Cổ phiếu PNJ tăng trần ngay sau thông tin từ cơ quan điều tra
Phiên giao dịch cuối tuần này đã chứng kiến diễn biến khác biệt của cổ phiếu PNJ. Giữa làn sóng VN-Index chỉ tăng nhẹ và thanh khoản thị trường chưa thực sự cải thiện, thì PNJ nhanh chóng tăng hết biên độ 7% lên 39.900 đồng/cổ phiếu.
Lực cầu xuất hiện mạnh ngay từ đầu phiên. PNJ có thời điểm khớp hơn 3,4 triệu cổ phiếu, trong khi lượng dư mua giá trần vượt 10 triệu đơn vị. Đây là diễn biến rất đáng quan tâm bởi cổ phiếu này vừa trải qua một giai đoạn lao dốc cực mạnh sau khi thông tin liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương được công bố.
Động lực trực tiếp của phiên tăng mạnh nhiều khả năng đến từ thông tin ngày 20/8 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa. Theo kết quả điều tra ban đầu, số kim cương liên quan vụ án buôn lậu được xác định là kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp. Cơ quan điều tra xác định ông Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAB), cùng một nhân viên đã thực hiện hành vi buôn lậu kim cương với các đối tượng người Ấn Độ. Đặc biệt, cơ quan điều tra cho biết toàn bộ số kim cương này được bán cho khách hàng cá nhân và không được đưa vào hệ thống bán lẻ của PNJ.
Đối với PNJ, cơ quan điều tra đã kiểm tra hồ sơ nhập khẩu kim cương và xác định doanh nghiệp có đầy đủ hồ sơ, quá trình nhập khẩu và phân phối hàng hóa được kiểm soát, phù hợp với hồ sơ nhập khẩu và tuân thủ quy định pháp luật.
Ngày 21/8, PNJ cũng phát đi thư ngỏ gửi khách hàng, cổ đông, nhà đầu tư và đối tác, nhấn mạnh những nội dung trên. Doanh nghiệp đồng thời cho biết sẽ tiếp tục rà soát, nâng cấp cơ chế quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ.
Thông tin này giúp tháo gỡ một phần rủi ro pháp lý trực tiếp mà nhà đầu tư lo ngại đối với PNJ. Nhưng xét trên diễn biến thị giá, sự việc của PNJ vẫn chưa thể kết thúc ở đây.
Từ 63.000 đồng xuống hơn 30.000 đồng: thị trường đã chiết khấu quá mức?
Trước khi vụ việc xảy ra, PNJ từng giao dịch quanh vùng giá 63.000 đồng/cổ phiếu vào cuối tháng 6. Sau khi thông tin về vụ án xuất hiện thì cổ phiếu giảm mạnh, có thời điểm xuống khoảng 30.250-30.750 đồng/cổ phiếu trong tháng 7. Như vậy, chỉ trong khoảng một tháng, thị giá PNJ mất gần một nửa, vốn hóa doanh nghiệp cũng bốc hơi hàng chục nghìn tỷ đồng.
Ngoài ra, thanh khoản cổ phiếu trong tháng 7 tăng đột biến. Khoảng 230 triệu cổ phiếu được sang tay, tương đương gần 45% lượng cổ phiếu lưu hành. Riêng phiên 24/7 có hơn 41 triệu cổ phiếu được giao dịch.
Không những vậy, dòng tiền trong giai đoạn này cho thấy sự dịch chuyển mạnh giữa các nhóm nhà đầu tư. Khối ngoại bán ròng khoảng 1.057 tỷ đồng qua khớp lệnh, trong khi cá nhân trong nước mua ròng khoảng 1.129 tỷ đồng.
Sự đảo chiều bắt đầu rõ hơn trong tháng 8. Tính đến ngày 20/8, PNJ đã tăng khoảng 20% so với cuối tháng 7. Khối ngoại chuyển sang mua ròng khoảng 301 tỷ đồng, trong khi cá nhân trong nước bán ròng khoảng 227 tỷ đồng.
Đáng chú ý hơn, một số tổ chức nước ngoài lớn liên tục gia tăng sở hữu và vượt ngưỡng 5%, trở thành cổ đông lớn của PNJ.
Nhóm do T. Rowe Price Associates đại diện nâng sở hữu lên hơn 5% vốn PNJ. Nhóm Sprucegrove Investment Management cũng nâng tỷ lệ sở hữu lên trên 5%. Tổng cộng hai nhóm này đang nắm hơn 10% vốn doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Tổng giám đốc PNJ Phan Quốc Công cũng hoàn tất mua 1 triệu cổ phiếu trong giai đoạn cuối tháng 7 đến giữa tháng 8.
Những động thái này cho thấy không phải toàn bộ dòng tiền đang rời bỏ PNJ. Một bộ phận nhà đầu tư tổ chức dường như đã bắt đầu đánh giá lại rủi ro sau nhịp giảm sâu. Dù vậy, đây cũng chính là điểm cần thận trọng khi việc cổ phiếu đã giảm rất sâu không có nghĩa thị giá chắc chắn đã tạo đáy.
Một kết luận pháp lý không thể xóa ngay tác động kinh doanh
Thông tin từ cơ quan điều tra giúp giải tỏa một phần nghi ngại về việc số kim cương buôn lậu có đi vào hệ thống bán lẻ PNJ hay không. Nhưng vấn đề mà thị trường quan tâm hiện nay không chỉ nằm ở nguồn gốc hàng hóa. Vụ việc đã tạo ra cú sốc tâm lý đối với khách hàng và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động mua lại sản phẩm vàng, kim cương của PNJ.
Quý II/2026 là minh chứng rõ nhất. PNJ ghi nhận doanh thu thuần 8.484 tỷ đồng, tăng 11,9% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế hợp nhất âm 283 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với mức lãi gần 437 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đây cũng là quý thua lỗ lớn nhất của PNJ kể từ khi doanh nghiệp bắt đầu công bố thông tin tài chính. Chi phí quản lý doanh nghiệp tăng lên khoảng 1.063 tỷ đồng, trong đó có hơn 865 tỷ đồng dự phòng liên quan đến hoạt động mua lại sản phẩm từ khách hàng. Điều này cho thấy cú sốc từ vụ việc không chỉ tác động đến giá cổ phiếu mà đã truyền dẫn vào hoạt động kinh doanh.
PNJ từng cho biết giá trị hàng mua lại trong 20 ngày đầu tháng 7 cao gấp 3,7 lần doanh thu. Sau đó, từ ngày 21/7 đến 27/7, doanh thu đã vượt giá trị hàng mua lại và dòng tiền hoạt động kinh doanh có dấu hiệu cải thiện. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để kết luận áp lực đã hoàn toàn biến mất. Đặc biệt, PNJ hiện vẫn áp dụng chính sách thanh toán chậm trong vòng 120 ngày đối với khách hàng bán vàng, kim cương và chia thành 5 đợt. Doanh nghiệp đến nay chưa thay đổi quy định này.
Vì vậy, trong quý III, nhà đầu tư vẫn phải theo dõi sát lượng sản phẩm khách hàng bán lại, tốc độ tiêu thụ hàng hóa, dòng tiền kinh doanh và mức độ phục hồi của biên lợi nhuận.
Cổ phiếu PNJ đang đứng trước hai kịch bản
Ở góc độ thị trường, phiên tăng trần ngày 21/8 có thể được xem là phản ứng đầu tiên của nhà đầu tư trước việc một rủi ro quan trọng được làm rõ. Sau cú giảm gần 50% trong tháng 7, việc PNJ bật tăng gần 30% từ vùng đáy cũng phản ánh kỳ vọng rằng mức chiết khấu trước đó có thể đã quá mạnh so với rủi ro thực tế được xác định.
P/E của PNJ tại thời điểm 20/8 ở khoảng 6,58 lần, thấp hơn đáng kể mức khoảng 9,38 lần tương ứng ngưỡng một độ lệch chuẩn dưới mức trung bình lịch sử 10 năm.
Định giá thấp, cùng với việc dòng tiền ngoại quay lại tạo ra cơ sở cho một nhịp hồi phục tiếp theo. Tuy nhiên, thị trường vẫn cần phân biệt hồi phục do giảm sâu với hồi phục do nền tảng kinh doanh thay đổi.
Ở kịch bản tích cực, nếu thông tin từ cơ quan điều tra tiếp tục củng cố rằng PNJ không liên quan trực tiếp đến lượng kim cương buôn lậu; hoạt động mua lại sản phẩm giảm nhanh; dòng tiền kinh doanh trở lại tích cực và kết quả quý III cải thiện, PNJ có thể bước vào giai đoạn định giá lại. Khi đó, lực mua từ các quỹ ngoại, cùng động thái mua cổ phiếu của lãnh đạo có thể trở thành yếu tố hỗ trợ cho quá trình hồi phục.
Ngược lại, nếu lượng khách hàng bán lại vàng, kim cương tiếp tục ở mức cao, chính sách thanh toán chậm kéo dài và lợi nhuận quý III tiếp tục chịu áp lực, phiên tăng trần ngày 21/8 có thể chỉ là phản ứng tâm lý trước một thông tin tích cực. Nói cách khác, kết luận của cơ quan điều tra có thể tháo một nút thắt về tâm lý, song chưa thể ngay lập tức khôi phục kết quả kinh doanh.
Nếu trong các phiên đầu tuần tới, PNJ duy trì được thanh khoản cao, giữ vững vùng 39.000-40.000 đồng và tiếp tục xuất hiện lực cầu chủ động, nhịp tăng sẽ có cơ sở để được xem là một quá trình tạo đáy và tích lũy lại.
Mặt khác, nếu cổ phiếu nhanh chóng quay đầu khi lực cầu suy yếu, đặc biệt sau khi lượng dư mua trần được hấp thụ, thì khả năng đây chỉ là một phiên phản ứng tức thời sẽ tăng lên.
Một yếu tố khác cần quan sát là giao dịch của khối ngoại. Việc T. Rowe Price và Sprucegrove trở thành cổ đông lớn là tín hiệu tích cực, nhưng nhà đầu tư cần theo dõi liệu xu hướng mua này có tiếp diễn hay chỉ là hoạt động tái cơ cấu danh mục sau khi PNJ giảm sâu.
Bên cạnh đó, đại hội đồng cổ đông bất thường dự kiến diễn ra trong tháng 10 cũng có thể trở thành một chất xúc tác mới, khi PNJ dự kiến xem xét điều chỉnh kế hoạch kinh doanh năm 2026 theo tình hình thực tế.
Nhìn chung, tuần tới có thể là giai đoạn quan trọng để kiểm chứng sức mạnh của nhịp hồi phục hiện tại. Nếu PNJ giữ được mặt bằng giá mới, thanh khoản duy trì và dòng tiền tổ chức tiếp tục quay lại, phiên tăng trần 21/8 có thể là điểm khởi đầu cho một chu kỳ phục hồi. Còn nếu thị giá suy yếu nhanh và các chỉ báo kinh doanh chưa cải thiện, phiên tăng trần nhiều khả năng chỉ phản ánh tâm lý giải tỏa sau khi rủi ro pháp lý được làm rõ.
Sau cú sụt giảm lịch sử, PNJ đang đứng trước một bài kiểm tra mới. Đây không còn chỉ là câu chuyện vụ án có liên quan đến doanh nghiệp mà còn là khả năng phục hồi niềm tin khách hàng, dòng tiền và lợi nhuận. Đó mới là yếu tố quyết định cổ phiếu có thể lấy lại những gì đã mất trong thời gian tới.