Khu nhà màng trồng nho của gia đình anh Nguyễn Ngọc Khích ở thôn São, xã Tân Lĩnh trở thành điểm đến tham quan, tìm hiểu của nhiều người dân và du khách. Trên vùng đất trước đây chủ yếu trồng ngô, sắn lại có thể hình thành mô hình nông nghiệp công nghệ cao hiện đại như hiện nay.Mạnh dạn đưa giống nho Hàn Quốc về trồng, anh Khích đầu tư gần 700 triệu đồng xây dựng hệ thống nhà màng khép kín với khung thép kiên cố, phủ nilon chống côn trùng và lắp đặt hệ thống tưới nước tự động. Toàn bộ quy trình chăm sóc được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm nhiệt độ, độ ẩm và dinh dưỡng phù hợp cho cây sinh trưởng.
Theo anh Nguyễn Ngọc Khích, làm nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay không thể tiếp tục dựa hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền thống mà cần mạnh dạn đổi mới tư duy, ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất. Nhờ hệ thống nhà màng, cây nho phát triển ổn định hơn, hạn chế sâu bệnh, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công lao động.
Sau thời gian đưa vào canh tác, mô hình bước đầu mang lại hiệu quả tích cực. Sản phẩm không chỉ được thương lái tìm đến tận vườn thu mua mà còn thu hút nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm. Từ hiệu quả này, gia đình anh Khích dự định mở rộng diện tích, kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp nhằm gia tăng giá trị sản phẩm.
Không riêng Tân Lĩnh, tại nhiều địa phương trong tỉnh, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Sự thay đổi ấy không chỉ đến từ máy móc hay thiết bị hiện đại mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong tư duy sản xuất của người nông dân.Nếu như trước đây sản xuất còn mang tính tự phát, mạnh ai nấy làm thì nay, nhiều hộ dân đã chủ động liên kết thành tổ hợp tác, hợp tác xã để cùng sản xuất, xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Tại xã Hưng Khánh, nhiều mô hình liên kết sản xuất đang phát huy hiệu quả rõ nét. Từ cây măng, cây quế, chè, dược liệu đến chăn nuôi gia súc, người dân từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, thay cho cách làm nhỏ lẻ trước đây.
Ông Hà Quý Giáp – Chủ tịch Hội Nông dân xã Hưng Khánh cho rằng, điều quan trọng nhất hiện nay là thay đổi nhận thức của người dân. Khi bà con hiểu rằng muốn phát triển bền vững phải liên kết sản xuất, bảo đảm chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường thì sẽ chủ động đổi mới phương thức canh tác.
Thực tế cho thấy, kinh tế tập thể đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp ở địa phương. Toàn tỉnh hiện có 845 hợp tác xã và hơn 1.100 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp với trên 6.000 thành viên. Doanh thu bình quân của mỗi hợp tác xã đạt khoảng 1,2 tỷ đồng mỗi năm, lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng.
Các hợp tác xã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa. Đồng thời, chủ động tham gia chương trình OCOP, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu nhằm nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Nhiều hợp tác xã đã phát huy vai trò cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp, tổ chức sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, từng bước nâng cao sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường.Sự phát triển của thương mại điện tử đang mở ra cơ hội mới cho nông dân vùng cao. Nhiều sản phẩm đặc trưng như chè, quế, mật ong, miến dong, rau sạch… đã được quảng bá trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, giúp mở rộng thị trường tiêu thụ ngoài tỉnh.
Không ít nông dân đã biết livestream bán hàng, quảng bá sản phẩm qua điện thoại thông minh hay kết nối khách hàng thông qua nền tảng số. Từ những người chỉ quen với ruộng đồng, họ đang dần trở thành những “nông dân thời đại số”, chủ động thích ứng với xu thế phát triển mới.
Có thể thấy, sự đổi mới đang đi sâu vào từng miền quê, làm thay đổi từ nếp nghĩ đến cách làm của người nông dân: từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa; từ tư duy tự cung tự cấp sang tư duy kinh tế thị trường; từ lao động thủ công sang ứng dụng công nghệ cao…
Sự chuyển mình đanng mang lại cuộc sống tốt hơn cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp, nông thôn.Trên hành trình đó, người nông dân không còn là những người “đi sau” mà đang từng bước trở thành chủ thể của đổi mới, chủ động hòa mình vào nhịp phát triển của thời đại.