Diện tích lúa hè thu và lúa mùa giảm
Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sản xuất nông nghiệp trong tháng tập trung vào gieo trồng, chăm sóc lúa và hoa màu vụ mùa, vụ hè thu.
Tính đến ngày 20/8, cả nước cơ bản hoàn thành gieo trồng vụ lúa hè thu với diện tích 1,87 triệu ha, giảm 29,1 nghìn ha so với vụ hè thu năm trước. Trong đó, các địa phương phía Bắc gieo trồng 167,5 nghìn ha, giảm 4,9 nghìn ha; phía Nam đạt 1,702 triệu ha, giảm 24,2 nghìn ha.
Diện tích lúa hè thu giảm chủ yếu do một số địa phương chuyển đổi một phần đất trồng lúa sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn hoặc thu hồi đất để thực hiện dự án, công trình công cộng. Bên cạnh đó, tình trạng nắng nóng kéo dài tại một số địa phương khiến nguồn nước tưới thiếu hụt, ảnh hưởng đến khả năng xuống giống.
Đến ngày 20/8, cả nước đã thu hoạch 723,7 nghìn ha lúa hè thu, tương đương 38,7% diện tích xuống giống và bằng 77,5% cùng kỳ năm trước.
Tiến độ thu hoạch chậm hơn chủ yếu do các địa phương điều chỉnh lịch thời vụ, lùi thời điểm xuống giống để chủ động ứng phó với khô hạn và thiếu nước. Trong đó, An Giang đã thu hoạch 240,5 nghìn ha, Cần Thơ 159,2 nghìn ha và Đồng Tháp 145,4 nghìn ha.
Cục Thống kê cho rằng, với diện tích lúa hè thu còn lại, các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thời tiết và tình hình sâu bệnh, đồng thời hướng dẫn người dân tập trung thu hoạch diện tích lúa đã chín khi thời tiết thuận lợi nhằm hạn chế thiệt hại.
Đối với vụ mùa, đến ngày 20/8, cả nước gieo cấy được 1,312 triệu ha, giảm 50,7 nghìn ha so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, diện tích tại các địa phương phía Bắc giảm 38,2 nghìn ha, còn phía Nam giảm 12,5 nghìn ha.
Nguyên nhân chủ yếu là một phần diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả được chuyển sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm hoặc nuôi thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn. Một số diện tích khác được sử dụng để xây dựng công trình công cộng, khu công nghiệp, trong khi điều kiện sản xuất khó khăn cũng khiến một phần diện tích không thể gieo cấy.
Với lúa thu đông, các địa phương phía Nam đã gieo sạ 292,3 nghìn ha, bằng 64,2% cùng kỳ năm trước. Tiến độ gieo trồng chậm hơn do vụ hè thu thu hoạch muộn. Hiện các trà lúa thu đông đang sinh trưởng và phát triển tốt.
Cùng với sản xuất lúa, các địa phương tiếp tục gieo trồng cây hoa màu. Tuy nhiên, diện tích một số cây hằng năm giảm so với cùng kỳ do nắng nóng kéo dài, thiếu nước tại các tỉnh phía Nam, khiến người dân thu hẹp diện tích canh tác.
Chăn nuôi lợn và gia cầm tăng tích cực
Trong lĩnh vực chăn nuôi, đàn trâu và bò tiếp tục xu hướng giảm. Hiệu quả kinh tế không cao, diện tích chăn thả tự nhiên thu hẹp, nguồn thức ăn thô xanh giảm trong khi giá thức ăn chăn nuôi duy trì ở mức cao là những nguyên nhân chính tác động đến quy mô đàn gia súc.
Trái lại, chăn nuôi lợn đạt kết quả tích cực, đặc biệt tại khu vực doanh nghiệp và các trang trại quy mô lớn. Việc chủ động con giống, nguồn thức ăn, áp dụng quy trình chăn nuôi khép kín và tăng cường an toàn sinh học giúp ngành chăn nuôi lợn duy trì tăng trưởng.
Một số địa phương có đàn lợn tăng khá so với cùng kỳ năm trước như Cao Bằng tăng 32,6%, Gia Lai tăng 17,3%, Phú Thọ tăng 10,9%, Quảng Ngãi tăng 6,8%, Đà Nẵng tăng 6,1% và Thành phố Hồ Chí Minh tăng 5,2%.
Chăn nuôi gia cầm cũng tiếp tục tăng khá nhờ khả năng thích ứng tương đối tốt với biến động thị trường, chu kỳ nuôi ngắn và thời gian quay vòng vốn nhanh. Nhu cầu tiêu dùng thịt và trứng duy trì ổn định, trong khi mô hình chăn nuôi trang trại, khép kín và liên kết với doanh nghiệp góp phần nâng cao khả năng kiểm soát dịch bệnh.
Mặc dù vậy, giá thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng trở lại cùng biến động của chi phí đầu vào, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, nhất là đối với các hộ chăn nuôi quy mô nhỏ.
Về tình hình dịch bệnh, tính đến ngày 27/8, cả nước không còn dịch tai xanh và dịch lở mồm long móng. Nhưng dịch cúm gia cầm vẫn xuất hiện tại một số địa phương; dịch viêm da nổi cục còn tại Cao Bằng, Tuyên Quang, Điện Biên, Quảng Ngãi, Đồng Nai và Đồng Tháp. Dịch tả lợn châu Phi vẫn còn tại 22 địa phương chưa qua 21 ngày.
Khai thác gỗ tăng nhưng diện tích rừng bị thiệt hại cao
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, diện tích rừng trồng mới tập trung trong tháng 8 ước đạt 21,3 nghìn ha, giảm 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 6 triệu cây, giảm 4,8%.
Theo Cục Thống kê, diện tích rừng trồng mới giảm do thực hiện theo kế hoạch của các địa phương và ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng đầu tháng 8.
Sản lượng gỗ khai thác đạt 2,372 triệu m3, tăng 4,4% so với cùng kỳ, nhờ nhu cầu nguyên liệu từ các cơ sở chế biến gỗ tăng.
Tính chung 8 tháng năm 2026, diện tích rừng trồng mới tập trung ước đạt 180,8 nghìn ha, giảm 3,4% so với cùng kỳ. Trong khi đó, sản lượng gỗ khai thác đạt 16,663 triệu m3, tăng 6,5%.
Một điểm đáng lưu ý là diện tích rừng bị thiệt hại trong tháng 8 lên tới 240,6 ha, gấp 7,6 lần cùng kỳ năm trước. Trong đó, diện tích rừng bị cháy là 203,2 ha, gấp 23,1 lần.
Cục Thống kê cho biết thời tiết nắng nóng, khô hanh tại một số khu vực là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cháy rừng. Một số vụ vi phạm quy định về bảo vệ rừng cũng làm gia tăng diện tích rừng bị thiệt hại.
Lũy kế 8 tháng, diện tích rừng bị thiệt hại trên cả nước là 1.086 ha, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, diện tích rừng bị cháy là 711,5 ha, gấp 2,3 lần cùng kỳ.
Thủy sản duy trì tăng trưởng, tôm và cá tra tiếp tục đi lên
Sản lượng thủy sản tháng 8 ước đạt 991,3 nghìn tấn, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, sản lượng thủy sản nuôi trồng đạt 629,3 nghìn tấn, tăng 6,6%. Tính chung 8 tháng năm 2026, sản lượng thủy sản nuôi trồng ước đạt 4,254 triệu tấn, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2025.
Cá tra tiếp tục là một trong những sản phẩm duy trì tăng trưởng. Sản lượng cá tra thu hoạch trong tháng 8 đạt 160,6 nghìn tấn, tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 8 tháng, sản lượng đạt 1,251 triệu tấn, tăng 4,8%.
Sản lượng cá tra tăng trước diễn biến giá nguyên liệu vẫn duy trì ổn định, bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khẩu.
Ngành tôm cũng ghi nhận kết quả tích cực nhờ giá nguyên liệu ổn định, cùng với việc mở rộng các mô hình thâm canh, siêu thâm canh và ứng dụng công nghệ cao.
Sản lượng tôm thẻ chân trắng trong tháng 8 ước đạt 119 nghìn tấn, tăng 6,6% so với cùng kỳ, trong khi sản lượng tôm sú đạt 29,8 nghìn tấn, tăng 4,9%.
Tính chung 8 tháng năm 2026, sản lượng tôm thẻ chân trắng đạt 806 nghìn tấn, tăng 8,7%; sản lượng tôm sú đạt 230,2 nghìn tấn, tăng 4,2%.
Ở lĩnh vực khai thác, sản lượng thủy sản tháng 8 ước đạt 362 nghìn tấn, tăng nhẹ 0,7% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động khai thác biển nhìn chung duy trì tốt dù thời tiết diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động vươn khơi.
Tính chung 8 tháng năm 2026, sản lượng thủy sản khai thác đạt khoảng 2,696 triệu tấn, tăng 0,7% so với cùng kỳ. Riêng sản lượng khai thác biển đạt 2,581 triệu tấn, tăng 0,8%.
Tổng sản lượng thủy sản 8 tháng năm 2026 ước đạt 6,949 triệu tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, sản lượng cá đạt 4,816 triệu tấn, tăng 2,6%; sản lượng tôm đạt 1,184 triệu tấn, tăng 7,4%; các loại thủy sản khác đạt 948,9 nghìn tấn, tăng 5,8%.
Nhìn chung, sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trong 8 tháng đầu năm duy trì ổn định, song diễn biến thời tiết tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất nông nghiệp. Trong khi diện tích trồng lúa có xu hướng giảm và tiến độ một số vụ mùa chậm hơn cùng kỳ, chăn nuôi lợn, gia cầm và nuôi trồng thủy sản vẫn duy trì đà tăng trưởng, góp phần giữ ổn định khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản.