An toàn bảo mật mở khóa thanh khoản cho tài sản mã hóa.

An toàn, bảo mật và quản trị rủi ro cần trở thành yêu cầu xuyên suốt trong toàn bộ hệ sinh thái, tạo nền tảng để thị trường vận hành minh bạch, tin cậy và phát triển bền vững.

Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026) diễn ra trong hai ngày 18 - 19/7 tại Hà Nội, quy tụ hơn 5.000 đại biểu đến từ các cơ quan lập pháp, quản lý nhà nước như Quốc hội, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Nội vụ,... cùng đại diện các doanh nghiệp công nghệ, định chế tài chính lớn trong và ngoài nước.

Chương trình do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) và Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) phối hợp tổ chức, tập trung thảo luận, góp ý hoàn thiện thể chế, xây dựng hạ tầng vận hành, bảo đảm an toàn hệ thống và mở rộng ứng dụng công nghệ blockchain trong nền kinh tế thực.

Bảo mật phải được thiết kế từ nền tảng

Theo TS. Hồ Văn Hương, Phó Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, sự phát triển của thị trường RWA và tài sản số không thể chỉ dựa vào khả năng số hóa tài sản hay đưa giao dịch lên môi trường số. Nền tảng của thị trường còn nằm ở khả năng xác thực tài sản, bảo vệ giao dịch và nhận diện tin cậy các chủ thể tham gia.

Theo ông, Việt Nam cần sớm hình thành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các nền tảng blockchain và hoạt động token hóa tài sản, đồng thời củng cố hạ tầng định danh, xác thực số và công nghệ mật mã. Đây là cơ sở để các hệ thống có thể kết nối, vận hành an toàn, xác lập trách nhiệm của các bên và hỗ trợ hoạt động giám sát.

Thiếu tướng Hồ Văn Hương cũng lưu ý blockchain có thể bảo vệ dữ liệu sau khi được ghi nhận nhưng không tự bảo đảm tính chính xác của dữ liệu đầu vào. Vì vậy, việc chuẩn hóa nguồn dữ liệu, xây dựng cơ chế kiểm chứng và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và các đơn vị chuyên môn là điều kiện quan trọng để hình thành một hạ tầng số an toàn, đồng bộ và có khả năng kết nối.

Đồng quan điểm, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia nhận định, sự phát triển nhanh của thị trường tài sản mã hóa đang kéo theo nhiều nhóm rủi ro, từ pháp lý, quyền sở hữu, công nghệ, an ninh mạng đến thanh khoản, định giá, rửa tiền và khả năng lan truyền sang hệ thống tài chính truyền thống. Do đó, tài sản mã hóa cần được phân loại và quản lý theo bản chất kinh tế, mức độ rủi ro, thay vì áp dụng một khuôn khổ chung.

Các tổ chức cung cấp dịch vụ cần bảo đảm tách bạch tài sản khách hàng, minh bạch dự trữ, tăng cường quản trị thanh khoản và có phương án xử lý khi mất khả năng thanh toán. Cơ chế phối hợp liên ngành và chia sẻ thông tin xuyên biên giới cần được củng cố để hạn chế khoảng trống giám sát trong một thị trường có tính xuyên biên giới cao.

Hạ tầng tin cậy quyết định khả năng mở rộng thanh khoản

Từ kinh nghiệm triển khai quốc tế, ông Francesco Ranieri Fabracci, Giám đốc Phát triển mảng mã hóa của Tether phân tích quá trình chuyển dịch từ stablecoin sang thị trường vốn được mã hóa. Sự phổ biến của stablecoin cho thấy một tài sản tài chính có thể được phát hành và lưu chuyển trên blockchain với quy mô lớn. Tuy nhiên, việc mở rộng mô hình này sang trái phiếu, quỹ đầu tư, bất động sản hay hàng hóa đòi hỏi hệ thống phải xử lý đồng thời quyền sở hữu, tuân thủ, bảo mật và khả năng kết nối với các định chế tài chính.

Ông dẫn chứng thực tế từ Hadron, một nền tảng của Tether cho phép quản lý toàn bộ vòng đời của tài sản được mã hoá, từ phát hành, quản lý đến 

nhượng. Hệ thống được thiết kế với các cấu phần về tuân thủ, bảo mật cấp tổ chức, khả năng tích hợp qua API và vận hành trên nhiều mạng blockchain, giúp giảm quy mô đầu tư tối thiểu, số hóa quy trình nhận biết khách hàng, rút ngắn thời gian thanh toán từ T+2 hoặc T+3 xuống gần như tức thời và tăng khả năng theo dõi tài sản theo thời gian thực.

“Tốc độ giao dịch cao hơn cũng đồng nghĩa với việc thời gian phát hiện và xử lý sự cố bị thu hẹp. Do đó, các yêu cầu về danh tính, quyền truy cập, kiểm soát giao dịch và tuân thủ không thể được thực hiện thủ công sau khi giao dịch đã phát sinh. Những quy tắc này cần được tích hợp trực tiếp vào kiến trúc nền tảng và vòng đời của mã”, ông Fabracci nhấn mạnh.

Tiếp nối góc nhìn này, ông SB Seker, Giám đốc Khu vực APAC, Binance cho rằng, đổi mới chỉ có thể mở rộng khi được đặt trên một hạ tầng thị trường đủ tin cậy, nơi người dùng, tổ chức tài chính và cơ quan quản lý cùng có niềm tin vào cách thức vận hành. Theo ông, dù mỗi quốc gia lựa chọn một mô hình quản lý khác nhau, các nguyên tắc cốt lõi vẫn hội tụ ở sự rõ ràng pháp lý, trung lập về công nghệ, quản trị rủi ro, bảo vệ người dùng và duy trì tính toàn vẹn của thị trường.

Đối với Việt Nam, ông SB Seker cho rằng, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cùng các trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và TPHCM tạo điều kiện để chuyển từ xây dựng khuôn khổ sang phát triển thị trường. Đáng chú ý, Trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng đang định hướng token hóa gần 4 tỷ USD các dự án hạ tầng, qua đó mở thêm kênh kết nối vốn quốc tế với tài sản và nhu cầu đầu tư trong nền kinh tế thực.

Từ góc độ ứng dụng, mô hình vàng mã hóa BIGOD được đưa ra như một trường hợp điển hình về kết nối giữa tài sản bảo chứng, hạ tầng blockchain và các nhu cầu sử dụng trên thị trường. Theo bà Mahek Kewlani, Giám đốc khu vực Trung Đông & Bắc Phi (MENA), BIGOD, mỗi mã được gắn với vàng vật chất, đồng thời hệ sinh thái hướng tới các chức năng như giao dịch OTC, trao đổi ngang hàng, ký quỹ, thanh toán và thương mại điện tử.

Cách tiếp cận này cho thấy giá trị của RWA không dừng ở việc tạo ra một bản ghi số đại diện cho tài sản. Để mã có thể được sử dụng và lưu chuyển, thị trường cần đảm bảo khả năng đối chiếu với tài sản cơ sở, cơ chế lưu in ký, kiểm toán và xác minh độc lập, cùng mạng lưới đối tác và người dùng đủ lớn. An toàn vì thế bao gồm cả an toàn công nghệ, an toàn tài sản bảo chứng và sự minh bạch trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Kiểm soát rủi ro xuyên suốt vòng đời tài sản mã hóa

Mặc dù có sự khác biệt về quan điểm đối với lớp tài sản mới là RWA và tài sản mã hoá nhưng các chuyên gia đều đồng quan điểm về việc kiểm soát rủi ro xuyên suốt vòng đời sản tài sản mã hoá là ưu tiên hàng đầu.

Tại phiên thảo luận “An toàn tài sản số: Từ thị trường truyền thống đến giao dịch on-chain trong kỷ nguyên AI”, ông Varun Chugh, Cố vấn Tài chính BIGOD cho biết, doanh nghiệp phân bổ lưu ký vàng tại nhiều quốc gia, tách pháp nhân nắm giữ vàng vật chất khỏi pháp nhân phát hành token, đồng thời thực hiện xác minh bảo mật và kiểm toán độc lập nhằm hạn chế sự cố ở tầng token ảnh hưởng đến tài sản cơ sở.

Từ lớp tài sản, ông Marc Krisjanou, Nhà sáng lập kiêm Cố vấn Tài chính Zanarc lưu ý, các tiêu chuẩn như ISO 27001 hay SOC 2 mới bao phủ những kiểm soát an ninh mạng nền tảng, chưa xử lý đầy đủ đặc thù của blockchain như quản lý khóa, ví đa chữ ký, cầu nối và tính bất biến của giao dịch. Các nền tảng vì vậy cần áp dụng thêm tiêu chuẩn chuyên biệt cho Web3, đồng thời kiểm soát rủi ro khi AI được sử dụng trong phát triển mã nguồn, ký giao dịch, vận hành hệ thống và quản lý nhà cung cấp.

Ở cấp độ mã nguồn, ông John Kiew, Giám đốc Phát triển Kinh doanh khu vực Đông Nam Á, CertiK nhấn mạnh, kiểm toán hợp đồng thông minh không thể giải quyết mọi rủi ro, bởi hoạt động này chủ yếu phát hiện lỗ hổng trước khi triển khai. Dự án cần được xác minh về đội ngũ, mức độ minh bạch, công khai kết quả kiểm toán và tái kiểm toán khi có thay đổi triển khai lớn.

Từ góc độ vận hành, ông Dư Công Thành, Giám đốc Phát triển Thị trường Global, SotaTek cho rằng, hệ thống cần được xây dựng trên hạ tầng cấp độ doanh nghiệp, phân định rõ dữ liệu on-chain và off-chain, quyền truy cập và trách nhiệm giữa các bên. Cùng với khả năng mở rộng, tính sẵn sàng cao, sao lưu và phục hồi sự cố, hệ thống phải đảm bảo khả năng kiểm toán, truy xuất và thích ứng khi mạng lưới hoặc hợp đồng thông minh được nâng cấp.

Tại phiên “Doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam đang ở đâu trong làn sóng tài sản mã hóa?”, các ý kiến tập trung vào mức độ sẵn sàng của hạ tầng thị trường trong nước. Ông Lưu Minh Trung, Giám đốc Phát triển Sản phẩm, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) và bà Riley Trần, Giám đốc Chiến lược, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Sacom (SCEX) chia sẻ về định hướng phát triển sản phẩm cho sàn giao dịch dịch nội địa đáp ứng đồng thời năng lực công nghệ, định danh khách hàng, tuân thủ và bảo vệ nhà đầu tư. Ông Justin Lim, Giám đốc Kinh doanh Khách hàng Tổ chức, Liminal Custody nhấn mạnh, lưu ký, quản lý khóa và phân tách tài sản khách hàng là điều kiện để thu hút dòng vốn tổ chức.

Ở phiên “Hợp tác đa phương hiện thực hóa thị trường RWA: Chìa khóa đột phá thanh khoản giai đoạn 2026 - 2030”, các chuyên gia cho rằng thanh khoản chỉ có thể hình thành khi các cấu phần từ blockchain, stablecoin, sàn giao dịch, lưu ký đến hệ thống tài chính truyền thống được kết nối trên những tiêu chuẩn chung về dữ liệu, tuân thủ và bảo mật.