Tiếp tục Phiên họp thứ 6, chiều 22/9, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành Phiên họp.
Thứ trưởng Bộ Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với dự án, cơ sở hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo.
Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình triển khai thực hiện đã phát sinh một số tồn tại. Trong đó, đối với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật đã quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục đại học công lập hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Tuy nhiên, qua rà soát quy định của Luật Viên chức năm 2025 cho thấy bản thân đơn vị sự nghiệp công lập (bao gồm cả cơ sở giáo dục công lập hay tổ chức khoa học và công nghệ công lập) đã là tổ chức hoạt động không vì lợi nhuận. Việc quy định điều kiện “hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận” đối với các đơn vị sự nghiệp công lập nói chung và cơ sở giáo dục công lập nói riêng là không còn phù hợp với bản chất pháp lý của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định mới và không cần thiết.
Bên cạnh đó, hệ thống thể chế về giáo dục và đào tạo tiếp tục được hoàn thiện trong những năm vừa qua, trong đó quy định các cấp độ, trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm: giáo dục mầm non; giáo dục phổ thông; giáo dục nghề nghiệp gồm sơ cấp, trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và các chương trình đào tạo nghề khác; giáo dục đại học gồm đại học và sau đại học. Theo đó, quy định về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành chưa bao quát hết toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân, chưa thể hiện được đầy đủ chủ trương của Đảng về “Không áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận” tại Nghị quyết số 71-NQ/TW. Liên quan đến hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp không có quy định ưu đãi đối với doanh nghiệp có hoạt động này.
Đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định đối tượng không chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng vào mục đích công cộng, trong đó có “đất giáo dục và đào tạo” và quy định miễn thuế đối với “đất của cơ sở thực hiện xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục”. Tuy nhiên, rà soát cho thấy quy định ưu đãi thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành chưa bao quát toàn diện mọi loại hình cơ sở giáo dục trong nước (gồm cả công lập và tư thục) đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất cho mục đích giáo dục, chưa thể hiện được đầy đủ chủ trương của Đảng về “không thu ... tiền thuế đất đối với các cơ sở giáo dục trong nước” tại Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Đối với Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, liên quan đến hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, ngoài doanh nghiệp thì còn có các cá nhân kinh doanh cũng cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, tuy nhiên cũng không quy định về ưu đãi thuế đối với cá nhân kinh doanh cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Từ tình hình nêu trên, để kịp thời cụ thể hóa chủ trương ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp của Đảng tại Nghị quyết số 71-NQ/TW và đảm bảo phù hợp với thực tiễn, việc sửa đổi, bổ sung Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân là cần thiết và có cơ sở chính trị, pháp lý...
Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, đối với chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập của doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh từ dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính thấy rằng, nội dung thuyết minh của Cơ quan chủ trì soạn thảo chưa thật sự thoả đáng về cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn, cũng như cơ sở pháp lý và mục tiêu chính sách. Do đó, không nhất trí bổ sung chính sách và sửa đổi, bổ sung các quy định này của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế thu nhập cá nhân như nêu tại dự thảo Luật. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý điều chỉnh tên Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp thành Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (không sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân).
Thẩm tra nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đối với quy định về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí nội dung sửa đổi, bổ sung quy định về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập. Đối với quy định miễn thuế TNDN cho các cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, đa số ý kiến đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục cân nhắc đánh giá, kỹ lưỡng việc ban hành các chính sách này. Đặc biệt, trong bối cảnh cân đối NSNN còn có hạn, việc hỗ trợ của Nhà nước cần tập trung cho những lĩnh vực, địa bàn mà khu vực tư nhân không hoặc ít đầu tư, không nên hỗ trợ những lĩnh vực có mức lợi nhuận cao mà khu vực tư nhân có thể thực hiện và đang thực hiện.
Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung thêm quy định về "địa bàn" được hưởng ưu đãi và các điều kiện xác định cơ sở giáo dục tư thục "không vì lợi nhuận" để có thể phân biệt giữa các nhà đầu tư giáo dục theo mô hình lợi nhuận và các nhà đầu tư giáo dục không vì lợi nhuận, bảo đảm sự minh bạch, khả thi phục vụ công tác hậu kiểm....
Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về giáo dục, pháp luật về y tế, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính thấy rằng, việc miễn toàn bộ thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với phần thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chưa có căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn. Việc ban hành chính sách miễn thuế cho các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn không phải là công cụ trực tiếp để bảo đảm tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm. Đồng thời, chưa có cơ sở rõ để khẳng định phần lợi ích từ việc miễn thuế sẽ được doanh nghiệp sử dụng để giảm giá suất ăn hoặc nâng cao chất lượng bữa ăn, nên chưa nhất trí bổ sung chính sách này tại dự thảo Luật.