Phiên sáng 13/10, cổ phiếu FPT giảm xuống 56.900 đồng/cổ phiếu, nối dài xu hướng điều chỉnh kéo dài từ cuối tháng 9. Đến phiên chiều cùng ngày, cổ phiếu FPT giảm tiếp 1,23%, xuống còn 56.400 đồng/cổ phiếu, với khối lượng giao dịch hơn 6 triệu đơn vị.
So với vùng 66.000-67.000 đồng/cổ phiếu giữa tháng 9, thị giá đã mất khoảng 13%. Tính từ đầu năm 2026, cổ phiếu giảm hơn 38% theo một số mốc giá được ghi nhận trong giai đoạn này; so với vùng đỉnh gần 120.000 đồng/cổ phiếu cuối tháng 1/2025, mức giảm đã vượt 50%. Đà đi xuống khiến vốn hóa FPT sụt giảm mạnh, làm gia tăng tâm lý thận trọng với cổ phiếu từng được nhiều nhà đầu tư xem là đại diện cho nhóm doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng.
Một trong những áp lực trực tiếp đến từ hoạt động bán ròng của khối ngoại. Từ đầu năm đến đầu tháng 10, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng xấp xỉ 180 triệu cổ phiếu FPT, tương ứng giá trị hơn 14.700 tỷ đồng. Riêng phiên 12/10, giá trị bán ròng được ghi nhận hơn 91 tỷ đồng, nối tiếp chuỗi bán ròng nhiều phiên liên tiếp.
FPT từng là một trong những cổ phiếu được nhà đầu tư nước ngoài ưa chuộng. Việc khối ngoại liên tục giảm tỷ trọng nắm giữ không chỉ làm gia tăng nguồn cung trên thị trường, mà còn cho thấy khẩu vị đầu tư đối với nhóm công nghệ đang thay đổi.
Một rủi ro khác là khả năng FPT không còn đáp ứng các tiêu chí duy trì trong rổ VN-Diamond. Theo dự báo của Chứng khoán BIDV (BSC), tỷ lệ sở hữu nước ngoài bình quân tại FPT trong giai đoạn tháng 10/2026 đến tháng 3/2027 cần đạt trên 37% để đáp ứng điều kiện liên quan. Đây là mức cao hơn đáng kể so với tình hình hiện tại.
Nếu không đạt yêu cầu, FPT có thể bị đưa vào danh sách chờ loại tại kỳ đánh giá tháng 4/2027 và có khả năng rời chỉ số trong kỳ tháng 10/2027. Kịch bản này chưa phải kết quả chắc chắn, nhưng nếu xảy ra, hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ ETF tham chiếu VN-Diamond có thể tạo thêm áp lực bán.
Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của AI đang làm thay đổi cách phát triển phần mềm của FPT. Các công cụ AI có thể hỗ trợ viết mã, phân tích yêu cầu và tạo tài liệu, giúp rút ngắn thời gian thực hiện những công việc vốn cần nhiều giờ lao động của kỹ sư. Đây cũng là lý do khiến thị trường thận trọng với triển vọng của các doanh nghiệp gia công phần mềm trên toàn cầu. Những tập đoàn như Accenture hay Cognizant cũng chịu sức ép định giá khi nhà đầu tư cân nhắc khả năng AI thay thế một phần dịch vụ truyền thống.
Áp lực còn đến từ các thị trường chủ lực. Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Techcombank (TCBS), thị trường Mỹ - nơi đóng góp khoảng 23% doanh thu xuất khẩu phần mềm của FPT, ghi nhận tốc độ tăng trưởng chỉ 0,8%. Trong khi đó, Nhật Bản chiếm gần 44% doanh thu xuất khẩu phần mềm, nên biến động của đồng yen có thể ảnh hưởng đến doanh thu quy đổi.
Theo số liệu lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, FPT đạt doanh thu 35.408 tỷ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 7.648 tỷ đồng, tăng 17,5%. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 6.761 tỷ đồng, tăng khoảng 13%.
Khối công nghệ tiếp tục là trụ cột, mang về 31.438 tỷ đồng doanh thu, tăng 16% và chiếm khoảng 89% tổng doanh thu tập đoàn. Lợi nhuận trước thuế của khối đạt 4.459 tỷ đồng, tăng 17%, đóng góp 58% tổng lợi nhuận trước thuế.
Tại thị trường nước ngoài, doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin đạt 25.529 tỷ đồng, tăng khoảng 14%. Nhật Bản tiếp tục là điểm sáng với doanh thu 11.946 tỷ đồng, tăng 20,8%. Giá trị đơn hàng ký mới ở thị trường quốc tế đạt 33.285 tỷ đồng, tăng 28,2%, tạo nguồn công việc cho các kỳ tiếp theo.
Các mảng gắn với công nghệ mới cũng ghi nhận tăng trưởng. Doanh thu chuyển đổi số đạt 12.659 tỷ đồng, tăng gần 20%; riêng dịch vụ AI và phân tích dữ liệu đạt 2.555 tỷ đồng, tăng 60%.
Những con số trên cho thấy hoạt động kinh doanh của FPT chưa rơi vào trạng thái suy giảm. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán thường phản ánh kỳ vọng tương lai hơn là dựa vào kết quả đã đạt được. Khi AI có thể làm thay đổi cấu trúc chi phí và giá bán dịch vụ, mức tăng trưởng hiện tại chưa đủ để loại bỏ câu hỏi về chất lượng tăng trưởng trong những năm tới.
Để thích ứng với thay đổi của ngành, FPT đang theo đuổi chiến lược AI-First, ứng dụng AI vào quy trình phát triển phần mềm và mở rộng cung cấp dịch vụ liên quan. Tập đoàn cũng đầu tư hạ tầng AI nhằm nâng cao năng lực xử lý dữ liệu và phục vụ khách hàng doanh nghiệp.
Sau dự án AI Factory tại Hà Nội với vốn đầu tư 200 triệu USD, FPT tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng AI tại Nhật Bản. Theo ước tính của TCBS, tổng vốn đầu tư cho hai cụm hạ tầng AI tại Việt Nam và Nhật Bản vào khoảng 10.900 tỷ đồng. Các dự án được đánh giá đã vượt điểm hòa vốn và bắt đầu đóng góp lợi nhuận từ quý II; đơn vị phân tích kỳ vọng áp lực khấu hao giảm dần từ năm 2027.
Dù vậy, đầu tư vào AI cũng tạo ra sức ép vốn trong giai đoạn đầu. Doanh nghiệp cần chi cho hạ tầng, thiết bị và nhân lực chuyên môn trước khi các khoản đầu tư có thể đóng góp đầy đủ vào kết quả kinh doanh. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào mức độ khai thác công suất, nhu cầu của khách hàng và khả năng tạo doanh thu có thể để bù đắp chi phí vận hành, khấu hao. Vì vậy, AI vừa là cơ hội để FPT nâng cấp dịch vụ, vừa là yếu tố khiến thị trường phải tính toán lại mức độ rủi ro của mô hình kinh doanh.
Ban lãnh đạo FPT từng kỳ vọng doanh thu từ các dịch vụ liên quan đến AI tăng ít nhất 30% mỗi năm trong 5 năm tới, trong khi mảng công nghệ thông tin truyền thống có thể duy trì tốc độ tăng trưởng một chữ số. Đây là định hướng tăng trưởng, nhưng khả năng hiện thực hóa sẽ cần được kiểm chứng qua kết quả kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn trong các kỳ tiếp theo.
Sau đợt giảm giá kéo dài, hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) của FPT được ghi nhận ở khoảng 12,5 lần, thấp hơn mức trung vị 20,2 lần của ba năm gần nhất. Khoảng cách này cho thấy thị trường đã điều chỉnh đáng kể kỳ vọng định giá dành cho doanh nghiệp.
Đợt giảm sâu này của FPT phản ánh sự giao thoa của nhiều yếu tố: lực bán ròng kéo dài, nguy cơ thay đổi thành phần chỉ số, triển vọng tăng trưởng tại các thị trường chủ lực và quá trình định giá lại ngành dịch vụ công nghệ trước làn sóng AI.
Thách thức lớn nhất đối với FPT không chỉ là duy trì đà tăng doanh thu, mà là chứng minh mô hình kinh doanh có thể thích ứng với thời kỳ AI làm thay đổi năng suất và giá trị của lao động phần mềm. Khi đó, khả năng tạo ra lợi nhuận từ công nghệ mới và hiệu quả sử dụng vốn sẽ là những yếu tố quan trọng để thị trường đánh giá lại cổ phiếu.