại hiện đại, thương hiệu không còn được quyết định bởi bao bì hay khẩu hiệu, mà bởi chất lượng thực, tiêu chuẩn thực và dữ liệu minh bạch. Đối với nông sản, điều này đồng nghĩa với việc phải đảm bảo truy xuất nguồn gốc, sản xuất an toàn, thân thiện môi trường và ổn định chất lượng.
Kinh tế xanh đang trở thành trụ cột trung tâm. Xu hướng tiêu dùng bền vững, chuẩn ESG, kinh tế tuần hoàn và yêu cầu giảm phát thải đang tái định hình luật chơi thương mại toàn cầu. Sản phẩm không chỉ cạnh tranh về giá mà còn về “dấu chân carbon” và trách nhiệm môi trường.
Trong bối cảnh các yêu cầu xanh, truy xuất nguồn gốc và minh bạch ngày càng khắt khe, doanh nghiệp và địa phương cần chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất, gắn kết chặt chẽ với hoạt động xúc tiến thương mại chuyên sâu. Chỉ khi sản phẩm đáp ứng được đồng thời tiêu chuẩn, câu chuyện thương hiệu và nhu cầu thị trường, nông sản Việt Nam mới có thể đi xa và đứng vững ở phân khúc giá trị cao.