Sáng nay (29/7), Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu Hội trường Diên Hồng (Nhà Quốc hội) đến các bộ, ngành, địa phương trên cả nước.
Hội nghị có sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.
Hội nghị nhằm quán triệt, triển khai các nghị quyết, kết luận quan trọng được Ban Chấp hành Trung ương thông qua tại Hội nghị Trung ương 3 (diễn ra từ ngày 20-24/7), trong đó tập trung vào những định hướng lớn về xây dựng Đảng, hoàn thiện hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ đất nước trong giai đoạn mới.
Các chuyên đề được truyền đạt tại hội nghị gồm: Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam; Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển; Nghị quyết về Chiến lược An ninh quốc gia; Kết luận về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới; Kết luận về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp; Quy định về những điều đảng viên không được làm.
Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3 trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh thành công của Hội nghị mới chỉ là bước khởi đầu. Trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh và phức tạp, đất nước cần giữ vững mục tiêu, nguyên tắc, phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để đưa các quyết sách của Trung ương nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Phát triển quốc gia biển mạnh - định hướng mở không gian tăng trưởng mới
Trong số các chuyên đề được quán triệt, Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh được đánh giá là một trong những nội dung có tác động trực tiếp đến chiến lược phát triển kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp.
Trình bày chuyên đề, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, biển được xác định là một trong những động lực chiến lược để thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời trở thành không gian tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Theo định hướng mới, Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển hàng loạt lĩnh vực kinh tế biển hiện đại như kinh tế hàng hải, logistics biển, kinh tế biển xanh, năng lượng tái tạo ngoài khơi, nuôi biển công nghiệp, khai thác bền vững khoáng sản biển, công nghệ sinh học biển, công nghiệp công nghệ cao ven biển và các ngành kinh tế đại dương mới.
Nghị quyết đặt mục tiêu phát triển mạnh đội ngũ doanh nghiệp biển, đặc biệt là các tập đoàn, tổng công ty quy mô lớn có đủ năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế. Cùng với đó là hình thành các trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia và khu vực, tạo thêm động lực tăng trưởng mới bên cạnh các cực tăng trưởng truyền thống.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nghị quyết đề ra 9 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế, đổi mới quy hoạch không gian biển, phát triển hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
Một điểm đáng chú ý của Nghị quyết là sự thay đổi về tư duy phát triển. Theo định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị tổng kết Nghị quyết 36, Việt Nam sẽ chuyển từ phát triển kinh tế biển sang phát triển không gian biển quốc gia; từ khai thác biển sang làm giàu từ biển; từ phát triển đơn ngành sang liên kết đa ngành; từ dựa vào khai thác tài nguyên sang dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tri thức. Điều này cũng kéo theo sự thay đổi trong phương thức quản lý, từ quản lý theo từng ngành, lĩnh vực sang quản trị tổng hợp không gian biển dựa trên dữ liệu số và quy hoạch thống nhất.
Trong thời gian tới, dữ liệu biển quốc gia, bản đồ số đại dương, trí tuệ nhân tạo trong quản trị biển, công nghệ biển sâu, hệ thống quan trắc và giám sát biển thông minh sẽ được ưu tiên phát triển nhằm nâng cao hiệu quả quản trị cũng như khai thác bền vững tài nguyên biển.
Doanh nghiệp đứng trước cơ hội mới nhưng yêu cầu phát triển bền vững cao hơn
Sau hơn 8 năm thực hiện Nghị quyết 36 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả trong phát triển hạ tầng cảng biển, khu kinh tế ven biển, nghiên cứu khoa học biển và nâng cao đời sống người dân vùng ven biển. Tuy nhiên, theo đánh giá tại Hội nghị, kinh tế biển vẫn chưa phát huy hết tiềm năng khi cơ cấu ngành chuyển dịch còn chậm, năng suất và năng lực cạnh tranh chưa cao; thể chế chưa đồng bộ, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực biển còn nhiều hạn chế.
Trước tình hình dư địa phát triển trên đất liền ngày càng thu hẹp, việc mở rộng không gian phát triển ra biển được xem là yêu cầu tất yếu. Đây không chỉ là cơ hội cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics, đóng tàu, vận tải biển, năng lượng tái tạo ngoài khơi hay nuôi biển công nghiệp, mà còn mở ra dư địa cho các doanh nghiệp công nghệ, dữ liệu số và đổi mới sáng tạo tham gia vào quá trình xây dựng nền kinh tế biển hiện đại.
Song song với cơ hội, Nghị quyết cũng nhấn mạnh nguyên tắc phát triển bền vững, kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Việc khai thác tài nguyên biển phải gắn với bảo vệ hệ sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo đảm phát triển trong giới hạn chịu tải của môi trường.
Mặt khác, phát triển kinh tế biển phải gắn chặt với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biển, đảo, bảo vệ quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và bảo đảm tự do hàng hải trên Biển Đông.
Những định hướng mới của Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho một mô hình tăng trưởng mới dựa trên kinh tế biển hiện đại, đổi mới sáng tạo và phát triển xanh, qua đó mở rộng cơ hội phát triển cho nền kinh tế cũng như cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới.