Tập trung xử lý rác thải sinh hoạt tại khu dân cư, xóa bỏ các điểm tập kết rác tự phát, vận động người dân phân loại rác tại nguồn và duy trì hoạt động tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm là những giải pháp đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ thực hiện quyết liệt.
Ghi nhận tại xã Đại Đình (Phú Thọ), UBND xã đã chủ động thực hiện nhiều giải pháp nâng cao chất lượng môi trường sống. Với sự vào cuộc của chính quyền, các tổ chức đoàn thể và sự đồng thuận của Nhân dân, công tác bảo vệ môi trường từng bước chuyển từ xử lý các điểm ô nhiễm sang xây dựng nếp sống xanh, sạch, đẹp trong cộng đồng.
Rác thải sinh hoạt là một trong những vấn đề đặt ra đối với công tác bảo vệ môi trường ở khu vực nông thôn. Nếu không được thu gom, vận chuyển kịp thời, rác tồn đọng tại các tuyến đường, khu dân cư và điểm tập kết tự phát có thể gây mất mỹ quan, phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân.
Huy động mọi nguồn lực bảo vệ môi trường
Trước đây, tại các khu dân cư trên địa bàn xã Đại Đình, nhiều thôn có bãi rác tạm, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. Để khắc phục tình trạng này, địa phương đã triển khai các giải pháp tổ chức lại việc thu gom, tập kết và vận chuyển rác thải. Đến nay, các bãi rác tạm tại các thôn đã được xóa bỏ, thay vào đó là 2 bãi tập kết rác tập trung trên địa bàn xã.
Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Đại Đình đã và đang tổ chức thu gom rác thải tại các khu dân cư với tần suất 2 lần/tuần. Lượng rác được thu gom bình quân khoảng 8–12 tấn/ngày. Sau khi tập kết, rác được vận chuyển định kỳ khoảng 1–2 tuần/lần đi xử lý.
Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Đại Đình đã chỉ đạo các hợp tác xã dịch vụ môi trường tổ chức ra quân tổng vệ sinh, làm sạch các điểm tập kết rác tạm thời tại 26/26 thôn dân cư. Sau khi xử lý lượng rác tồn đọng, các vị trí này được cắm biển cấm đổ rác và bàn giao cho thôn, khu dân cư quản lý, giám sát nhằm hạn chế tình trạng tái phát.
Đây là giải pháp thiết thực, không chỉ giúp cải thiện cảnh quan mà còn nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong quản lý các khu vực công cộng. Khi những điểm tập kết rác tạm được giải tỏa, việc duy trì vệ sinh và ngăn chặn hành vi đổ rác trở lại cần được thực hiện thường xuyên, có sự phối hợp giữa chính quyền, các đoàn thể và người dân.
Cùng với công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, xã Đại Đình chú trọng tuyên truyền, vận động người dân thay đổi thói quen sinh hoạt, thực hiện phân loại chất thải ngay từ hộ gia đình. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm lượng rác cần vận chuyển đi xử lý tập trung, tận dụng những loại chất thải có thể tái sử dụng, tái chế và hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
Mô hình phân loại rác thải tại hộ gia đình đã được triển khai trên địa bàn xã. Người dân được hướng dẫn tận dụng rác hữu cơ làm thức ăn chăn nuôi hoặc ủ thành phân bón; các loại rác có khả năng tái chế như giấy, chai nhựa, vỏ hộp sữa được thu gom riêng để bán cho cơ sở thu mua phế liệu; phần rác còn lại được thu gom, vận chuyển đến khu xử lý tập trung.
Thực tế cho thấy, phân loại rác tại nguồn không đòi hỏi những hành động phức tạp. Mỗi gia đình chỉ cần bố trí dụng cụ chứa rác phù hợp, tách riêng các loại chất thải có thể tái sử dụng, tái chế và đưa rác ra đúng thời gian, địa điểm thu gom. Khi được thực hiện thường xuyên, những việc làm nhỏ sẽ góp phần giảm áp lực cho hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải.
Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, công tác tuyên truyền cần được duy trì thường xuyên, gắn với hướng dẫn trực tiếp tại khu dân cư. Các tổ chức đoàn thể, trưởng thôn và những người có uy tín trong cộng đồng cần tiếp tục phát huy vai trò vận động, giúp người dân hiểu rõ lợi ích của phân loại rác.
“Ngày Chủ nhật xanh” vì môi trường xanh - sạch - đẹp
Phong trào “Ngày Chủ nhật xanh” được UBND xã xây dựng thường kỳ, được duy trì tại các thôn, khu dân cư với sự tham gia của đoàn viên, thanh niên, hội viên các đoàn thể và các hộ gia đình. Những hoạt động như quét dọn đường giao thông, thu gom rác, phát quang cỏ dại, khơi thông cống rãnh, vệ sinh nhà văn hóa và khu vực sinh hoạt cộng đồng góp phần tạo chuyển biến trực tiếp về cảnh quan môi trường.
Phong trào được tổ chức tại 26/26 thôn, yêu cầu đặt ra là cần tiếp tục duy trì vệ sinh sau giải tỏa, tránh tình trạng rác thải tái xuất hiện tại những vị trí đã được làm sạch. Các thôn có thể phân công nhóm hộ hoặc đoàn thể phụ trách từng tuyến đường, khu vực công cộng; kịp thời nhắc nhở, vận động người dân không xả rác bừa bãi và cùng tham gia vệ sinh môi trường.
Điều quan trọng là hoạt động tổng vệ sinh không chỉ dừng lại ở việc làm sạch trong một buổi ra quân mà phải hướng tới hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh thường xuyên. Mỗi người dân cần có trách nhiệm với không gian sống chung, không đổ rác xuống mương thoát nước, ao hồ, lòng đường hay các khu đất trống; đồng thời chủ động nhắc nhở người thân thực hiện đúng quy định.
Khi các hoạt động vệ sinh môi trường được tổ chức đều đặn, gắn với phân loại rác tại nguồn và duy trì lịch thu gom ổn định, hiệu quả bảo vệ môi trường sẽ được nâng lên, góp phần xây dựng các tuyến đường sáng, xanh, sạch, đẹp và khu dân cư văn minh.
Thời gian tới, xã Đại Đình chủ trương tiếp tục duy trì lịch thu gom rác, nâng cao hiệu quả vận chuyển và xử lý chất thải, đẩy mạnh tuyên truyền phân loại rác tại nguồn và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng.
Việc kiểm tra, giám sát các điểm tập kết, ngăn chặn tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định và duy trì hoạt động tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm được UBND xã coi là nhiệm vụ thường xuyên xã và của thôn, khu dân cư, từng bước xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển địa phương bền vững.