Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, sáng nay, Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra về dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án; việc thành lập thành phố Quảng Ninh; việc thành lập thành phố Bắc Ninh và chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Sau đó, Quốc hội thảo luận tại tổ.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Theo Bộ trưởng, việc thành lập hai thành phố đã có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn, vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như quy hoạch của từng địa phương.
Hai tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh hiện có quy mô nền kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, giữ vai trò quan trọng đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước. Việc chuyển đổi mô hình được kỳ vọng tạo tiền đề để hai địa phương tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế và trở thành các cực tăng trưởng.
Theo phương án trình Quốc hội, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở giữ nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay.
Thành phố Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27km², quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.
Đối với Bắc Ninh, Chính phủ đề xuất thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở giữ nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 4.713,75km², quy mô dân số 3.989.623 người với 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.
Tờ trình cũng cho biết trước đó Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua nghị quyết thành lập thêm 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh, nâng tổng số phường lên 45 và giảm tương ứng 12 xã.
Về phương án tổ chức sau khi thành lập, Chính phủ đề xuất sử dụng toàn bộ trụ sở làm việc và tài sản công hiện có của tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh, không xây dựng mô hình mới ngay từ đầu.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết thành lập hai thành phố. Hồ sơ đề án đầy đủ, đúng quy định. Việc lấy ý kiến cử tri và Hội đồng nhân dân tại các đơn vị chịu ảnh hưởng trực tiếp đạt tỷ lệ đồng thuận cao.
Ủy ban kiến nghị Quốc hội thông qua hai nghị quyết, đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo Quảng Ninh và Bắc Ninh khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để chính quyền đô thị mới hoạt động đồng bộ.
Quảng Ninh được đánh giá có vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Đây là tỉnh duy nhất có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc, đồng thời sở hữu hệ thống giao thông đường bộ, hàng không và đường biển tương đối đồng bộ.
Trong khi đó, Bắc Ninh nằm ở cửa ngõ phía đông bắc Hà Nội, trên hành lang kinh tế kết nối ASEAN với Trung Quốc. Địa phương đang hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức, gồm cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, cảng hàng không quốc tế Gia Bình, các tuyến đường bộ và đường sắt kết nối Hà Nội, ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng, trung tâm logistics.