Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng doanh nghiệp sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc đồng hành cùng các ưu tiên quốc gia trong chặng đường phát triển mới, nhất là ở những lĩnh vực liên quan đến chuyển đổi xanh, sử dụng tài nguyên hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.
Ông Vinh nhấn mạnh “Nếu Chính phủ là người kiến tạo thể chế, thì doanh nghiệp chính là lực lượng tiên phong biến các mục tiêu phát triển bền vững thành những hành động cụ thể. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận thẳng thắn nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn về vốn, công nghệ, nguồn nhân lực, dữ liệu phát thải và năng lực quản trị ESG.”
Cũng trong sự kiện, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, lấy bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng làm nền tảng cho phát triển. Để hiện thực hóa lộ trình Net Zero, Chính phủ tập trung vào bốn định hướng lớn gồm chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, phát triển tài chính xanh và thị trường carbon, đồng thời phát huy vai trò chủ động của doanh nghiệp và địa phương trong đầu tư công nghệ sạch, thực hành ESG và triển khai các dự án xanh.
Vai trò của các doanh nghiệp đầu tàu ngày một quan trọng
Trước áp lực từ thị trường, nhà đầu tư và chuỗi cung ứng, doanh nghiệp hiện nay không chỉ được đánh giá qua những cam kết đã công bố, mà còn qua cách họ vận hành, quản trị, sử dụng tài nguyên và khả năng thích ứng lâu dài. Từ đó, một phép thử mới đang đặt ra với doanh nghiệp, đó là thực hành phát triển triển bền vững, chứng minh qua kết quả có thể đo lường.
Thực tế này càng đặt vai trò lớn hơn lên vai những doanh nghiệp đi đầu. Với quy mô lớn, độ phủ rộng và khả năng tác động đến toàn chuỗi giá trị, các doanh nghiệp này được kỳ vọng trở thành đòn bẩy cho quá trình thực thi thông qua thay đổi trong vận hành, tiêu chuẩn lựa chọn nhà cung cấp, quản trị nguồn lực và cách tạo ra giá trị dài hạn.
Đại diện của Tổng công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), ông Larry Lee – Phó tổng giám đốc phụ trách Tài sản chiến lược và Phát triển bền vững cho biết: “Mỗi cải tiến trong việc sử dụng năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng nước, tối ưu hóa bao bì, logistics, tiêu chuẩn dành cho nhà cung cấp hay phát triển con người đều có thể tạo ra những tác động tích cực trên toàn hệ sinh thái”.
Theo SABECO, doanh nghiệp đã và đang chủ động gắn các yếu tố ESG trọng yếu với bài toán vận hành, quản trị rủi ro và năng lực thích ứng dài hạn, thay vì dừng lại ở việc tuân thủ các chính sách từ chính phủ.
Với hơn 150 năm phát triển song hành cùng đất nước, SABECO đang bước vào giai đoạn mới với thách thức kép, vừa duy trì tăng trưởng, vừa tiếp tục giữ được sự phù hợp trong bối cảnh nền kinh tế đòi hỏi trách nhiệm cao hơn từ doanh nghiệp để thực hiện hóa mục tiêu Net Zero.
VCCI và một số nội dung trọng tâm cần triển khai
Chủ tịch VCCI cho hay, với vai trò là tổ chức đại diện quốc gia của cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam, VCCI sẽ phải làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối giữa Chính phủ với doanh nghiệp; là nơi truyền tải kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời phản ánh trung thực thực tiễn thực thi chính sách và đồng hành cùng Chính phủ trong quá trình triển khai thực hiện và thực thi thể chế.
Tiếp thu ý kiến của Phó Thủ tướng, VCCI cam kết và dự kiến tập trung vào 5 nội dung trọng tâm như:
Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh đối thoại chính sách giữa Chính phủ, các bộ, ngành với cộng đồng doanh nghiệp.
Thứ hai, VCCI sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội ngành hàng, đặc biệt là các tổ chức quốc tế đến các bộ như: Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, các địa phương để cùng hợp tác xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh theo từng ngành, từng chuỗi cung ứng và từng địa phương.
Thứ ba, VCCI sẽ hợp tác với các bộ để đẩy mạnh đào tạo, tư vấn và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp về quản trị ESG, kiểm kê phát thải khí nhà kính, công bố thông tin bền vững và sử dụng năng lượng hiệu quả, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon và các công cụ tài chính chuyển đổi.
Thứ tư, thúc đẩy hình thành mạng lưới các doanh nghiệp tiên phong chuyển đổi Net Zero.
Thứ năm, VCCI mong muốn có một cơ chế theo dõi, đánh giá thường xuyên quy trình triển khai các chương trình này. Đồng thời sẽ chủ động định kỳ tổng kết tình hình, báo cáo và đánh giá những khó khăn vướng mắc và đề xuất các giải pháp đối với Chính phủ.
Thông qua những nội dung trình bày và trao đổi tại diễn đàn năm nay, có thể thấy rõ những chuyển dịch mạnh mẽ từ cả chính phủ lẫn doanh nghiệp nhằm hiện thực hóa cam kết Net Zero đang dần đi vào quỹ đạo. Nếu trước đây quy mô hay thị phần là những thước đo quan trọng, thì ở giai đoạn này, sức cạnh tranh của doanh nghiệp lại được quyết định bởi năng lực chuyển đổi có trách nhiệm, quản trị hiệu quả và khả năng tạo ra giá trị bền vững cho cả hệ sinh thái. Trên chặng đường phía trước, phát triển bền vững sẽ trở thành một mắt xích của bộ máy vận hành, đồng thời nằm trong kế hoạch thích ứng dài hạn và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo của cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam.