Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 23/9 cho biết Washington và Bắc Kinh đã đạt thỏa thuận gia hạn cái gọi là “Thỏa thuận Busan”, vốn dự kiến hết hiệu lực vào ngày 10/11. Theo đó, thời hạn được kéo dài đến ngày 10/1/2027, tạo thêm thời gian để hai bên tiếp tục đàm phán các vấn đề kinh tế và thương mại.
Phát biểu trên Fox News, ông Bessent cho biết việc gia hạn nhằm giúp Mỹ và Trung Quốc có thêm thời gian xem xét khả năng xây dựng một thỏa thuận thương mại lớn hơn, thay vì chỉ giải quyết từng vấn đề riêng lẻ.
Thỏa thuận được đưa ra sau các cuộc đàm phán giữa ông Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại New York ngày 20/9 và Washington ngày 23/9. Đây là các cuộc làm việc nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Washington ngày 24/9.
Tiếp tục giảm căng thẳng thương mại
Thỏa thuận đình chiến đạt được tại Busan, Hàn Quốc vào năm 2025, sau giai đoạn căng thẳng khi Mỹ và Trung Quốc liên tiếp áp các mức thuế trả đũa lên hàng hóa của nhau. Hai bên sau đó thống nhất giảm một phần thuế quan, về phía Mỹ thì gia hạn một số trường hợp miễn trừ thuế.
Washington cũng đình chỉ một số biện pháp đáp trả liên quan đến cuộc điều tra đối với ngành đóng tàu Trung Quốc. Bắc Kinh đồng thời cam kết tăng mua một số mặt hàng nông sản của Mỹ và cải thiện nguồn cung đất hiếm, khoáng sản quan trọng.
Trong các cuộc đàm phán mới nhất, hai bên còn thảo luận khả năng giảm thuế đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa không nhạy cảm. Ông Bessent cho biết Washington muốn tận dụng thời gian gia hạn để hướng tới một thỏa thuận có phạm vi rộng hơn.
Dù thế, khả năng đạt được một thỏa thuận thương mại toàn diện trước ngày 10/1/2027 vẫn chưa rõ. Ông Bessent cho biết Mỹ tiếp tục thúc giục Trung Quốc thực hiện đầy đủ hơn các cam kết trong thỏa thuận hiện tại.
Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Trung Quốc đang thực hiện cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương nhưng tiến độ mua khoảng 17 tỷ USD các mặt hàng nông sản khác vẫn chưa đạt kỳ vọng của Washington. Các quan chức Mỹ cũng cho rằng việc Trung Quốc cung cấp đất hiếm đang chậm hơn cam kết.
Hai nước mở thêm kênh đối thoại về AI
Bên cạnh thương mại, Mỹ và Trung Quốc cũng thảo luận việc thiết lập một cơ chế liên lạc để thông báo cho nhau về những sự cố hoặc rủi ro liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Reuters, hai bên đã thống nhất hướng tới một cơ chế đối thoại về an toàn AI, trong đó có kênh liên lạc để trao đổi khi xảy ra các sự cố AI có thể liên quan đến an ninh quốc gia. Các quan chức Mỹ và Trung Quốc dự kiến tiếp tục thảo luận vấn đề này trong những tháng tới.
Việc gia hạn đình chiến thương mại được công bố ngay trước cuộc hội đàm giữa ông Trump và ông Tập tại Washington ngày 24/9. Chủ tịch Trung Quốc đã tới Mỹ ngày 23/9 và được Tổng thống Trump đón tại Căn cứ Không quân liên hợp Andrews, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ.
Theo Reuters, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo dự kiến tập trung vào việc duy trì ổn định quan hệ kinh tế Mỹ - Trung, trong đó thương mại, đất hiếm, nông sản và AI là những vấn đề đáng chú ý.