Rủi ro pháp lý được giải tỏa, cổ phiếu PNJ tăng trần hai phiên liên tiếp
Cổ phiếu CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) đang trở lại tâm điểm thị trường sau chuỗi giảm sâu liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương.
Trong phiên 21/8, ngay sau khi cơ quan điều tra công bố kết luận ban đầu, PNJ tăng hết biên độ. Sang phiên 24/8, cổ phiếu tiếp tục tăng trần lên 42.650 đồng/cp. Đến khoảng 9h50, dư mua giá trần đạt khoảng 10,5 triệu cổ phiếu, trong khi khối lượng khớp lệnh mới khoảng 0,4 triệu đơn vị, cho thấy lực cầu đang áp đảo nguồn cung.
Đây là phiên tăng trần thứ hai liên tiếp và là phiên tăng thứ tư trong chuỗi gần nhất, đưa thị giá PNJ tăng khoảng 22%. Từ vùng đáy 5 năm được thiết lập cách đây hơn 3 tuần, cổ phiếu đã phục hồi khoảng 40%.
Diễn biến này xuất hiện sau khi cơ quan điều tra làm rõ hơn mối liên hệ giữa PNJ và các cá nhân bị cáo buộc liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương. Theo kết luận ban đầu, Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Giám định PNJ (PNJ-LAB), cùng nhân viên Trần Tiễn Như Nghi đã câu kết với một số người Ấn Độ đưa kim cương từ Hồng Kông về Việt Nam trái phép.
Cơ quan điều tra xác định Đặng Ngọc Thảo đã lợi dụng chuyên môn để mài, xóa mã số GIA trên những viên kim cương nhập lậu, sau đó khắc lại mã số của PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới nhằm che giấu nguồn gốc hàng hóa. Số kim cương nhập lậu được xác định không đưa vào hệ thống bán lẻ của PNJ mà được bán cho khách hàng cá nhân bên ngoài. Số tiền thu được từ hành vi này cũng được xác định do cá nhân Đặng Ngọc Thảo trực tiếp hưởng lợi.
Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng cho biết PNJ có đầy đủ hồ sơ nhập khẩu hợp lệ đối với mặt hàng kim cương. Hoạt động nhập khẩu và phân phối hàng hóa của doanh nghiệp được xác định phù hợp với hồ sơ, chứng từ và các quy định pháp luật. Chính điểm này đang trở thành yếu tố quan trọng giúp thị trường nhìn nhận lại mức độ ảnh hưởng của vụ án đối với PNJ.
Trong báo cáo cập nhật ngày 21/8, Chứng khoán ACBS nhận định việc thông tin được làm rõ đã giúp giảm những lo ngại trước đó về rủi ro pháp lý tiềm ẩn đối với PNJ.
Theo ACBS, việc tách biệt rõ hơn giữa hoạt động kinh doanh của PNJ và sai phạm của các cá nhân liên quan không chỉ có thể hỗ trợ khôi phục niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư mà còn góp phần giảm áp lực thanh khoản phát sinh từ hoạt động mua lại sản phẩm.
Một trong những vấn đề được thị trường quan tâm nhất hiện nay là khoản dự phòng mà PNJ đã ghi nhận. Trong quý II/2026, doanh nghiệp đã ghi nhận khoản dự phòng ước tính 865 tỷ đồng liên quan đến các giao dịch mua lại sản phẩm phát sinh sau thời điểm chốt số liệu báo cáo.
ACBS cho rằng khoản dự phòng này được xây dựng theo nguyên tắc thận trọng cao nhất, dựa trên kịch bản tổn thất lớn nhất có thể xảy ra đối với hoạt động mua lại hàng hóa.
Điều này mở ra khả năng áp lực trích lập trong những quý tiếp theo sẽ thấp hơn. Thậm chí nếu không phát sinh thêm nghĩa vụ đáng kể, PNJ có thể không phải tiếp tục bổ sung dự phòng.
Như vậy, với nhà đầu tư, PNJ hiện không chỉ nằm ở việc rủi ro pháp lý được giảm bớt, mà còn ở khả năng chi phí bất thường liên quan đến vụ việc đã được phản ánh tương đối lớn vào kết quả kinh doanh.
Dù vậy, ACBS vẫn chưa đưa ra giá mục tiêu và tạm ngừng xếp hạng đối với cổ phiếu PNJ. Công ty chứng khoán này cho biết có thể đánh giá lại cổ phiếu trong các báo cáo tiếp theo, khi mối liên hệ giữa doanh nghiệp và sai phạm của các cá nhân liên quan được làm rõ hơn, đồng thời tác động từ khoản dự phòng đã được phản ánh đầy đủ.
Cổ phiếu PNJ đang rẻ đến đâu sau cú giảm 36%?
Trước khi phục hồi, PNJ đã trải qua một nhịp điều chỉnh rất mạnh. Theo ACBS, cổ phiếu từng giảm khoảng 36% kể từ khi sự kiện liên quan đến vụ án được công bố.
Tại thời điểm 21/8, trước nhịp tăng trần tiếp theo, PNJ giao dịch quanh 39.900 đồng/cp, tương ứng P/E trượt 12 tháng khoảng 7 lần. Con số này thấp hơn đáng kể mức trung vị 3 năm là 14,4 lần. P/B của PNJ cũng chỉ khoảng 1,5 lần, trong khi mức trung vị 3 năm lên tới 2,8 lần.
Khoảng cách định giá nói trên cho thấy thị trường đã chiết khấu một phần đáng kể những rủi ro mà nhà đầu tư lo ngại trong thời gian qua. Tuy nhiên, định giá thấp không có nghĩa rủi ro đã hoàn toàn biến mất. Việc PNJ có thể quay lại mặt bằng định giá lịch sử hay không vẫn phụ thuộc vào khả năng khôi phục niềm tin, diễn biến hoạt động kinh doanh và đặc biệt là các thông tin tiếp theo từ quá trình điều tra.
Do đó, hai phiên tăng trần hiện tại có thể được xem là phản ứng mạnh của thị trường trước thông tin mới, chứ chưa đủ cơ sở để khẳng định một chu kỳ tăng giá bền vững.
Dòng tiền ngoại và động thái của lãnh đạo đáng chú ý
Một điểm đáng chú ý khác là sự xuất hiện đồng thời của hai nhóm quỹ ngoại tại PNJ ngay trước khi thông tin mới về vụ án được công bố. Ngày 13/8, nhóm quỹ T. Rowe Price mua thêm 525.300 cổ phiếu PNJ, nâng tỷ lệ sở hữu lên 5,07% và trở thành cổ đông lớn. Ngay ngày hôm sau, nhóm quỹ Sprucegrove mua khoảng 1,6 triệu cổ phiếu, đưa tỷ lệ sở hữu lên 5,04%.
Việc hai tổ chức quốc tế cùng vượt ngưỡng 5% chỉ trong hai phiên liên tiếp là diễn biến nổi bật, nhất là khi PNJ lúc đó vẫn chịu áp lực lớn từ những lo ngại liên quan đến vụ án.
T. Rowe Price là một trong những tổ chức quản lý tài sản lớn trên thế giới, với quy mô tài sản quản lý khoảng 1.860 tỷ USD tính đến cuối tháng 7/2026. Trong khi đó, Sprucegrove Investment Management là công ty quản lý đầu tư độc lập của Canada, tập trung vào cổ phiếu quốc tế và toàn cầu.
Hai tổ chức có quy mô, cấu trúc sở hữu và chiến lược đầu tư khác nhau. Vì vậy, chưa thể kết luận việc mua PNJ là một phần của cùng một chiến lược hay phản ánh quan điểm cụ thể nào về triển vọng cổ phiếu. Nhưng ở góc độ thị trường vốn, việc hai nhà đầu tư tổ chức quốc tế cùng nâng tỷ lệ sở hữu lên trên 5% trong giai đoạn PNJ bị định giá thấp vẫn là tín hiệu đáng chú ý.
Không chỉ dòng tiền ngoại, động thái từ nội bộ doanh nghiệp cũng đang được quan tâm. Ông Phan Quốc Công, thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc PNJ vừa mua 1 triệu cổ phiếu PNJ, nâng tỷ lệ sở hữu lên 0,2% vốn điều lệ.
Động thái này diễn ra trước thời điểm PNJ chốt danh sách cổ đông tham dự Đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2026 vào ngày 25/8. Đại hội dự kiến được tổ chức trong tháng 10, thời gian cụ thể sẽ được doanh nghiệp công bố sau.
Việc lãnh đạo doanh nghiệp mua cổ phiếu trong bối cảnh thị giá vừa trải qua cú giảm mạnh có thể được thị trường xem là một tín hiệu về niềm tin nội bộ. Dù vậy, giao dịch này cũng chưa đủ để khẳng định triển vọng giá cổ phiếu trong ngắn hạn.
Vậy là sau cú giảm khoảng 36%, PNJ đang đứng trước một điểm rẽ quan trọng. Ở kịch bản tích cực, việc cơ quan điều tra xác định PNJ có hồ sơ nhập khẩu hợp lệ, số kim cương liên quan vụ án không đi vào hệ thống bán lẻ cùng với khoản dự phòng 865 tỷ đồng đã được ghi nhận có thể giúp thị trường từng bước giảm mức chiết khấu rủi ro đối với cổ phiếu. Nếu hoạt động kinh doanh cốt lõi duy trì ổn định và không phát sinh thêm nghĩa vụ tài chính lớn, PNJ có cơ sở để từng bước phục hồi về mặt định giá.
Ngược lại, quá trình điều tra vẫn đang tiếp tục. Những thông tin mới nếu xuất hiện có thể tiếp tục tác động đến tâm lý nhà đầu tư. Bên cạnh đó, việc cổ phiếu đã tăng khoảng 40% từ vùng đáy trong thời gian ngắn cũng khiến áp lực chốt lời có thể gia tăng.
Ngoài ra, ACBS hiện vẫn chưa đưa ra giá mục tiêu cho PNJ. Điều này cho thấy dù rủi ro pháp lý đã phần nào được giải tỏa, giới phân tích vẫn cần thêm dữ liệu để xác định mức định giá hợp lý mới cho doanh nghiệp.
Như vậy, kết luận ban đầu đã giúp PNJ lấy lại niềm tin nhưng việc cổ phiếu có thể phục hồi bền vững hay không sẽ phụ thuộc vào những con số kinh doanh và các thông tin tiếp theo, chứ không chỉ hai phiên tăng trần.