Xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh, thu ngân sách đạt gần 400.000 tỷ đồng
Tại Hội nghị giao ban công tác quý III và triển khai chương trình công tác quý IV năm 2026 diễn ra ngày 9/10 tại Hà Nội, Cục Hải quan đã đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ trong 9 tháng đầu năm, đồng thời xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong những tháng cuối năm.
Trong quý III/2026, Cục Hải quan tập trung hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu; đồng thời tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong quý III/2026 đạt 337,76 tỷ USD, tăng 35,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 167,55 tỷ USD, tăng 30,2%; nhập khẩu đạt 170,21 tỷ USD, tăng 42,1%.
Lũy kế 9 tháng năm 2026, tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 888,03 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu đạt 434,32 tỷ USD, tăng 24,5%; nhập khẩu đạt 453,71 tỷ USD, tăng 36,7%. Cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận mức nhập siêu 19,39 tỷ USD.
Cùng với đà tăng trưởng xuất nhập khẩu, công tác thu ngân sách nhà nước tiếp tục đạt kết quả tích cực. Trong quý III, số thu ngân sách đạt 132.169 tỷ đồng, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 9 tháng, số thu đạt 399.638 tỷ đồng, bằng 88,6% dự toán và 77,4% chỉ tiêu phấn đấu.
Đáng chú ý, nhiều nhóm hàng nhập khẩu có đóng góp lớn vào số thu ngân sách, trong đó có nguyên liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất và ô tô nguyên chiếc. Riêng nhóm nguyên liệu, máy móc, thiết bị, phụ tùng nhập khẩu phục vụ sản xuất đạt trị giá 77,46 tỷ USD, chiếm 55,8% tổng kim ngạch nhập khẩu có thuế.
Ô tô nguyên chiếc nhập khẩu đạt hơn 192.700 chiếc, trị giá khoảng 4,4 tỷ USD, tăng 24,4% về lượng và 31,1% về trị giá so với cùng kỳ, đóng góp làm tăng thu ngân sách 7.990 tỷ đồng.
Đẩy mạnh cải cách thủ tục, chuyển đổi số hải quan
Trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, Cục Hải quan tiếp tục rà soát thực tiễn, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa hải quan và tạo thuận lợi thương mại.
Trong quý III, Cục Hải quan đã tập trung xây dựng và hoàn thành 8 đề án trình Chính phủ, 17 đề án trình Bộ Tài chính và 42 đề án cấp Cục; tham mưu trình ban hành 2 nghị định của Chính phủ và trình Bộ Tài chính ban hành 4 thông tư liên quan đến các lĩnh vực quản lý hải quan.
Công tác cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh. Thực hiện phương án tại Quyết định số 1848/QĐ-TTg, Cục Hải quan đã cắt giảm, đơn giản hóa 35/39 thủ tục hành chính theo kế hoạch và thực thi thêm 13 thủ tục, nâng kết quả thực hiện lên 123,1% kế hoạch. Đơn vị đồng thời điều chỉnh phương án cắt giảm 16 điều kiện kinh doanh, đạt 100% chỉ tiêu đề ra.
Đối với chế độ báo cáo định kỳ, Cục Hải quan đã đưa ra khỏi danh mục 12/32 chế độ báo cáo, giảm 37,5%; trong số 20 chế độ báo cáo còn lại, tỷ lệ báo cáo điện tử đạt 65%.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, các hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý hải quan, trong đó có VNACCS/VCIS, tiếp tục được duy trì hoạt động ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn và thông quan thông suốt 24/7.
Toàn ngành đang triển khai các dự án xây dựng Hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số, mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án thuộc Đề án 06.
Trong tổng số 171 thủ tục hành chính do cơ quan Hải quan thực hiện, có 96 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, 49 thủ tục trực tuyến một phần và 26 thủ tục cung cấp thông tin trực tuyến.
Từ ngày 1/1 đến 14/9/2026, cơ quan Hải quan tiếp nhận hơn 93,24 triệu hồ sơ, trong đó hơn 93,22 triệu hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Kết quả này cho thấy vai trò ngày càng lớn của nền tảng số trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ và hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu.
Bên cạnh đó, Cục Hải quan tiếp tục triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, đồng thời đánh giá khả năng mở rộng mô hình tại các chi cục hải quan khu vực khác.
Đề án giao cơ quan Hải quan thống nhất thực hiện kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu cũng đã được lấy ý kiến 11 bộ, ngành và trình Thủ tướng Chính phủ, đồng thời báo cáo cấp có thẩm quyền thành lập Ban chỉ đạo xây dựng Đề án.
Phát hiện, xử lý 5.650 vụ buôn lậu và vi phạm hải quan
Bên cạnh nhiệm vụ tạo thuận lợi thương mại, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục được Cục Hải quan xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Trong quý III/2026, , tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Tuyến đường biển chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất với 3.398 vụ, bằng 60,1% tổng số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý.
Các hành vi vi phạm nổi lên gồm khai sai mã số, thuế suất; nhập khẩu hàng hóa không có giấy phép hoặc không đáp ứng yêu cầu về kiểm tra chuyên ngành. Vi phạm trên tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và bưu điện cũng có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm trước.
Từ ngày 15/6 đến 14/9/2026, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 5.650 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 8.070,6 tỷ đồng; khởi tố 12 vụ và chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 45 vụ. Số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 396,4 tỷ đồng, tăng 116,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/9/2026, toàn ngành phát hiện, bắt giữ và xử lý 17.068 vụ, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 17.996,8 tỷ đồng; khởi tố 19 vụ, chuyển khởi tố 115 vụ. Số thu ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 1.007,5 tỷ đồng.
Trong công tác phòng, chống ma túy, cơ quan Hải quan phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ 44 vụ với 56 đối tượng, trong đó lực lượng Hải quan chủ trì bắt giữ 18 vụ. Tang vật thu giữ gần 2 tấn ma túy các loại.
Một số vụ việc điển hình được phát hiện, xử lý gồm vụ vận chuyển 1.193 kg ngà voi và 79,3 kg xương động vật thuộc họ mèo cỡ lớn từ Cộng hòa Dân chủ Congo về Việt Nam qua cảng Quy Nhơn; vụ bắt giữ hơn 70.000 lít dầu FO trên vùng biển Hải Phòng.
Công tác quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan và kiểm định, phân tích, phân loại hàng hóa cũng tiếp tục được tăng cường, tập trung vào các lĩnh vực, mặt hàng có nguy cơ vi phạm cao.
Từ ngày 15/6 đến 14/9/2026, toàn ngành ban hành 516 quyết định kiểm tra sau thông quan, hoàn thành 474 cuộc kiểm tra. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 3.524 tỷ đồng; số tiền thực thu ngân sách nhà nước đạt 1.034,7 tỷ đồng.
Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/9/2026, tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt qua kiểm tra sau thông quan đạt 7.541 tỷ đồng, bằng 189% chỉ tiêu năm 2026; số tiền thực thu ngân sách đạt 3.716,2 tỷ đồng, bằng 93% chỉ tiêu được giao.
Tập trung hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, chuẩn bị cao điểm chống buôn lậu cuối năm
Phát biểu kết luận hội nghị, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung triển khai quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong quý IV/2026, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu được giao về xây dựng, hoàn thiện thể chế, thu ngân sách nhà nước, chống buôn lậu, gian lận thương mại và kiểm tra sau thông quan.
Cục trưởng yêu cầu các đơn vị tăng cường giải pháp chống thất thu ngân sách, đấu tranh với hành vi chuyển giá, trốn thuế, vi phạm sở hữu trí tuệ, vận chuyển và buôn bán trái phép ma túy; chủ động nắm chắc địa bàn, nâng cao hiệu quả kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm.
Đặc biệt, toàn ngành cần triển khai các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, rút ngắn thời gian thông quan tại cửa khẩu, đồng thời chuẩn bị tốt công tác kiểm soát trong đợt cao điểm chống buôn lậu trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.
Cục trưởng cũng yêu cầu đẩy mạnh triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, kết nối Cơ chế một cửa ASEAN; thúc đẩy công nghiệp logistics; tiếp tục mở rộng mô hình thông quan tập trung theo kế hoạch và hoàn thiện đề án kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu.
Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, Cục Hải quan sẽ tập trung nguồn lực triển khai Hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số, dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án thuộc Đề án 06.
Công tác quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan tiếp tục được đổi mới theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu, tập trung vào lĩnh vực trọng điểm và đối tượng có nguy cơ vi phạm cao. Hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế cũng được đẩy mạnh, gắn với yêu cầu chuẩn bị các nhiệm vụ của Hải quan Việt Nam trong Năm APEC 2027.
Bên cạnh đó, Cục Hải quan tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tổ chức đối thoại nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp.
Với các nhiệm vụ trọng tâm được xác định rõ, ngành Hải quan đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm nguồn thu ngân sách, kiểm soát chặt chẽ các hành vi vi phạm và tiếp tục tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu trong những tháng cuối năm 2026.