Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng vừa ký ban hành Kết luận số 106-KL/TW ngày 15/10 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và kế hoạch năm 2027.
Theo kết luận, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2027 được đặt ra ở mức từ 10% trở lên, gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Về điều hành tiền tệ, lãi suất và tỷ giá cần được điều hành phù hợp với diễn biến trong nước và quốc tế. Trung ương yêu cầu giảm lãi suất cho vay, hướng dòng tín dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), thông qua các biện pháp điều hành, đã chỉ đạo hệ thống các tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, theo đúng chủ trương của Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị NHNN và các tổ chức tín dụng nghiêm túc đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay thời gian qua. Đồng thời, khẩn trương triển khai thực chất, hiệu quả, kịp thời các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, theo đó giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.
Ngay sau đó, tín hiệu giảm lãi suất đầu tiên đã được BIDV, Vietcombank phát ra. Cụ thể, ngày 17/10, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho biết đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống từ ngày 15/10/2026. Lãi suất cho vay từ 6%/năm, giảm tới 2%/năm so với mức lãi suất thông thường, tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.
Chiều 17/10, phát biểu tại phiên thảo luận tổ về dự án sửa đổi bổ sung một số Luật, ông Nguyễn Thanh Tùng, chủ tịch HĐQT Vietcombank cho biết, ngân hàng này cam kết giảm tối thiểu 2%/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.
Thực tế, lãi suất huy động và cho vay thời gian qua tăng rất cao. Lãi suất huy động đã áp sát 10%/năm, còn lãi suất cho vay đã tăng lên mức 17-18%/năm với các khoản vay cá nhân, tùy theo mục đích vay. Khoản vay mua ô tô tại một số ngân hàng còn vượt 19%/năm. Với cho vay doanh nghiệp lãi suất cũng lên đến 13-14%/năm.
Tại Cake by VPBank, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng với sổ tiết kiệm đầu tiên lên đến 9,6%/năm. Với sổ tiếp theo, nếu số tiền gửi từ 500 triệu đồng người gửi tiền cũng được áp dụng mức lãi suất huy động 9,6%/năm.
Tại Vikki Bank lãi suất huy động cao nhất cũng chạm mức 9,6%/năm, trong khi mức lãi suất cao nhất tại một số ngân hàng nhỏ đã chạm mốc 9,8%/năm.
Nhiều ngân hàng cổ phần lớn cũng áp lãi suất huy động cao nhất lên đến 9,3-9,7%/năm.
Ngay tại các ngân hàng trong nhóm Big4, lãi suất huy động các kỳ hạn trên 6 tháng đã vượt 8%/năm.
Mặt bằng lãi suất cho vay còn cao, làm tăng chi phí vốn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, người dân. Trong khi đó, rủi ro nợ xấu vẫn tiềm ẩn, đặt ra yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt nhưng phải bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, khả năng lãi suất giảm thêm trong thời gian tới phụ thuộc vào những điều kiện cụ thể: lạm phát và tỷ giá ổn định; huy động vốn theo kịp tăng trưởng tín dụng; thanh khoản hệ thống thuận lợi; nợ xấu và chi phí dự phòng được kiểm soát. Nếu các điều kiện này cải thiện, lãi suất cho vay có cơ sở hạ nhiệt từng bước, trước hết ở các khoản vay ít rủi ro và các lĩnh vực tạo ra dòng tiền tốt. Dự báo một đợt giảm mạnh trên diện rộng ở thời điểm này cần được nhìn nhận thận trọng.
Về điều hành, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ tiền tệ để hỗ trợ thanh khoản phù hợp, ổn định kỳ vọng thị trường và giữ vững an toàn hệ thống. Chính sách tín dụng nên khuyến khích dòng vốn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả, đồng thời tạo điều kiện để tổ chức tín dụng chủ động định giá khoản vay theo mức độ rủi ro. Cách tiếp cận linh hoạt, thích ứng với điều kiện vĩ mô cũng là định hướng được Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh.