Giá vàng "bốc hơi" gần 25%
Thị trường vàng luôn được biết đến như một kênh trú ẩn an toàn mang tính truyền thống, nhưng những diễn biến khốc liệt trong hơn tám tháng qua của năm 2026 đã giáng một đòn mạnh vào niềm tin đó. Từ giai đoạn thăng hoa tột độ với những kỷ lục vô tiền khoáng hậu hồi cuối tháng 1/2026, giá vàng hiện nay đã bốc hơi một phần tư giá trị. Sự sụt giảm kéo dài này không chỉ khiến những nhà đầu tư lỡ nhịp "đu đỉnh" phải ôm khoản lỗ khổng lồ, mà còn đặt ra nhiều dấu hỏi lớn về tính ổn định của kim loại quý trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô có nhiều biến số. Việc nhìn nhận lại bài toán lợi nhuận - rủi ro ở thời điểm hiện tại ngày 22/9/2026 là cực kỳ cần thiết để đưa ra định hướng giao dịch trong thời gian tới.
Quay ngược thời gian về thời điểm cơn sốt vàng lên đến đỉnh điểm vào đầu năm nay, bức tranh thị trường mang một gam màu hoàn toàn khác. Ngày 29/1/2026, giá vàng miếng SJC loại 1 lượng, 10 lượng và 1KG tại khu vực TP.HCM đã được niêm yết ở mức 188,3 triệu đồng/lượng chiều mua vào và 191,3 triệu đồng/lượng chiều bán ra. Thậm chí, mặt hàng vàng nhẫn SJC 99,99% loại 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ cũng neo ở vùng giá cực kỳ cao, với mức mua vào 187,8 triệu đồng/lượng và bán ra 190,8 triệu đồng/lượng. Cùng thời điểm đó, trên thị trường quốc tế, giá vàng thế giới giao ngay (XAU/USD) neo ở mức 5.550,91 USD/ounce, đi kèm tỷ giá ngoại tệ USD bán ra lên tới 26.250 đồng/USD.
Tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) đã thôi thúc vô số dòng tiền cá nhân đổ vào gom mua vàng, bất chấp việc các nhà vàng đã nới rộng khoảng cách chênh lệch giữa giá mua và giá bán lên tới 3 triệu đồng/lượng nhằm đẩy rủi ro về phía người mua. Tuy nhiên, thị trường tài chính không bao giờ đi lên mãi mãi.
Thực tế giao dịch ở thời điểm hiện tại đã chứng minh sức tàn phá của việc đầu tư theo cảm xúc. Tính đến phiên sáng ngày 22/9/2026, thị trường vàng miếng trong nước ghi nhận đà lao dốc rất mạnh. Cụ thể, giá vàng SJC niêm yết tại các thương hiệu lớn đã giảm hàng chục triệu đồng so với đầu năm, phổ biến chỉ còn giao dịch quanh ngưỡng 143,6 triệu đồng/lượng chiều mua vào và 146,6 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
Bài toán cắt lỗ lúc này mang đến những con số thực sự "xót xa". Giả sử một nhà đầu tư đã quyết định xuất tiền mua 1 lượng vàng miếng SJC đúng ngay vùng đỉnh ngày 29/1/2026 với giá 191,3 triệu đồng. Nếu người này không thể cầm cự thêm và quyết định bán ra vào hôm nay 22/9/2026 theo giá thu mua của doanh nghiệp là 143,6 triệu đồng, mức thua lỗ chính thức sẽ là 47,7 triệu đồng trên mỗi lượng vàng. Quy đổi ra tỷ lệ phần trăm, quy mô tài sản của nhà đầu tư này đã bốc hơi tới gần 25% chỉ trong vòng chưa đầy 8 tháng. Khoản lỗ khổng lồ này trên thực tế được cấu thành từ hai yếu tố: sự sụt giảm chung của giá vàng theo xu hướng thế giới và rủi ro từ biên độ chênh lệch giá mua - bán khổng lồ mà nhà đầu tư phải gánh chịu ngay từ lúc chốt đơn đầu năm.
Không chỉ vậy, sự phân tích chéo giữa thị trường trong nước và quốc tế càng làm nổi bật rủi ro của vàng SJC. Chốt phiên giao dịch gần nhất, giá vàng thế giới lùi sâu về mốc 4.351,90 USD/ounce. Khi quy đổi theo tỷ giá ngoại tệ hiện hành, giá vàng thế giới tương đương khoảng 136,5 triệu đồng/lượng. Đối chiếu với mức giá bán ra 146,6 triệu đồng/lượng của vàng miếng SJC, có thể thấy giá vàng trong nước hiện vẫn đang đắt hơn giá vàng thế giới khoảng 10,1 triệu đồng/lượng. Dù khoảng cách này đã thu hẹp đáng kể so với mức chênh lệch kỷ lục lên tới gần 20 triệu đồng trong những năm trước, con số chênh lệch hơn 10 triệu đồng vẫn là một rủi ro tiềm tàng nếu nguồn cung vàng trong nước tiếp tục được cơ quan quản lý can thiệp để bình ổn thị trường.
Dự báo thị trường: Thận trọng trước sức ép kinh tế vĩ mô
Đà lao dốc của vàng từ mốc đỉnh trên 5.500 USD/ounce xuống còn quanh vùng 4.350 USD/ounce như hiện tại có sự cộng hưởng lớn từ bối cảnh kinh tế toàn cầu. Trong đó, yếu tố chi phối trực tiếp và mạnh mẽ nhất chính là sức mạnh của đồng USD.
Việc đồng bạc xanh liên tục duy trì đà tăng trong thời gian gần đây đã gây áp lực đè nặng lên các loại tài sản được định giá bằng đồng tiền này. Sự phục hồi của USD khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với những nhà đầu tư nắm giữ các loại tiền tệ khác, từ đó làm suy giảm lực cầu quốc tế. Hơn nữa, định hướng điều hành chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng là một rào cản lớn. Dù hồi tháng 1/2026, vàng từng bứt phá mạnh khi thị trường hấp thụ thông tin Fed giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,5 - 3,75%, nhưng ở thời điểm hiện tại, khi diễn biến kinh tế có sự xoay trục, dòng vốn đầu tư toàn cầu đang có xu hướng ưu tiên tái phân bổ sang các tài sản khác có tính thanh khoản và sinh lời tốt hơn thay vì tiếp tục găm giữ vàng.
Dự báo trong ngắn và trung hạn, thị trường vàng quốc tế sẽ đối mặt với giai đoạn giằng co căng thẳng. Việc quay trở lại mức đỉnh lịch sử hồi cuối tháng 1/2026 là kịch bản rất khó xảy ra lúc này. Giá vàng thế giới nhiều khả năng sẽ tiếp tục tìm kiếm vùng cân bằng mới và thử thách lại các ngưỡng hỗ trợ xoay quanh mốc 4.300-4.400 USD/ounce.
Đối với thị trường trong nước, xu hướng chung vẫn sẽ là sự đồng pha với thế giới. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến các biện pháp can thiệp của Ngân hàng Nhà nước. Nếu chênh lệch 10,1 triệu đồng/lượng hiện tại tiếp tục bị thu hẹp thông qua các biện pháp cung ứng vàng trực tiếp, giá vàng SJC có thể sẽ ghi nhận nhịp giảm sâu hơn tốc độ giảm của thế giới.