Người có thu nhập trên 28,6 triệu đồng/tháng mới bắt đầu nộp thuế
Từ ngày 1/7, hàng loạt quy định mới về thuế thu nhập cá nhân chính thức có hiệu lực theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC. Các chính sách mới không chỉ nâng mức giảm trừ, bổ sung nhiều khoản được khấu trừ mà còn thay đổi điều kiện miễn thuế đối với chuyển nhượng bất động sản, điều chỉnh tiêu chí xác định người phụ thuộc và lần đầu đưa thu nhập từ tài sản số vào diện chịu thuế.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc tăng mức giảm trừ gia cảnh. Theo quy định mới, người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Bên cạnh đó, lần đầu tiên pháp luật cho phép khấu trừ chi phí y tế và giáo dục trước khi tính thuế. Cụ thể, người nộp thuế được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm đối với chi phí khám chữa bệnh trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả và tối đa 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục, đào tạo.
Theo Bộ Tài chính, một cá nhân có một người phụ thuộc và được hưởng đầy đủ các khoản giảm trừ sẽ được khấu trừ tổng cộng 307,4 triệu đồng mỗi năm. Như vậy, người lao động chỉ bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế khi thu nhập sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc vượt khoảng 28,63 triệu đồng/tháng.
Ngoài ra, nhiều khoản thu nhập cũng được miễn hoặc giảm trước khi tính thuế như tiền ăn giữa ca (chỉ tính thuế nếu vượt 1,2 triệu đồng/tháng), tiền lương trả cho ngày nghỉ phép chưa sử dụng, trợ cấp thôi việc theo quy chế doanh nghiệp và mức đóng quỹ hưu trí tự nguyện được nâng từ 1 triệu lên 3 triệu đồng/tháng.
Thông tư 87/2026/TT-BTC cũng điều chỉnh mức thu nhập để xác định người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng. Theo đó, người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ gia cảnh khi không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.
Quy định áp dụng với vợ hoặc chồng, cha mẹ, con trên 18 tuổi, người thân không nơi nương tựa hoặc người không có khả năng lao động. Người nộp thuế phải tự chịu trách nhiệm về việc kê khai trung thực thu nhập của người phụ thuộc. Nếu cơ quan thuế phát hiện kê khai sai sẽ bị xử lý theo quy định.
Thông tư 87 giữ nguyên cơ bản các loại giấy tờ nhưng phân loại chi tiết theo từng nhóm đối tượng.
Đối với con, hồ sơ gồm giấy khai sinh, căn cước công dân (nếu đã được cấp) và các giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi dưỡng hoặc tình trạng học tập, khuyết tật tùy từng trường hợp.
Đối với vợ hoặc chồng, hồ sơ gồm căn cước công dân và giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân.
Đối với cha mẹ hoặc người thân khác, người nộp thuế phải bổ sung các giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng hoặc nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.
Điểm mới đáng chú ý là cơ quan thuế sẽ ưu tiên khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia và Cổng Dịch vụ công quốc gia để xác định người phụ thuộc. Chỉ khi không thể khai thác được dữ liệu, người nộp thuế mới phải cung cấp hồ sơ giấy.
Nghị định 253/2026 quy định cá nhân chuyển nhượng nhà ở hoặc quyền sử dụng đất ở duy nhất sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân nếu đáp ứng đồng thời ba điều kiện.
Thứ nhất, tại thời điểm chuyển nhượng chỉ sở hữu duy nhất một nhà ở hoặc một thửa đất ở tại Việt Nam.
Thứ hai, đã sở hữu bất động sản tối thiểu 183 ngày kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận.
Thứ ba, phải chuyển nhượng toàn bộ nhà hoặc toàn bộ quyền sử dụng đất. Trường hợp chỉ bán một phần sẽ không được miễn thuế.
Nếu kê khai không đúng để được miễn thuế, người chuyển nhượng sẽ bị truy thu và xử phạt theo quy định.
Nghị định mới cũng tiếp tục miễn thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc quà tặng là bất động sản giữa những người có quan hệ gia đình trực tiếp.
Các trường hợp được miễn thuế gồm: vợ với chồng; cha mẹ với con; cha mẹ chồng với con dâu; cha mẹ vợ với con rể; ông bà với cháu; anh, chị, em ruột với nhau.
Việc phân chia tài sản là bất động sản khi ly hôn theo thỏa thuận hoặc theo phán quyết của tòa án cũng thuộc diện miễn thuế.
Nâng ngưỡng chịu thuế đối với trúng thưởng, quà tặng và thừa kế
Một thay đổi đáng chú ý khác là ngưỡng chịu thuế đối với thu nhập từ trúng thưởng, nhận thừa kế, quà tặng, tiền bản quyền và nhượng quyền thương mại được nâng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng. Theo đó, chỉ phần giá trị vượt trên 20 triệu đồng mới phải nộp thuế với thuế suất 10%, giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp so với trước đây.
Nghị định 253 cũng lần đầu tiên đưa thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân.
Theo quy định, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản ảo, tài sản mã hóa và các tài sản số khác sẽ chịu thuế suất 0,1%. Đây được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý đối với các giao dịch tài sản số trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh.
Nhìn chung, các quy định mới được kỳ vọng sẽ giảm gánh nặng thuế cho người lao động, đồng thời tạo nền tảng quản lý minh bạch hơn đối với các nguồn thu nhập mới. Tuy nhiên, một số ngưỡng thu nhập và mức khống chế vẫn được cho là cần tiếp tục điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế chi phí sinh hoạt trong thời gian tới.