Trong những năm gần đây, cùng với quá trình hoàn thiện chính sách về bảo vệ môi trường và thúc đẩy tăng trưởng xanh, Việt Nam đang từng bước xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng bền vững.
Thống kê từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, đến nay dư nợ tín dụng xanh toàn hệ thống đã đạt khoảng 828 nghìn tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm trong giai đoạn 2017-2025.
Theo Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh, tăng trưởng xanh không chỉ là xu thế phát triển toàn cầu mà còn là điều kiện để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các thách thức từ biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên.
Các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng được lồng ghép vào hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo áp lực nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Từ góc độ kinh tế, tín dụng xanh được xem là công cụ quan trọng giúp điều tiết dòng vốn vào những lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải.
Điều này không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững mà còn tạo động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh các động lực truyền thống đang dần suy giảm.
Để thúc đẩy quá trình này, ngành ngân hàng đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ. Bên cạnh việc xây dựng chiến lược phát triển ngân hàng xanh và hướng dẫn quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng, NHNN đang triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp hữu cơ, sản xuất theo mô hình kinh tế tuần hoàn và Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Một trong những chính sách đáng chú ý hiện nay là đề xuất hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thực hiện các dự án xanh, dự án tuần hoàn và dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG.
Không chỉ quy mô tín dụng xanh tăng nhanh, việc đánh giá và quản trị rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng cũng có bước tiến đáng kể.
Đến nay, dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đã vượt 5,1 triệu tỷ đồng, gấp gần 25 lần so với cuối năm 2017 và chiếm gần 28% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Điều này cho thấy các tổ chức tín dụng đang từng bước đưa các tiêu chí phát triển bền vững vào quy trình quản trị rủi ro và phân bổ vốn.
Đại diện các tổ chức quốc tế cũng đánh giá Việt Nam đang sở hữu nhiều dư địa để phát triển thị trường tài chính xanh. Hợp tác giữa các định chế tài chính, cơ quan quản lý và khu vực doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi kinh tế theo hướng phát thải thấp và tăng trưởng bền vững.
Trong thời gian tới, cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý và các cơ chế hỗ trợ, dòng vốn tín dụng xanh được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng tốc, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển năng lượng sạch và nâng cao chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.