Chưa áp dụng giá điện theo giờ với hộ gia đình
Về đề xuất áp dụng giá điện theo khung giờ đối với khách hàng sinh hoạt đang được dư luận quan tâm, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), khẳng định hiện chưa có chủ trương áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng đối với các hộ gia đình.
Trong quá trình nghiên cứu sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương chỉ đang xem xét khả năng áp dụng cơ chế giá điện theo giờ đối với một số hộ tiêu thụ điện lớn, có mức sử dụng điện cao và có khả năng dịch chuyển phụ tải sang các khung giờ thấp điểm.
Để triển khai cơ chế này, cần đáp ứng nhiều điều kiện về hạ tầng như hệ thống công tơ điện tử có khả năng đo đếm theo thời gian thực, hệ thống thu thập và truyền dữ liệu đồng bộ cũng như đánh giá toàn diện tác động tới người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, Bộ Công Thương khẳng định hiện chưa có thời điểm cụ thể để áp dụng giá điện theo giờ đối với khách hàng sinh hoạt.
Thực tế, việc nghiên cứu xuất phát từ cơ cấu phụ tải điện đã có nhiều thay đổi trong những năm gần đây. Nếu trước đây hệ thống điện thường xuất hiện hai đỉnh phụ tải vào buổi trưa và buổi tối thì hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh của điện mặt trời, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà, lượng điện phát vào ban ngày đã giúp giảm đáng kể áp lực vào giờ trưa. Phụ tải cao điểm hiện chủ yếu tập trung vào buổi tối, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao nhưng nguồn điện mặt trời không còn phát điện.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, việc nghiên cứu biểu giá điện theo thời gian được xem là công cụ kinh tế nhằm điều tiết hành vi tiêu dùng điện, khuyến khích khách hàng chuyển một phần nhu cầu sang giờ thấp điểm, qua đó giảm nhu cầu đầu tư nguồn và lưới điện mới cũng như nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện quốc gia.
Tiếp tục gỡ vướng cơ chế hỗ trợ điện mặt trời mái nhà
Liên quan đến cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, Bộ Công Thương đã được Chính phủ giao xây dựng Quyết định của Thủ tướng về chính sách hỗ trợ phát triển loại hình điện này.
Theo dự thảo, hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà dự kiến được hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư từ ngân sách nhà nước, đồng thời được tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để giảm chi phí đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, trong quá trình lấy ý kiến, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa bố trí được nguồn ngân sách để thực hiện chính sách hỗ trợ, trong khi cơ chế tín dụng ưu đãi vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Vì vậy, đến nay quyết định về cơ chế hỗ trợ vẫn chưa thể ban hành.
Trong thời gian chờ cơ chế mới, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định về phát triển điện năng lượng tái tạo nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án điện mặt trời mái nhà.
Theo quy định mới, sản lượng điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà được phép mua bán với đơn vị điện lực theo thỏa thuận nhưng thông thường không vượt quá 50% tổng sản lượng điện phát ra.
Riêng trong giai đoạn từ 26/6/2026 đến hết ngày 31/12/2030, nếu hạ tầng lưới điện đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, lượng điện dư được mua bán có thể vượt mức 50%. Đối với các khu vực miền núi, biên giới và hải đảo chưa có điện lưới quốc gia, sản lượng điện dư được bán lên lưới không bị giới hạn.
Bộ Công Thương cho rằng việc hoàn thiện cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điện của nền kinh tế tiếp tục tăng nhanh. Cùng với việc nghiên cứu áp dụng giá điện theo thời gian đối với nhóm khách hàng phù hợp, đây sẽ là hai giải pháp quan trọng nhằm sử dụng điện tiết kiệm, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, đồng thời thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo.