Trong bài viết “Phát triển kinh tế tư nhân - đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng” ngày 17/03/2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định vai trò của doanh nhân Việt Nam: Chúng ta đang sống trong thời khắc lịch sử, chứng kiến sự phát triển chưa từng có của khoa học công nghệ và môi trường quốc tế đầy biến động, vừa hợp tác vừa đấu tranh, nơi mà cơ hội và thách thức luôn song hành. Nhưng với bản lĩnh kiên cường, với ý chí quyết tâm và khát vọng cháy bỏng, Việt Nam hoàn toàn có thể làm nên kỳ tích mới trong phát triển kinh tế - xã hội! Một nền kinh tế vững mạnh đang hình thành, một thế hệ doanh nhân Việt Nam bản lĩnh và đổi mới, sáng tạo, tràn đầy nhiệt huyết kinh doanh và lòng yêu nước, đang viết tiếp câu chuyện thành công, và một tương lai rực rỡ, một nước Việt Nam XHCN sánh vai cùng các cường quốc năm châu như mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đang dần trở thành hiện thực trong tương lai gần.
Lời khẳng định mạnh mẽ về doanh nhân Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là hoàn toàn xác thực được minh chứng mạnh mẽ từ thực tiễn hiện nay.
1.
Năm nay, chúng ta kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 trong khí thế mới của đất nước về chính trị-kinh tế-xã hội. Trong xu thế phấn khởi đó có phần đóng góp quan trọng của đội ngũ doanh nhân Việt Nam. Tầng lớp doanh nhân Việt Nam đã khẳng định vai trò trách nhiệm trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo việc làm và đóng góp cho ngân sách nhà nước. Đội ngũ doanh nhân còn là một trong những lực lượng tiên phong thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước Việt Nam hùng cường và thịnh vượng.
Trong những năm gần đây, vai trò và định vị của doanh nhân Việt Nam đã được Đảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc. Các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 41-NQ/TW về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới; Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đã tạo ra những định hướng chiến lược quan trọng để doanh nhân Việt Nam phát huy vai trò và sứ mệnh trong giai đoạn phát triển mới.
Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là làm thế nào để doanh nghiệp phát triển về số lượng, quy mô và hiệu quả, mà quan trọng hơn là xây dựng một thế hệ doanh nhân Việt Nam có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, tinh thần dân tộc, khát vọng cống hiến và năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Trong bối cảnh kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, vai trò của doanh nhân ngày càng được khẳng định.
Sự phát triển của đội ngũ doanh nhân chính là một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao tính tự chủ, tự cường của nền kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn lực bên ngoài và củng cố nền tảng phát triển bền vững.
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa và kinh tế số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị và kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, doanh nhân Việt Nam phải trở thành lực lượng đi đầu trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới mô hình kinh doanh và nâng cao năng suất lao động.
Vai trò tiên phong của doanh nhân được thể hiện thông qua việc chủ động đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ mới, xây dựng doanh nghiệp số, phát triển sản phẩm có hàm lượng tri thức cao và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đặc biệt, tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, trong đó doanh nhân giữ vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế thực tiễn.
Trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng, sức mạnh kinh tế của một quốc gia không chỉ được thể hiện qua quy mô nền kinh tế mà còn thông qua năng lực cạnh tranh, sức sáng tạo và vị thế của các doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.
Những doanh nghiệp Việt Nam có năng lực quản trị hiện đại, công nghệ tiên tiến và thương hiệu mạnh sẽ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.
Doanh nhân Việt Nam vì vậy cần vượt ra khỏi tư duy kinh doanh ngắn hạn, hướng tới xây dựng những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn, có khả năng dẫn dắt thị trường, từng bước hình thành các thương hiệu quốc gia mang tầm quốc tế.
2.
Đúng như nhận định của TS. Nguyễn Anh Tuân trong bài viết “Vai trò của doanh nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, các doanh nhân đã góp phần quan trọng trong góp ý, phản biện, xây dựng, thực hiện và giám sát chính sách phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, các ngành và của đất nước. Ngày càng có nhiều doanh nhân tham gia vào các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội. Một số doanh nhân tiêu biểu trở thành đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân các cấp. Đã có không ít lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước trở thành lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương. Trong bộ máy đảng, chính quyền các cấp ngày càng có nhiều “doanh nhân công” (lãnh đạo có xuất thân từ doanh nhân), trở thành những nhà lãnh đạo xuất sắc có tinh thần dám nghĩ dám làm, quyết tâm hành động, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, với tinh thần: Trách nhiệm - Danh dự - Lương tâm”.
Khi đánh giá vai trò của cán bộ nói chung, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng”. Các doanh nhân - một loại hình “cán bộ đặc biệt” giữ vai trò “cầu nối” quan trọng giữa Đảng, Chính phủ với quần chúng lao động. Họ là những con người ưu tú có đủ tư chất, tài năng và đạo đức để thực hiện sứ mệnh đó. Các doanh nhân góp phần làm cho đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thấm sâu vào đội ngũ những người lao động, khuyến khích, động viên họ chung sức, chung lòng vì sự phát triển của đất nước.
Doanh nhân có vai trò quyết định trong thực hiện trách nhiệm xã hội tại doanh nghiệp, như: xóa đói giảm nghèo, chung tay khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, giữ gìn môi trường, các hoạt động từ thiện, đền ơn đáp nghĩa, phát triển “kinh tế xanh”, “kinh tế tuần hoàn”,…, qua đó, họ đóng góp các giá trị nhân văn cho cộng đồng. Điều đó đồng nghĩa với việc xây dựng uy tín doanh nghiệp với giá trị thật, bền vững trên thương trường, thể hiện tính chất “kinh doanh văn minh” và “lấy con người làm gốc”. Nhiều doanh nhân Việt Nam đã vượt qua mọi gian nan thử thách, dám nghĩ, dám làm, trở thành những tấm gương tiêu biểu cho nhiều người noi theo, nhất là giới trẻ. Trước đây, khi đất nước phải đối phó với “thù trong giặc ngoài”, vận mệnh “ngàn cân treo sợi tóc”, vợ chồng doanh nhân Trịnh Văn Bô đã ủng hộ 5.147 lạng vàng cho đất nước. Ông bà đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều nhà lãnh đạo gọi là ân nhân, cứu tinh của cách mạng và dân tộc. Noi theo các bậc doanh nhân đi trước, các doanh nhân ngày nay đã rất quan tâm thực hiện nhiệm vụ này. Chẳng hạn như ông Phạm Nhật Vượng đã lập quỹ từ thiện “Trái tim nhân ái” vào năm 2006. Quỹ tài trợ cho những người có hoàn cảnh khó khăn và đầu tư cho các dự án xã hội. “Trái tim nhân ái” đến nay đã tài trợ 15.700 ngôi nhà cho người dân nghèo…, ngoài ra còn rất nhiều hoạt động xã hội của ông trên khắp đất nước.
3.
Trong bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới Công Thương Việt Nam ngày 13/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định rõ ràng: Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà, thì giới Công – Thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng. Chính phủ nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới Công – Thương trong công cuộc kiến thiết này.
Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng. Vậy tôi mong giới Công – Thương nỗ lực và khuyên các nhà công nghiệp và thương nghiệp mau mau gia nhập vào “Công – Thương cứu quốc đoàn” cùng đem vốn vào làm những công cuộc ích quốc lợi dân.
Lời khẳng định của Bác trong bức thư này đến nay vẫn còn nguyên vẹn giá trị sâu sắc.
Trong kỷ nguyên phát triển mới, doanh nhân Việt Nam cần mang trong mình ba khát vọng lớn: khát vọng làm giàu chính đáng, khát vọng xây dựng doanh nghiệp hùng mạnh và khát vọng đóng góp cho một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân không chỉ là yêu cầu phát triển kinh tế, mà còn là nhiệm vụ chiến lược trong việc xây dựng sức mạnh nội sinh của quốc gia.
Doanh nhân mạnh – Doanh nghiệp mạnh – Kinh tế mạnh – Quốc gia hưng thịnh cần trở thành tinh thần hành động, là động lực kết nối và lan tỏa khát vọng phát triển trong toàn xã hội.
Chúng ta tin tưởng rằng trong bước phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới mang về những giá trị đích thực cho một Việt Nam hùng cường, hưng thịnh và hạnh phúc chắc chắn có sự cống hiến, tận tâm, tận lực với lòng tự tôn dân tộc của đội ngũ doanh nhân Việt Nam hôm nay và ngày mai.