Hủy gói thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi
Theo thông tin từ Ban Quản lý dự án (QLDA) Thăng Long, gói thầu TV-02 về tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã bị hủy sau quá trình đánh giá hồ sơ đề xuất.
Cụ thể, ngày 21/8/2026, Ban QLDA Thăng Long phát hành hồ sơ yêu cầu cho gói thầu. Đến ngày 25/9, nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất, tuy nhiên kết quả đánh giá cho thấy hồ sơ không đáp ứng các yêu cầu đặt ra. Ngày 2/10, Ban QLDA Thăng Long quyết định hủy thầu để thực hiện các bước tiếp theo theo quy định.
Đây là gói thầu có vai trò quan trọng trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, với khối lượng công việc lớn, bao gồm lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED), lập hồ sơ mời thầu xây lắp và khảo sát phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trên phạm vi hơn 10.000 ha dọc tuyến.
Việc lựa chọn đơn vị tư vấn là cơ sở để triển khai nghiên cứu chi tiết hướng tuyến, xác định phạm vi đất cần thu hồi, thiết kế các hạng mục công trình và cung cấp hồ sơ kỹ thuật phục vụ các địa phương thực hiện giải phóng mặt bằng.
Ngoài TV-02, hai gói thầu tư vấn khác cũng đang được triển khai. Gói TV-03 về tư vấn giám sát khảo sát giai đoạn chuẩn bị đầu tư đã mở thầu ngày 21/9 và đang được tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ đề xuất. Trong khi đó, gói TV-05 về tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường đã mở thầu ngày 16/9 và cũng đang trong quá trình đánh giá.
Việc một gói thầu tư vấn quan trọng phải hủy diễn ra khi tiến độ lựa chọn đơn vị lập báo cáo nghiên cứu khả thi chưa đạt kế hoạch ban đầu. Trước đó, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu hoàn thành lựa chọn tư vấn trong quý III/2026. Thế nhưng, trên cơ sở báo cáo của chủ đầu tư, Bộ đã báo cáo Thủ tướng về việc không thể hoàn thành công việc trong thời hạn này.
Chính phủ yêu cầu sớm chọn tư vấn quốc tế
Trong Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ, Chính phủ tiếp tục yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có đủ năng lực, kinh nghiệm để nghiên cứu phương án đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng phải thuê đơn vị tư vấn độc lập đủ năng lực để thẩm tra quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm tính khách quan và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật. Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật chuyên ngành đường sắt tốc độ cao cũng cần được khẩn trương hoàn thiện.
Yêu cầu lựa chọn tư vấn quốc tế đã được Thường trực Chính phủ đặt ra từ tháng 1/2026. Trước đó, quá trình chuẩn bị dự án được đánh giá còn một số hạn chế, trong đó có việc phân tích tác động, đánh giá rủi ro chưa đầy đủ và thiếu cơ sở khoa học khách quan. Cơ chế hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư cũng cần được nghiên cứu rõ hơn.
Đến giữa tháng 5, Bộ Xây dựng phối hợp với Ban QLDA Thăng Long tổ chức hội nghị giới thiệu gói thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thu hút hơn 80 đơn vị tư vấn trong và ngoài nước tham gia, phần lớn là các doanh nghiệp quốc tế.
Ngày 21/8, chủ đầu tư phát hành hồ sơ yêu cầu cho liên danh tư vấn nước ngoài và 5 đơn vị tư vấn trong nước. Tuy nhiên, sau khi hồ sơ đề xuất được nộp và đánh giá, gói TV-02 phải hủy do không đáp ứng yêu cầu.
Theo lãnh đạo ngành xây dựng, đường sắt điện khí hóa tốc độ 350 km/h là lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, trong khi Việt Nam chưa có đơn vị trong nước đủ khả năng đảm nhận toàn bộ công việc tư vấn cho dự án quy mô này. Vì vậy, việc kết hợp giữa tư vấn quốc tế và trong nước được đặt ra nhằm tận dụng kinh nghiệm, tiếp cận công nghệ hiện đại và thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ chuyên gia Việt Nam.
Bên cạnh yêu cầu đẩy nhanh lựa chọn tư vấn, Chính phủ cũng tăng cường kỷ luật giải ngân vốn đầu tư công. Từ tháng 10/2026, Bộ Tài chính sẽ chấm điểm tiến độ giải ngân của các dự án giao thông trọng điểm. Những dự án triển khai chậm, không đáp ứng tiến độ cam kết có thể bị xem xét điều chuyển vốn sang các công trình có khả năng thực hiện tốt hơn.
Báo cáo khả thi dự kiến hoàn thành sau 30 tháng
Theo kế hoạch chuẩn bị đầu tư, sau khi lựa chọn được đơn vị tư vấn, dự án sẽ triển khai các mốc công việc theo lộ trình cụ thể.
Trong 3 tháng đầu, tư vấn dự kiến đề xuất hệ thống tiêu chuẩn và yêu cầu thiết kế. Đến tháng thứ 12, báo cáo giữa kỳ sẽ được trình, trong đó xác định hướng tuyến, các điểm khống chế và phương án công nghệ. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan liên quan và địa phương có tuyến đường đi qua chuẩn bị công tác giải phóng mặt bằng.
Đến tháng thứ 27, báo cáo nghiên cứu khả thi dự kiến được trình để thẩm định, phê duyệt. Khoảng 3 tháng sau, tương ứng tháng thứ 30 kể từ khi bắt đầu triển khai theo lộ trình, báo cáo dự kiến được phê duyệt.
Đối với công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư, tiến độ phụ thuộc đáng kể vào kết quả khảo sát, xác định hướng tuyến và hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật. Theo kế hoạch, hồ sơ thiết kế cắm cọc giải phóng mặt bằng, bàn giao hồ sơ và xác định mốc trên thực địa để phục vụ các địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam dự kiến được triển khai từ quý IV/2027.
Công tác giải phóng mặt bằng được tách thành các dự án độc lập, do UBND các tỉnh, thành phố có tuyến đi qua quyết định đầu tư. Theo tiến độ tổng thể được nêu, công tác này dự kiến hoàn thành trong quý IV/2028.
Bên cạnh đó, một trong những nhiệm vụ tư vấn quan trọng là nghiên cứu quy hoạch đô thị theo mô hình TOD, tức phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng tại khu vực xung quanh các nhà ga. Phạm vi khảo sát dự kiến khoảng 500 ha quanh mỗi ga, tùy điều kiện thực tế của từng địa phương.
Mô hình này hướng tới hình thành các cực tăng trưởng mới dọc hành lang Bắc - Nam, tổ chức lại không gian phát triển đô thị và khai thác hiệu quả hơn giá trị gia tăng từ đất đai. Qua đó, quy hoạch nhà ga không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn có thể tạo thêm nguồn lực hỗ trợ phát triển hạ tầng và kinh tế địa phương.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ngày 30/11/2024. Tuyến có chiều dài khoảng 1.541 km, kết nối Hà Nội với TP.HCM, đi qua 15 tỉnh, thành phố, từ ga Ngọc Hồi đến ga Thủ Thiêm.
Theo phương án được thông qua, dự án được đầu tư mới toàn tuyến đường đôi, khổ đường 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Công trình được định hướng phục vụ vận tải hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 1.713.548 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD. Thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2025-2035, với mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2035.
Theo tiến độ tổng thể, công tác lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi gắn với các mốc chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026-2028. Việc sớm lựa chọn được tổ hợp tư vấn đủ năng lực vì vậy có ý nghĩa quan trọng, không chỉ đối với tiến độ hoàn thiện hồ sơ mà còn đối với các công việc tiếp theo như xác định hướng tuyến, giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà thầu xây lắp.
Cùng với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Chính phủ cũng yêu cầu đẩy nhanh công tác chuẩn bị dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Bộ Xây dựng và Bộ Ngoại giao được giao hoàn tất đàm phán, ký hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới trong năm 2026, đồng thời hoàn thiện việc phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.
Đối với các công trình giao thông trọng điểm khác, Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công và tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và thủ tục đầu tư.
Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, việc lựa chọn lại tư vấn cho gói TV-02 sẽ là một trong những nhiệm vụ cần tập trung xử lý trong quý IV/2026. Kết quả của bước chuẩn bị này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và các mốc triển khai tiếp theo của công trình hạ tầng có quy mô đầu tư đặc biệt lớn.