Thông qua mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, các hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác và doanh nghiệp đã phát huy thế mạnh của từng bên. Doanh nghiệp chủ động được nguồn nguyên liệu ổn định, giảm chi phí vận hành; trong khi các HTX mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao thu nhập cho thành viên và giảm rủi ro về đầu ra sản phẩm.
Ảnh: BPT
Điển hình như HTX Nông nghiệp Thượng Nông, xã Tam Nông đã chủ động liên kết với nhiều doanh nghiệp để sản xuất và tiêu thụ nông sản xuất khẩu như chuối, gạo, ớt, đu đủ, đinh lăng... Việc liên kết trồng chuối tây xuất khẩu giúp người dân đạt doanh thu cao gấp 5 - 6 lần so với sản xuất lúa, ngô truyền thống.
Ông Nguyễn Mạnh Thắng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thượng Nông cho biết, các hợp đồng liên kết bao tiêu sản phẩm chuối với doanh nghiệp được triển khai theo hình thức cùng đầu tư, chia sẻ chi phí theo tỷ lệ 50-50. HTX tổ chức nhân lực, quy hoạch và chăm sóc vùng nguyên liệu, còn doanh nghiệp chịu trách nhiệm bao tiêu và xuất khẩu sản phẩm.
Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 2.130 HTX, trong đó 1.797 HTX đang hoạt động, cùng khoảng 1.360 tổ hợp tác với gần 188.000 thành viên và hơn 155.900 lao động thường xuyên. Riêng lĩnh vực nông nghiệp hiện có 803 HTX đang hoạt động.
Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh thành lập mới 577 HTX, riêng năm 2025 có thêm 30 HTX mới, 100% hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Các HTX nông nghiệp hiện thu hút khoảng 129,3 nghìn thành viên tham gia, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20,6 nghìn lao động với thu nhập bình quân khoảng 4,9 triệu đồng/người/tháng.Nhiều HTX đã tích cực ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa, chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến và xúc tiến thương mại; đồng thời đẩy mạnh liên kết chuỗi để nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng giá trị sản phẩm.
Từ năm 2021 đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 889 lượt HTX được hỗ trợ hơn 22 tỷ đồng để thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và liên kết với doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, các HTX tham gia thường xuyên các hoạt động kết nối với doanh nghiệp thường có doanh thu ổn định hơn, xây dựng được thị trường tiêu thụ bền vững hơn so với mô hình sản xuất riêng lẻ.Hiện nay, nhiều mô hình liên kết hiệu quả đang được nhân rộng, như Công ty TNHH chè Hoài Trung liên kết với HTX sản xuất và chế biến chè Phú Thịnh trong sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm chè.
Theo ông Nguyễn Thanh Hiệp, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, để xây dựng mối liên kết bền vững, các HTX cần cam kết rõ ràng về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn và tiến độ giao hàng; đồng thời doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm các cam kết hợp đồng, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên.
Trong điều kiện thị trường biến động, các bên cần có cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp, hướng tới mối quan hệ đồng hành phát triển thay vì chỉ dừng ở hoạt động mua bán đơn thuần. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất, thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.