Bài cùng chủ đề: Tản văn "Khung trời cảm xúc" - Sắc Kimono Nam Cầu Kiền
Tôi bước vào cuộc gặp ấy, không hề nghĩ mình sẽ viết nên một bài thơ.
Với tôi, đó đơn giản chỉ là một buổi làm việc với một nhà đầu tư nước ngoài, như rất nhiều cuộc gặp khác từng diễn ra. Tôi đã quen với việc trao đổi, phân tích, cân nhắc và đi đến quyết định dựa trên lý trí. Nhưng có lẽ chính vì quen như thế, nên khi một cuộc gặp diễn ra theo cách khác đi, tôi lại cảm nhận rõ ràng hơn.
Tôi không chọn phòng họp kín mà mời bạn đi dạo trong khuôn viên Nam Cầu Kiền. Tôi muốn bạn được chạm vào nó, nhìn thấy nó, cảm nhận nó, chứ không chỉ nghe mô tả. Con đường nhỏ, vườn cây, mặt nước, bể cá koi... tất cả đều là những phần rất thật của nơi này.
Chúng tôi bước đi chậm. Ban đầu, câu chuyện vẫn xoay quanh công việc: ngành thiết bị y tế, định hướng phát triển, khả năng hợp tác. Nhưng chỉ một lúc sau, tôi nhận ra nhịp điệu cuộc trò chuyện đã khác. Không còn sự căng thẳng thường thấy trong những cuộc đàm phán. Không có cảm giác phải "thuyết phục " hay "chứng minh".
Bạn lắng nghe, quan sát. Cách bạn nhìn mặt nước, cách bạn dừng lại trước một tán cây, cách bạn hỏi những câu rất nhỏ nhưng không hề hời hợt, tất cả khiến tôi chú ý. Tôi chợt hiểu rằng, đây không chỉ là một người đi tìm cơ hội đầu tư. Đây là một người đang cân nhắc rất kỹ nơi mình sẽ gắn bó.
Chính điều đó khiến tôi bắt đầu suy nghĩ khác. Tôi không còn muốn nói nhiều về lợi thế hay tiềm năng. Tôi muốn bạn hiểu được tinh thần của Nam Cầu Kiền, rằng nơi này không chỉ được xây dựng để sản xuất, mà còn để thử nghiệm một cách làm khác: phát triển công nghiệp nhưng không tách rời thiên nhiên, tạo ra giá trị nhưng không đánh đổi môi trường.
Khi chúng tôi dừng lại bên bể cá koi, mọi thứ gần như lắng xuống. Không gian đủ yên để mỗi người tự cảm nhận. Tôi nhìn bạn, rồi nhìn lại không gian quanh mình, một khu công nghiệp, nhưng không khô cứng; một nơi làm việc nhưng vẫn có sự mềm mại.
Khoảnh khắc đó, trong tôi xuất hiện một cảm xúc rất rõ: tôi muốn lưu giữ lại tinh thần của cuộc gặp gỡ này. Không phải vì nó quan trọng về mặt hợp đồng, mà vì cách nó diễn ra. Sự nhẹ nhàng, đồng cảm, kết nối không cần nói quá nhiều. Nếu chỉ để nó trôi qua như một buổi làm việc bình thường, tôi sẽ quên rất nhanh nhưng nếu lưu giữ được cảm xúc của nó, thì đó sẽ là điều có giá trị hơn rất nhiều.
Ý nghĩ về một bài thơ xuất hiện từ đó - không phải một quyết định được tính toán, mà là một phản xạ rất tự nhiên. Tôi không nghĩ mình đang làm một điều gì mang tính tạo tác. Chỉ đơn giản là tôi cần một cách nào đó để giữ lại khoảnh khắc này bằng những câu chữ gần nhất với cảm xúc trong mình.
Khi tôi nói với bạn rằng mình sẽ viết một bài hát, một bài thơ bằng cả tiếng Việt và tiếng Trung, tôi biết điều đó hẳn sẽ khiến bạn bất ngờ. Nhưng với tôi, vào khoảnh khắc ấy, đó là cách duy nhất cảm thấy phù hợp, một cách chào đón không chỉ đi từ lý trí, mà còn được gửi gắm bằng sự trân trọng chân thành.
Sau buổi gặp, cảm xúc ấy không mất đi.
Tôi bắt đầu nhớ lại từng chi tiết: một ánh nhìn, một câu hỏi, một khoảng lặng giữa hai câu nói. Tôi nghĩ về hành trình của bạn từ Giang Tô, một vùng đất giàu lịch sử, đến Hải Phòng. một thành phố cảng đang chuyển mình. Tôi nghĩ về cuộc gặp giữa hai không gian, hai cách tiếp cận, nhưng lại có chung một điểm: hướng tới những giá trị bền vững, đặc biệt trong lĩnh vực y tế và khoa học.
Chính sự giao thoa đó tạo nên "chất liệu" cho bài thơ.
Tôi không cần kể lại toàn bộ cuộc gặp. Tôi chỉ giữ lại những gì tiêu biểu nhất: hình ảnh Giang Tô, hành trình vượt khoảng cách, ý nghĩa của ngành nghề và điểm dừng chân tại Nam Cầu Kiền.
Mỗi câu chữ đều phải trả lời một câu hỏi: nó có đúng với cảm xúc ban đầu không? Không cố làm cho bài thơ trở nên cầu kỳ hay trau chuốt, tôi tránh những từ ngữ phô trương. Tôi chỉ mong nó đủ giản dị để giữ được sự chân thành, nhưng cũng đủ lắng để người đọc, người nghe có thể chạm tới tinh thần sau đó.
Viết song ngữ lại là một thử thách khác. Tôi không muốn hai phiên bản chỉ là bản chuyển ngữ đơn thuần. Tôi muốn mỗi ngôn ngữ đều có đời sống riêng, nhưng vẫn giữ cùng một linh hồn. Điều đó khiến tôi phải suy nghĩ kỹ hơn về từng hình ảnh, từng cách diễn đạt.
Có những câu viết đi viết lại nhiều lần, không phải vì chưa hay, mà vì chưa "đúng".
Đung với người nhận.
Đúng với hoàn cảnh.
Và đúng với chính tôi.
Đến khi bài thơ hoàn thành, tôi không còn cảm giác mình vừa "sáng tác" xong một tác phẩm. Tôi chỉ thấy mình vừa đủ giữ lại được một điều gì đó đáng lưu giữ.
Ngày ký hợp đồng, khi tôi thực hiện lời hứa, tôi không đặt nặng việc bài thơ sẽ gây ấn tượng như thế nào. Tôi chỉ mong bạn sẽ cảm nhận được điều tôi đã cảm nhận trong buổi chiều hôm đó. Rồi khi mọi việc diễn ra trọn vẹn, từ lời hứa được thực hiện, đến khoảnh khắc quyết định đầu tư, tôi biết, bài thơ không phải là yếu tố quyết định nhưng nó là một phần của quá trình xây dựng niềm tin. Song dù là một phần rất nhỏ nhưng không thiếu tinh tế.
Nhìn lại, tôi thấy rõ lý do vì sao mình viết: không phải để thể hiện khả năng; không phải để làm đẹp cho một sự kiện, mà chỉ để ghi lại một khoảnh khắc mà lý trí thôi là chưa đủ. Có những cuộc gặp chỉ cần hợp đồng nhưng cũng có những cuộc gặp khiến ta muốn giữ lại bằng cảm xúc. Bài thơ đón Huida về Nam Cầu Kiền ra đời từ chính nhu cầu đó: từ một buổi làm việc không giống những buổi làm việc khác; từ một con người khiến tôi muốn hiểu nhiều hơn là thuyết phục và từ một cảm giác rất rõ ràng, rằng nếu không viết ra, tôi sẽ đánh mất một phần rất đẹp của khoảnh khắc ấy.
Với tôi, từ một cảm xúc đủ thật để tôi không thể không viết!