Tham gia thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong khuôn khổ kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nền tảng cho phát triển của cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Theo Thủ tướng, một chuyển biến đáng chú ý trong 9 tháng đầu năm là tư duy, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành đã thay đổi rõ nét theo hướng tích cực, dù mức độ chuyển biến chưa đồng đều. Kết quả này có sự tham gia của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở.
Trong điều hành của Chính phủ, Thủ tướng cũng nhấn mạnh có sự thay đổi lớn với việc xây dựng kế hoạch rất chi tiết, cụ thể, giao nhiệm vụ cho từng bộ, ngành gắn với trách nhiệm, tiến độ, lộ trình, thời gian thực hiện, và kết quả cụ thể.
Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội và Chính phủ trong việc hoàn thiện khối lượng công việc rất lớn về thể chế.
Ông đặc biệt nhấn mạnh định hướng đổi mới đã được thống nhất, đó là xây dựng thể chế không chỉ để xử lý điểm nghẽn thể chế, mà để kiến tạo phát triển.
“Có thể chế đầy đủ, thông thoáng, minh bạch, phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế thì mới kiến tạo phát triển và huy động được các nguồn lực cho tăng trưởng, phát triển xây dựng đất nước”, Thủ tướng nêu quan điểm và khái quát nhiều kết quả quan trọng trong hoàn thiện thể chế từ đầu nhiệm kỳ.
Về điều hành vĩ mô để tạo nền tảng vững chắc gắn với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, Thủ tướng khẳng định nếu không điều hành nhạy bén và kịp thời, chúng ta không thể giữ được lạm phát ở mức an toàn.
Dẫn chứng, ông cho biết khi giá xăng dầu thế giới tăng từ 65% đến gần 90%, nếu chúng ta không áp dụng ngay các biện pháp thuế, giá xăng dầu trong nước có thể tăng 60%-80%. Và khi giá xăng dầu tăng sẽ tác động sang giá cả các mặt hàng khác đều tăng.
Hay điển hình như giá điện, trong bối cảnh nhu cầu về điện tăng cao nhất từ trước đến nay, thậm chí có những thời điểm rất khó khăn để bảo đảm đủ cung ứng điện, nhưng trong điều hành, chúng ta vẫn bảo đảm cung ứng điện, vẫn kiểm soát không tăng giá điện.
Mặt khác, các nước áp lực lạm phát rất lớn và buộc phải tăng lãi suất ngân hàng Trung ương để kiểm soát lạm phát. Nhưng theo Thủ tướng, chúng ta dù ngân sách đang hụt thu, vẫn nỗ lực nhiều giải pháp kiểm soát để chia sẻ trách nhiệm với nền kinh tế, với người dân.
Đối với giá đất và bất động sản, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang triển khai một số biện pháp, chính sách rất quyết liệt, như đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà cho thuê. Khi đó, giá nhà trên thị trường, nhất là giá nhà chung cư, sẽ phải theo xu hướng giảm.
"Về giá đất, tới đây, khi Quốc hội xem xét, thông qua Luật Đất đai, Nhà nước sẽ điều tiết mạnh mẽ. Nhà nước sẽ quyết định vấn đề này, giá đất và giá bất động sản chắc chắn sẽ giảm", Thủ tướng chia sẻ.
Đối với xăng dầu, sắp tới sẽ sửa đổi nghị định nhằm cắt giảm các khâu trung gian trong kinh doanh xăng dầu để giảm các chi phí phát sinh.
Trong lĩnh vực y tế, Thủ tướng cho rằng chi phí trung gian trong cung ứng thuốc và thiết bị y tế còn lớn, khiến người bệnh, người dân phải trả chi phí cao. Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số quy định của pháp luật về khám chữa bệnh và dược, theo hướng cắt giảm khâu trung gian để người dân tiếp cận thuốc và thiết bị y tế với chi phí hợp lý hơn.
Trong nông nghiệp, việc xử lý những vi phạm liên quan đến mã số vùng trồng và kiểm định được Thủ tướng đề cập trong bối cảnh sản xuất, xuất khẩu nông sản có kết quả tích cực, đặc biệt là mặt hàng sầu riêng.
Theo Thủ tướng, mục tiêu xuyên suốt của các giải pháp trên là giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả, năng suất và sức cạnh tranh, qua đó gia tăng giá trị cho nền kinh tế.
Đề cập các lĩnh vực xã hội, Thủ tướng cho biết Chính phủ đang triển khai các giải pháp cải cách giáo dục, miễn giảm học phí, nâng cao chất lượng và tăng đầu tư cho trường lớp.
Trong điều kiện ngân sách còn hạn chế, việc đầu tư xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới đất liền đang được triển khai và tiếp tục hoàn thiện theo các giai đoạn. Chính phủ sẽ xem xét đầu tư nâng cấp trường học tại các xã khó khăn khác, không chỉ giới hạn ở khu vực biên giới.
Từ năm tới, Chính phủ tiếp tục đầu tư các trung tâm y tế nhằm tăng cường y tế cơ sở tại các xã biên giới và một số địa bàn khó khăn. Việc triển khai khám sức khỏe định kỳ cũng nhằm phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, phục vụ điều trị và chủ động phòng bệnh.
Trong lĩnh vực văn hóa, Chính phủ đang triển khai nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đồng thời tập trung các giải pháp thúc đẩy du lịch. Thủ tướng cho rằng các địa phương có trách nhiệm lớn trong việc thực hiện những nhiệm vụ này, nhất là dịp cuối năm