Sau nhiều phiên giảm sâu, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm. VN-Index có thời điểm mất gần 15% so với đỉnh lịch sử, hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn lao dốc, tâm lý bi quan lan rộng khi áp lực bán xuất hiện trên hầu hết các nhóm ngành. Dù vậy, giữa lúc nhiều nhà đầu tư lựa chọn đứng ngoài quan sát, không ít tổ chức đầu tư chuyên nghiệp lại nhìn thấy cơ hội.
Trong báo cáo cập nhật thị trường ngày 29/7, Dragon Capital nhận định đợt giảm vừa qua chủ yếu phản ánh những yếu tố mang tính ngắn hạn hơn là sự suy yếu của nền tảng doanh nghiệp. Quan trọng hơn, mặt bằng định giá hiện đã trở nên hấp dẫn cho chiến lược đầu tư từ 2-3 năm.
Thị trường giảm vì tâm lý nhiều hơn là nền tảng
Theo Dragon Capital, nhịp điều chỉnh của thị trường đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố.
Ở trong nước, mặt bằng lãi suất có dấu hiệu nhích lên khiến chi phí vốn gia tăng trong khi nhu cầu vốn cho các dự án lớn tăng mạnh. Cùng lúc, một số sự kiện phát sinh tại doanh nghiệp riêng lẻ, áp lực giải chấp từ các tài khoản sử dụng đòn bẩy tài chính và hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng nóng đã khiến áp lực bán lan rộng.
Trên thế giới, những diễn biến mới liên quan đến chính sách thương mại của Mỹ, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cùng những biến động của thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục tạo sức ép lên tâm lý nhà đầu tư.
Dù vậy, Dragon Capital cho rằng mức giảm của giá cổ phiếu đang lớn hơn nhiều so với mức thay đổi trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nói cách khác, thị trường giảm mạnh chủ yếu do tâm lý và dòng tiền ngắn hạn, thay vì sự suy giảm đồng loạt của nền tảng doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý nhất sau nhịp điều chỉnh nằm ở mặt bằng định giá. Theo Dragon Capital, P/E của VN-Index hiện chỉ còn khoảng 11,9 lần, thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường trong khu vực như Thái Lan (16,1 lần), Malaysia (15,2 lần) hay Singapore (17,3 lần). Có thời điểm, P/E trượt của thị trường chỉ còn quanh 10 lần, tương đương vùng định giá thấp nhất trong gần một thập kỷ.
Nhiều cổ phiếu đầu ngành cũng quay trở lại vùng giá thấp nhất trong nhiều năm. Ở nhóm ngân hàng, VCB, CTG, EIB, TPB... đều lùi về vùng giá thấp nhất khoảng một năm. Nhóm chứng khoán ghi nhận SSI, VCI, VIX giảm mạnh. Ở bất động sản, KDH có thời điểm trở lại vùng giá cuối năm 2022, còn NLG quay về vùng đầu năm 2023. Thậm chí, PNJ từng rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2020 trước khi xuất hiện nhịp hồi phục mạnh.
Dragon Capital cũng chỉ ra rằng nhiều cổ phiếu hiện được giao dịch ở mức định giá tương đương giai đoạn tháng 4/2025 - thời điểm thị trường chịu tác động từ thông tin Mỹ áp dụng chính sách thuế đối ứng. Sau cú sốc đó, VN-Index từng phục hồi hơn 40% chỉ trong vòng 6 tháng khi các yếu tố bất định dần được tháo gỡ.
Lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng trưởng
Sự điều chỉnh mạnh của giá cổ phiếu không đi cùng với sự suy giảm tương ứng trong kết quả kinh doanh. Dragon Capital cho biết lợi nhuận của các doanh nghiệp thuộc VN-Index năm 2026 vẫn được kỳ vọng tăng trên 20%. Các động lực của nền kinh tế như tăng trưởng tín dụng, đầu tư công và tiêu dùng nội địa vẫn duy trì xu hướng tích cực.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp tiếp tục duy trì tỷ suất cổ tức tiền mặt hấp dẫn, thậm chí vượt 10% mỗi năm, giúp nâng cao biên an toàn cho nhà đầu tư dài hạn.
Một tín hiệu khác là làn sóng mua vào của lãnh đạo doanh nghiệp. Theo thống kê đến ngày 29/7, người nội bộ và bên liên quan tại gần 20 doanh nghiệp đã đăng ký mua hơn 130 triệu cổ phiếu.
Những thương vụ lớn xuất hiện tại VCI, VBB, KDH, PDR, HPX, KBC, MWG, PNJ… Theo Dragon Capital, đây là tín hiệu tích cực cho thấy người hiểu rõ doanh nghiệp nhất vẫn đặt niềm tin vào triển vọng trung và dài hạn. Tuy nhiên, giao dịch nội bộ chỉ nên được xem là yếu tố tham khảo, cần kết hợp với đánh giá về dòng tiền, định giá và triển vọng kinh doanh.
Dragon Capital không cho rằng thị trường chắc chắn đã tạo đáy. Các chuyên gia của quỹ đánh giá biến động ngắn hạn vẫn có thể tiếp diễn khi nhà đầu tư tiếp tục theo dõi diễn biến lãi suất, thanh khoản, địa chính trị và chính sách thương mại toàn cầu.
Những dữ liệu lịch sử cho thấy sau các giai đoạn giảm mạnh bởi yếu tố tâm lý và áp lực dòng tiền, VN-Index thường ghi nhận mức hồi phục đáng kể trong vòng 12 tháng tiếp theo. Trong 5 lần tạo đáy lớn gần đây, chỉ số đều tăng trở lại với mức tăng từ 23% đến hơn 76%.
Dù lịch sử không đảm bảo sẽ lặp lại, nhưng điều này cho thấy những giai đoạn bi quan nhất của thị trường thường cũng là lúc định giá trở nên hấp dẫn nhất đối với nhà đầu tư dài hạn.
Bốn nhóm ngành đáng chú ý cho chu kỳ đầu tư mới
Trong bối cảnh định giá giảm sâu nhưng triển vọng lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp vẫn tích cực, giới phân tích cho rằng cơ hội đang tập trung vào các ngành có nền tảng cơ bản tốt, hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng của nền kinh tế và vẫn duy trì mức định giá hấp dẫn.
Dầu khí: Hưởng lợi từ nhu cầu năng lượng và các đại dự án
Ngành dầu khí đang bước vào chu kỳ đầu tư mới với hàng loạt dự án lớn như Lô B - Ô Môn, mở rộng hạ tầng LNG và các dự án điện khí. Đặc biệt, đây là nhóm ngành ít tác động hoặc được hưởng lợi trong bối cảnh mở màn thuế quan mới của Hoa Kỳ và cuộc chiến Mỹ - Iran vẫn chưa có hồi kết. Nhóm doanh nghiệp dầu khi cũng được xem là luôn có dòng tiền ổn định, triển vọng tăng trưởng trung hạn tích cực. Cổ phiếu đáng chú ý: GAS, PVS, PVD, BSR.
Khoáng sản: Hưởng lợi từ đầu tư công và nhu cầu vật liệu chiến lược
Việc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng cùng xu hướng chuyển dịch sang các ngành công nghiệp công nghệ cao, chíp, bán dẫn đang tạo dư địa tăng trưởng cho nhóm khoáng sản, đặc biệt là vật liệu xây dựng, đất hiếm và hóa chất... nhất là trong bối cảnh các quốc gia siết chặt xuất khẩu nguồn cung này. Cổ phiếu tiêu biểu: DGC, KSV, MSR, HGM, BKC, SHN.
Bất động sản: Định giá chiết khấu sâu
Đây là nhóm giảm mạnh nhất trong nhịp điều chỉnh vừa qua, nhưng cũng là nhóm được nhiều tổ chức đánh giá có khả năng hồi phục khi lãi suất ổn định hơn và thị trường bất động sản dần khởi sắc. Những doanh nghiệp sở hữu quỹ đất sạch, tài chính lành mạnh và khả năng bán hàng tốt sẽ có lợi thế lớn trong chu kỳ mới. Cổ phiếu đáng quan tâm: KDH, NLG, VHM, KBC.
Ngân hàng: Trụ cột của tăng trưởng lợi nhuận
Ngân hàng tiếp tục là nhóm dẫn dắt lợi nhuận của thị trường nhờ tăng trưởng tín dụng, chất lượng tài sản cải thiện và khả năng duy trì ROE ở mức cao. Sau nhịp điều chỉnh, nhiều cổ phiếu ngân hàng lớn đang giao dịch với mức P/B và P/E thấp hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm. Các mã đáng theo dõi: VCB, CTG, MBB, ACB, BID.
Dragon Capital nhấn mạnh giai đoạn hiện nay không phù hợp với tư duy đầu cơ ngắn hạn hay cố gắng xác định chính xác điểm đáy của thị trường.
Thay vào đó, khi mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn, chiến lược giải ngân từng phần vào các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính vững chắc, tăng trưởng lợi nhuận bền vững và chất lượng tài sản cao có thể mang lại hiệu quả tốt hơn trong chu kỳ đầu tư từ 2-3 năm.
Trước thực trạng rủi ro ngắn hạn vẫn hiện hữu, yếu tố quyết định thành công sẽ không nằm ở việc dự đoán biến động từng phiên giao dịch, mà ở khả năng lựa chọn đúng doanh nghiệp và kiên nhẫn đồng hành cùng giá trị nội tại khi thị trường bước vào chu kỳ hồi phục mới.