Phát biểu khai mạc Trưng bày, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Đặng Thanh Tùng cho biết, trước thềm 80 năm Ngày Thương binh Liệt sỹ, để đồng hành với Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ của Đảng và Nhà nước thì Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước tổ chức trưng bày chuyên đề về các cái tài liệu lưu trữ về hồ sơ kỷ vật của cán bộ đi B.
“Cán bộ đi B là các thầy, các cô, các chú, các bác nguyên là giáo viên là bác sĩ kỹ sư giảng viên các trường đại học nghe theo tiếng gọi của Đảng lên đường vào Nam để thực hiện nhiệm vụ. Nhiều người trong đó thì tham gia trực tiếp chiến đấu nhiều người tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn của mình.
Với mục đích để tri ân của những thế hệ hiện tại với các cô các chú các bác đã lên đường chiến đấu, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước còn rất mong muốn tinh thần Việt Nam cần phải được nuôi dưỡng, hun đúc, cần phải được trao truyền lại cho các thế hệ trẻ tinh thần bất khuất bất diệt của dân tộc Việt”, ông Đặng Thanh Tùng nói.
Trưng bày "Thanh xuân gửi lại" gồm 3 phần, với điểm nhấn là chuyên đề “Ký ức đi B” có hơn 100 tài liệu, hình ảnh và kỷ vật gốc quý giá: Những lá đơn tình nguyện, cuốn nhật ký, bức thư gửi gia đình, học bạ, lý lịch, ảnh kỷ niệm hay những vật dụng nhỏ được gửi lại trước ngày lên đường…
Ngoài nguồn tài liệu đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Trưng bày còn giới thiệu nhiều tư liệu do các gia đình hiến tặng, cùng những hình ảnh được khai thác từ Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ thuộc Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ), góp phần bổ sung những góc nhìn chân thực về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Tại Trưng bày, công chúng có dịp tiếp cận hồ sơ và kỷ vật của nhiều văn nghệ sỹ nổi tiếng như: Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Quang Sáng, Phan Huỳnh Điểu, bác sĩ Đặng Thùy Trâm, nhà thơ Ca Lê Hiến (Lê Anh Xuân), nhà văn Dương Thị Xuân Quý…
Một nội dung thời sự là Trưng bày giới thiệu kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Từ những trang hồ sơ cũ, những tài liệu đã nhuốm màu thời gian, cán bộ lưu trữ đã phối hợp với nhiều cơ quan chức năng để xác minh thông tin, tìm kiếm thân nhân và trao trả kỷ vật cho gia đình liệt sĩ.
Bên cạnh hoạt động trưng bày, công chúng còn có thể trực tiếp tra cứu hồ sơ cán bộ đi B đang được lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III thông qua hệ thống tra cứu điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ, người có công và các nhà nghiên cứu tiếp cận nguồn tư liệu phục vụ giải quyết chính sách cũng như nghiên cứu lịch sử.
Có mặt tại Trưng bày, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị (cán bộ đi B năm 1967), không giấu được xúc động khi nhìn lại những kỷ vật của chính mình sau hơn nửa thế kỷ. “Tôi không nghĩ có ngày lại được nhìn lại những kỷ vật gợi lại cả một thời tuổi trẻ, gợi nhớ đồng đội, chiến trường và những năm tháng không thể nào quên”.
Trưng bày “Thanh xuân gửi lại” mở cửa miễn phí cho công chúng và sẽ diễn ra đến hết ngày 2/9, tại số 12 Đào Tấn (phường Giảng Võ, Hà Nội).