Giá dầu biến động, thị trường chờ tín hiệu từ Fed
Thị trường năng lượng bước vào tuần giao dịch mới với những diễn biến trái chiều. Giá dầu đầu tuần này đã giảm sau nhịp tăng gần chạm đỉnh 6 tháng vào cuối tuần trước. Bên cạnh đó, các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia tiếp tục làm dấy lên lo ngại về nguồn cung, khiến thị trường chưa thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro tăng giá.
Diễn biến này cho thấy giá dầu đang chịu tác động đồng thời từ hai yếu tố: nguy cơ gián đoạn nguồn cung và triển vọng nhu cầu năng lượng giữa làn sóng kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Khi các rủi ro địa chính trị chưa được giải quyết, giá dầu có thể tiếp tục biến động mạnh và tạo ra những tác động khác nhau đối với từng nhóm doanh nghiệp dầu khí.
Trong khi đó, giới đầu tư đang hướng sự chú ý đến cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tuần này. Ngoài quyết định lãi suất, thông điệp của Chủ tịch Fed Kevin Warsh về triển vọng chính sách tiền tệ trong những tháng tới được xem là yếu tố quan trọng đối với diễn biến thị trường tài chính.
Trước cuộc họp, thị trường vẫn cân nhắc giữa khả năng Fed giữ nguyên lãi suất và nguy cơ tiếp tục thắt chặt chính sách nếu áp lực lạm phát gia tăng. Giá dầu neo ở mức cao có thể làm gia tăng áp lực lên chi phí năng lượng, qua đó ảnh hưởng đến lạm phát và quyết định điều hành của các ngân hàng trung ương.
Đối với cổ phiếu dầu khí, tác động từ chính sách tiền tệ không chỉ nằm ở phản ứng tức thời của thị trường trước thông báo lãi suất. Mặt bằng lãi suất còn ảnh hưởng đến chi phí vốn, tỷ giá và nhu cầu tiêu thụ năng lượng. Nếu Fed duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn dự kiến, tâm lý thận trọng có thể gia tăng, nhất là đối với các cổ phiếu có mức độ biến động cao.
Ngược lại, nếu thông điệp của Fed giúp giảm bớt lo ngại về triển vọng kinh tế và chi phí vốn thì tâm lý thị trường có thể được cải thiện. Dù vậy, phản ứng của cổ phiếu dầu khí vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến cung cầu dầu thô và triển vọng hoạt động của từng doanh nghiệp.
Lợi nhuận dầu khí tăng đột biến, BSR đóng góp chủ yếu
Trong bối cảnh thị trường chờ đợi các tín hiệu vĩ mô, kết quả kinh doanh quý III/2026 đang cung cấp thêm cơ sở để đánh giá triển vọng nhóm dầu khí trên VN-Index.
Tính đến ngày 26/10/2026, trong số 465 doanh nghiệp và ngân hàng niêm yết đã công bố báo cáo tài chính hoặc ước tính sơ bộ, lợi nhuận sau thuế của nhóm này tăng 32,7% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nhóm phi tài chính ghi nhận mức tăng 79%, cao hơn đáng kể mức tăng 7,1% của nhóm tài chính.
Dầu khí là một trong những ngành có mức tăng trưởng lợi nhuận nổi bật nhất, với lợi nhuận sau thuế tăng 639,7% so với cùng kỳ. Nhưng hiện mới có 2 trong tổng số 12 doanh nghiệp thuộc ngành công bố kết quả, đại diện 57,9% vốn hóa. Do đó, mức tăng trưởng này chưa đủ để phản ánh toàn diện tình hình kinh doanh của cả ngành.
Động lực chính đến từ Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), khi lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ tăng khoảng 660%. Kết quả được hỗ trợ bởi doanh thu cải thiện, biên lợi nhuận lọc hóa dầu thuận lợi và nền lợi nhuận thấp của cùng kỳ năm trước.
Kết quả của BSR cho thấy sự cải thiện trong hoạt động lọc hóa dầu có thể tạo ra mức tăng trưởng lợi nhuận đáng kể khi các điều kiện kinh doanh thuận lợi. Tuy nhiên, cần phân biệt tác động của giá dầu với biên lợi nhuận lọc dầu. Giá dầu tăng chưa chắc lợi nhuận của doanh nghiệp lọc dầu sẽ tăng tương ứng, bởi kết quả còn phụ thuộc vào giá nguyên liệu đầu vào, giá sản phẩm đầu ra, mức tồn kho và chênh lệch giá giữa dầu thô với các sản phẩm lọc hóa dầu.
Đối với các doanh nghiệp dầu khí khác, triển vọng kinh doanh cũng không hoàn toàn đồng nhất. Biến động giá dầu có thể ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp thăm dò và khai thác, trong khi các đơn vị cung cấp dịch vụ dầu khí còn phụ thuộc vào kế hoạch đầu tư, tiến độ triển khai dự án và nhu cầu thuê dịch vụ của khách hàng.
Vì vậy, mức tăng lợi nhuận của BSR là tín hiệu tích cực đối với bức tranh kinh doanh ngành dầu khí, nhưng chưa thể được xem là căn cứ duy nhất để đánh giá triển vọng của toàn bộ nhóm cổ phiếu.
Trong ngắn hạn, diễn biến giá dầu thế giới vẫn là yếu tố trực tiếp chi phối tâm lý đối với nhóm cổ phiếu dầu khí. Nếu rủi ro nguồn cung gia tăng và giá dầu duy trì ở mức cao, kỳ vọng về doanh thu, lợi nhuận của một số doanh nghiệp thượng nguồn có thể được cải thiện. Mặt khác, nếu giá dầu giảm do nhu cầu suy yếu hoặc lo ngại tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thị trường có thể điều chỉnh lại kỳ vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp liên quan.
Trong tuần này, phản ứng của thị trường trước thông điệp từ Fed và diễn biến giá dầu sẽ là hai yếu tố cần theo dõi song song. Nếu giá dầu tiếp tục biến động mạnh, trong khi định hướng lãi suất chưa rõ ràng thì cổ phiếu dầu khí có thể phân hóa theo đặc thù hoạt động và triển vọng lợi nhuận của từng doanh nghiệp.
Nhìn chung, kết quả kinh doanh quý III đang tạo điểm tựa nhất định cho nhóm dầu khí, nhưng triển vọng cổ phiếu trong ngắn hạn vẫn phụ thuộc vào diễn biến giá năng lượng, chính sách tiền tệ và khả năng duy trì lợi nhuận. Việc đánh giá từng doanh nghiệp trên cơ sở biên lợi nhuận, dòng tiền hay định giá sẽ có ý nghĩa hơn so với việc chỉ dựa vào mức tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành.