Trong bối cảnh già hóa dân số và gia tăng các bệnh mạn tính, dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi đang trở thành vấn đề được giới chuyên môn đặc biệt quan tâm. Đây cũng là nội dung trọng tâm được trao đổi tại Hội thảo Khoa học Dinh dưỡng Khu vực miền Bắc năm 2026 với chủ đề “An ninh Dinh dưỡng và Y học gia đình với sức khỏe người cao tuổi”, do Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định phối hợp cùng Hội Dinh dưỡng Việt Nam tổ chức.
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Phạm Ngọc Khái nhấn mạnh, việc chăm sóc người cao tuổi hiện nay đang đối mặt với “gánh nặng kép” về bệnh tật và dinh dưỡng. Theo PGS.TS Phạm Ngọc Khái, để nâng cao sức khỏe bền vững cho người cao tuổi tại cộng đồng cần triển khai đồng thời các giải pháp ở cả cấp độ cộng đồng lẫn cá thể hóa, đồng thời gắn chặt với các nguyên lý của y học gia đình.
Tại hội thảo, nhiều nghiên cứu liên quan đến vai trò của dinh dưỡng trong kiểm soát bệnh mạn tính cũng được công bố. Theo TS Lê Thế Trung, đái tháo đường típ 2 là bệnh mạn tính phổ biến, đang gia tăng nhanh và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong quá trình điều trị, chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò nền tảng giúp kiểm soát đường huyết và hạn chế biến chứng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người bệnh vẫn còn thiếu kiến thức về dinh dưỡng, làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Nghiên cứu được công bố cho thấy sau quá trình tư vấn dinh dưỡng, kiến thức của người bệnh được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ đạt kiến thức tăng từ 73,5% lên 94,1%. Bên cạnh đó, các chỉ số như BMI, vòng eo và tỷ lệ mỡ cơ thể cũng ghi nhận sự cải thiện đáng kể. Theo các chuyên gia, kết quả này cho thấy tư vấn dinh dưỡng là giải pháp hiệu quả trong hỗ trợ kiểm soát bệnh đái tháo đường típ 2.
Một nội dung khác thu hút sự quan tâm tại hội thảo là tình trạng hydrat hóa (hydration) ở người cao tuổi. Theo PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, hydrat hóa là quá trình duy trì lượng nước cần thiết cho cơ thể nhằm đảm bảo hoạt động bình thường của các cơ quan, cân bằng điện giải cũng như hỗ trợ tiêu hóa và tuần hoàn.
PGS.TS Nguyễn Quang Dũng cho biết người cao tuổi là nhóm có nguy cơ mất nước cao do cảm giác khát suy giảm và thường mắc nhiều bệnh lý đi kèm. Tình trạng mất nước ở người cao tuổi, đặc biệt là người nằm viện, có thể ảnh hưởng đến chức năng của nhiều cơ quan, kéo dài thời gian điều trị và làm tăng nguy cơ tử vong. Tuy nhiên, việc đánh giá tình trạng hydrat hóa hiện nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn do chưa có “tiêu chuẩn vàng”, thiếu bằng chứng khoa học mạnh cũng như hạn chế về công cụ và chỉ số đánh giá.
Theo PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, người cao tuổi cần chủ động bổ sung đủ nước thay vì chờ đến khi cảm thấy khát. Ngoài nước uống thông thường, các nguồn nước khoáng kiềm thiên nhiên cũng được đánh giá có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Nước khoáng kiềm được cho là có khả năng hỗ trợ giảm “gánh axit” của cơ thể thông qua việc giảm tải axit trong khẩu phần ăn. Đồng thời, nước khoáng thiên nhiên còn có thể hỗ trợ tiêu hóa ở một số người nhờ cải thiện nhu động dạ dày và khả năng đệm axit, góp phần giảm các triệu chứng khó tiêu hay ợ nóng.
Các chuyên gia y tế nhận định, nước uống không chỉ có vai trò giải khát mà còn là yếu tố quan trọng trong chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số và sự gia tăng của các bệnh mạn tính hiện nay.