Theo số liệu của Cục Thống kê, tổng nguồn cung ô tô mới trong tháng đạt 76.837 xe, tăng 13,2% so với tháng trước. Trong đó, xe sản xuất, lắp ráp trong nước chiếm ưu thế tuyệt đối với 53.700 xe, trong khi lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc chỉ đạt khoảng 23.137 xe. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong nước đã sản xuất khoảng 232.100 xe, tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của xe nội không chỉ phản ánh nhu cầu thị trường mà còn cho thấy năng lực sản xuất trong nước đang được cải thiện đáng kể. Việc gia tăng tỷ trọng xe lắp ráp nội địa giúp doanh nghiệp giảm chi phí logistics, chủ động hơn trong chuỗi cung ứng và nâng cao khả năng cạnh tranh. Đồng thời, đây cũng là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế khi góp phần tạo việc làm, giảm nhập khẩu và cải thiện cán cân thương mại.
Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng, ngành ô tô Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Sau hơn 30 năm phát triển, ngành đã hình thành một số doanh nghiệp lớn như THACO và VinFast với định hướng mở rộng sản xuất và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Dù vậy, việc xây dựng sức mạnh chung cho toàn ngành vẫn còn là bài toán khó.
Theo nhiều chuyên gia, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở công nghiệp hỗ trợ. Trong nhiều năm, các doanh nghiệp FDI chủ yếu nhập khẩu linh kiện để lắp ráp thay vì chuyển giao công nghệ, khiến ngành sản xuất linh kiện trong nước phát triển chậm. Nhiều lĩnh vực có tiềm năng như thép, cao su hay sản xuất phụ tùng vẫn chưa tạo ra giá trị gia tăng tương xứng.
Bên cạnh đó, hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) và sản xuất các linh kiện công nghệ cao vẫn phụ thuộc nhiều vào nước ngoài. Các doanh nghiệp trong nước chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi sự liên kết giữa các doanh nghiệp còn hạn chế, dẫn đến nguồn lực bị phân tán và khó tạo ra sức mạnh cộng hưởng.
Trong bối cảnh ngành ô tô thế giới đang chuyển dịch mạnh sang xe điện, nhiều chuyên gia nhận định đây là cơ hội quan trọng để Việt Nam bứt phá. Sự phát triển nhanh của các dòng xe điện trong nước đang mở ra triển vọng hình thành chuỗi cung ứng mới và nâng cao năng lực sản xuất nội địa.
Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, Việt Nam cần thu hút đầu tư vào các công nghệ cốt lõi, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào quá trình sản xuất.Nếu chỉ dừng ở hoạt động lắp ráp, ngành ô tô sẽ khó nâng cao giá trị gia tăng và tiếp tục phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.
Sản lượng ô tô nội địa đạt kỷ lục trong tháng 5/2026 là dấu hiệu tích cực cho thấy năng lực sản xuất trong nước đang được cải thiện. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế, ngành ô tô Việt Nam cần tiếp tục phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp và tận dụng hiệu quả cơ hội từ cuộc cách mạng xe điện toàn cầu. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng một ngành công nghiệp ô tô phát triển bền vững và có sức cạnh tranh cao trong tương lai.