Đây cũng là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trao đổi tại Hội thảo "Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Lực đẩy từ chính sách và công nghệ" do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức mới đây tại Hà Nội.
Hội thảo là một trong những hoạt động của Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3).
Hội thảo quy tụ đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, Sở Công Thương các địa phương, trung tâm tiết kiệm năng lượng, các hiệp hội, chuyên gia và đông đảo doanh nghiệp công nghiệp, khu công nghiệp nhằm cập nhật chính sách mới, chia sẻ kinh nghiệm và giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ mục tiêu tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững.
Tiết kiệm năng lượng là nền tảng cho tăng trưởng xanh
Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết cùng với việc tìm kiếm các nguồn năng lượng mới, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp thiết thực, đặc biệt trong bối cảnh các nguồn năng lượng hóa thạch ngày càng cạn kiệt.
Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, thống kê mới nhất cho thấy ngành công nghiệp hiện chiếm hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng của cả nước. Qua các khảo sát và đánh giá thực tế, ngành công nghiệp Việt Nam có tiềm năng tiết kiệm từ 20-30% mức tiêu thụ năng lượng. Đối với các công trình xây dựng, với tốc độ gia tăng diện tích sàn đưa vào sử dụng hằng năm trên 40%, tiềm năng tiết kiệm năng lượng ước đạt từ 30-35%.
"Những con số trên cho thấy dư địa tiết kiệm năng lượng trong các lĩnh vực còn rất lớn", bà Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, hội thảo cũng là diễn đàn để doanh nghiệp, chuyên gia và cơ quan quản lý trao đổi về các quy định pháp luật, chia sẻ mô hình sử dụng năng lượng hiệu quả, đồng thời kết nối các thành viên trong Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam.
Hoàn thiện hành lang pháp lý, mở rộng cơ chế tài chính xanh
Tại hội thảo, ông Hà Đăng Sơn, Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh, đã cập nhật các chính sách, văn bản và quy định pháp luật mới về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Theo ông Sơn, Việt Nam đã xây dựng hệ thống luật, nghị định và thông tư tương đối đầy đủ, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Đáng chú ý, Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã đặt ra 5 trụ cột cải cách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng trách nhiệm của các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, thúc đẩy đổi mới công nghệ và mở rộng các cơ chế hỗ trợ thực thi. Trong đó, cơ chế tài chính xanh được đánh giá là hướng đi quan trọng, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư thiết bị, công nghệ và các giải pháp quản lý năng lượng hiện đại, qua đó giảm tiêu hao năng lượng, tiết kiệm chi phí sản xuất, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Các chuyên gia cũng cho rằng trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu lớn như Hoa Kỳ và châu Âu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về phát triển bền vững, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Do đó, doanh nghiệp không chỉ cần tuân thủ các quy định pháp luật mà còn phải chủ động xây dựng kế hoạch quản lý năng lượng, thực hiện kiểm toán năng lượng và từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh.
Công nghệ số và AI mở ra giải pháp tối ưu năng lượng
Bên cạnh các chính sách mới, nhiều giải pháp công nghệ cũng được giới thiệu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa vận hành và giảm tiêu thụ năng lượng.
Bà Đoàn Thị Hà, Phó Tổng giám đốc Industry Automation, Công ty Schneider Electric Việt Nam, cho rằng làn sóng đầu tư vào các lĩnh vực điện tử và bán dẫn đang mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam, song cũng đặt ra yêu cầu phải sản xuất hiệu quả và bền vững hơn.
Trong khi đó, ông Thái Hoàng Quỳnh, Phó Tổng giám đốc Khối Hệ thống năng lượng, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia, nhấn mạnh ba xu hướng lớn hiện nay gồm mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) với hơn 50 tỷ thiết bị kết nối và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông, nền tảng EcoStruxure giúp doanh nghiệp vận hành hệ thống điện hiệu quả hơn, giảm phát thải khí nhà kính và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Đại diện Daikin cũng giới thiệu giải pháp ứng dụng AI trong điều khiển và tối ưu vận hành hệ thống, góp phần tiết kiệm năng lượng và hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Theo các chuyên gia, nhiều giải pháp công nghệ hiện đại trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ mang lại hiệu quả cho hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn có khả năng ứng dụng rộng rãi trong đời sống, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh.
Thông qua hội thảo, Ban Tổ chức kỳ vọng tiếp tục nâng cao nhận thức, thúc đẩy ứng dụng các công nghệ tiên tiến, lan tỏa các mô hình sử dụng năng lượng hiệu quả và tạo động lực cho quá trình chuyển đổi xanh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và thực hiện các cam kết giảm phát thải của Việt Nam.
Tiếp nối hội thảo tại Hà Nội, chuỗi hội thảo kết nối Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam sẽ được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào trung tuần tháng 7/2026. Trong năm 2026, Bộ Công Thương cũng sẽ triển khai 10 hội thảo chuyên đề trên phạm vi cả ba miền Bắc - Trung - Nam nhằm kết nối cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, góp phần hình thành hệ sinh thái phát triển bền vững trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.