Thanh tra Chính phủ chuyển Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý việc chuyển nhượng thầu tại dự án Sân bay Long Thành.

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo về kết luận thanh tra đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, chỉ ra hàng loạt thiếu sót, vi phạm tại Dự án thành phần 2 (các công trình phục vụ quản lý bay do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam - VATM làm chủ đầu tư) và Dự án thành phần 3 (các công trình thiết yếu trong cảng hàng không do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - ACV làm chủ đầu tư).

Theo kết luận, các vi phạm trải dài từ khâu phê duyệt dự án, lập dự toán, lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán đến việc quản lý chất lượng công trình. Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ xác định nhiều trường hợp có dấu hiệu chuyển nhượng thầu trái quy định của Luật Đấu thầu năm 2013.

Nhiều sai phạm tại dự án quản lý bay

Đối với Gói thầu XD02 thuộc Dự án thành phần 2, Thanh tra Chính phủ xác định chủ đầu tư chưa thực hiện thủ tục xác định định mức làm cơ sở thanh quyết toán; áp sai mã định mức, tính sai khối lượng và đơn giá, làm tăng chi phí dự toán khoảng 7,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, hợp đồng quy định tỷ lệ giao thầu phụ không phù hợp hồ sơ mời thầu, vi phạm quy định của Luật Đấu thầu.

Đáng chú ý, Tổng công ty 36 - CTCP đã chuyển giao phần công việc trị giá hơn 75,2 tỷ đồng cho đơn vị khác thực hiện. Đồng thời, liên danh Tổng công ty 36 và Newtatco còn ký hợp đồng với các nhà thầu khác thực hiện một phần công việc có tổng giá trị khoảng 99 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ xác định đây đều là hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra Ban Quản lý dự án chấp thuận thay đổi một số vật tư, vật liệu khác nguồn gốc hoặc không ghi rõ xuất xứ khi chưa có kết quả thẩm định giá; hồ sơ nghiệm thu một số thiết bị chưa đầy đủ, có thiết bị đã hết hạn đăng kiểm, kiểm định.

Bên cạnh đó, VATM chưa kịp thời thu hồi tiền tạm ứng của nhà thầu, cũng như nghiệm thu, thanh toán một số hạng mục khi chưa đủ điều kiện theo quy định.

Gói thầu Nhà ga hành khách phát hiện nhiều vi phạm

Tại Dự án thành phần 3, Thanh tra Chính phủ kết luận Gói thầu 5.6 và Gói thầu 5.10 tồn tại nhiều trường hợp nhà thầu chính, nhà thầu phụ giao lại công việc cho đơn vị khác thực hiện, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu năm 2013.

Riêng Gói thầu 5.10 - gói thầu xây dựng và lắp đặt thiết bị Nhà ga hành khách - hồ sơ mời thầu phải sửa đổi nhiều lần; hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur sử dụng đồng USD đối với một phần giá trị dự thầu nhưng bên mời thầu không phát hiện để làm rõ. Sau đó, hợp đồng cũng được ký và thanh toán bằng USD không đúng quy định.

Theo Thanh tra Chính phủ, sai sót này có nguy cơ gây thất thoát cho ACV do tỷ giá USD tăng đáng kể tại thời điểm kết thúc thanh tra.

Cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ ACV mua bảo hiểm công trình chưa đủ giá trị hợp đồng, trong khi một số nhà thầu chưa mua đầy đủ bảo hiểm bắt buộc cho người lao động.

Mặt khác, các nhà thầu chính gồm Newtecons, Ricons, Hancorp, Vinaconex, ATAD và Phục Hưng đã chuyển giao cho các đơn vị khác thực hiện một phần công việc của Gói thầu 5.10 với tổng giá trị khoảng 1.596 tỷ đồng khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận.

Ngoài ra, liên danh Vietur còn ký hợp đồng với các đơn vị khác thực hiện công việc trị giá khoảng 1.652 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định.

Kiến nghị chuyển thông tin sang Bộ Công an

Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân của các vi phạm xuất phát từ việc chủ đầu tư, đơn vị tư vấn chưa tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục và quy định pháp luật trong quá trình lập dự toán, lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán. Đồng thời, năng lực quản lý và việc tuân thủ pháp luật của một số nhà thầu còn hạn chế, dẫn đến tình trạng chuyển nhượng thầu trái quy định.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi chuyển nhượng thầu tại các dự án trọng điểm quốc gia, không để sai phạm nhỏ tích tụ thành vi phạm lớn.

Thanh tra Chính phủ cũng chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý đối với một số nhà thầu có hành vi chuyển nhượng thầu, chủ đầu tư ACV vi phạm quy định về đấu thầu và việc sử dụng đồng tiền trong đấu thầu, thanh toán. Bên cạnh đó, kết luận thanh tra được chuyển tới Bộ Công an để phục vụ việc điều tra các nội dung liên quan đến vụ án hình sự đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thụ lý (nếu có).

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân thuộc VATM và ACV có liên quan đến những thiếu sót, vi phạm trong quá trình thực hiện Dự án thành phần 2 và Dự án thành phần 3; đồng thời yêu cầu hai chủ đầu tư tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo thẩm quyền.