Số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan cho thấy, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10/2026, kim ngạch xuất khẩu cả nước đạt 463,7 tỷ USD (tăng 25,9%), trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 481,37 tỷ USD (tăng 37,2%). Tổng giá trị giao thương đạt khoảng 945,07 tỷ USD.
Từ những ngày đầu tháng 10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt 56,68 tỷ USD (xuất khẩu 29,25 tỷ USD, nhập khẩu 27,43 tỷ USD, xuất siêu 1,82 tỷ USD). Nếu duy trì nhịp độ giao thương này, tổng trị giá xuất nhập khẩu lũy kế 10 tháng sẽ đạt khoảng 1.001,75 tỷ USD.
Nhìn lại hành trình phát triển, từ mức chưa đầy 14 tỷ USD vào năm 1995 lên khoảng 930 tỷ USD năm 2025 và tiệm cận mốc 1.000 tỷ USD ở thời điểm hiện tại, đây là bước nhảy vọt khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.
Cơ cấu xuất nhập khẩu tiếp tục thể hiện sự gắn kết chặt chẽ của Việt Nam với chuỗi sản xuất công nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giữ quy mô lớn nhất khi xuất khẩu đạt 135,31 tỷ USD (tăng 65,2%, chiếm 29,2% tổng kim ngạch xuất khẩu) và nhập khẩu đạt 201,12 tỷ USD. Bên cạnh đó, nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng ghi nhận tổng giá trị giao thương đạt 115,46 tỷ USD với 58,62 tỷ USD xuất khẩu (tăng 29%) và 56,84 tỷ USD nhập khẩu, cùng với mặt hàng điện thoại các loại và linh kiện đạt kim ngạch xuất khẩu 54,34 tỷ USD, tăng 18,2%.
Tổng cộng, 3 nhóm hàng chủ lực trên đóng góp tới 248,27 tỷ USD (chiếm 53,5% tổng giá trị xuất khẩu cả nước). Hai nhóm hàng điện tử và máy móc cũng chiếm tới 53,6% tổng kim ngạch nhập khẩu (gần 258 tỷ USD).
Bên cạnh khối công nghiệp, xuất khẩu nông - lâm - thủy sản cũng ghi nhận những con số ấn tượng khi các mặt hàng chủ lực đồng loạt bứt phá. Trong đó, thủy sản đạt 9,7 tỷ USD và dự báo cả năm sẽ vượt mốc 12 tỷ USD, còn rau quả mang về 7,77 tỷ USD với triển vọng hướng tới con số 10 tỷ USD cho cả năm. Cùng với đó, hạt điều đạt gần 4,1 tỷ USD và ước tính cán mốc 5,2 - 5,3 tỷ USD vào cuối năm, trong khi mặt hàng gạo cũng đóng góp tích cực vào bức tranh chung với kim ngạch đạt khoảng 3,17 tỷ USD.
Lũy kế từ đầu năm đến 15/10, cán cân thương mại nghiêng về nhập siêu khoảng 17,67 tỷ USD do tốc độ tăng nhập khẩu (37,2%) vượt xa xuất khẩu (25,9%). Các mặt hàng nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn ngoài linh kiện điện tử và máy móc còn có nguyên phụ liệu sản xuất như vải (12,23 tỷ USD), kim loại thường (11,92 tỷ USD), chất dẻo nguyên liệu (10,91 tỷ USD)...
Đánh giá về con số nhập siêu này, đại diện Cục Thống kê cho rằng cần nhìn nhận dưới góc độ tích cực. Nhập khẩu tăng mạnh phản ánh nhu cầu tích trữ nguyên vật liệu, linh kiện và máy móc thiết bị của doanh nghiệp nhằm phục vụ cho các đơn hàng sản xuất cuối năm và đợt tăng tốc tiếp theo. Nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là đẩy nhanh tiến độ sản xuất, giải phóng hàng tồn kho thành sản phẩm hoàn chỉnh để xuất khẩu hoặc tiêu thụ trong nước, chuyển hóa nguồn lực thành doanh thu thực tế.
Đáng chú ý, đà nhập siêu đang có dấu hiệu hạ nhiệt khi xuất khẩu trong tháng 9 và nửa đầu tháng 10 tăng nhanh hơn nhập khẩu (nửa đầu tháng 10 xuất siêu 1,82 tỷ USD), hứa hẹn giúp cán cân thương mại cải thiện đáng kể trong quý IV.
Số liệu thương mại 10 tháng đầu năm tiếp tục khắc họa rõ nét sự chênh lệch giữa hai khu vực kinh tế. Cụ thể, khối doanh nghiệp FDI duy trì vai trò chủ lực với kim ngạch xuất khẩu đạt 374,27 tỷ USD (tăng 31,3%, chiếm 80,7% tổng kim ngạch xuất khẩu) và nhập khẩu đạt 356,49 tỷ USD (chiếm 74%), qua đó ghi nhận mức xuất siêu khoảng 17,78 tỷ USD. Trái ngược với đà thặng dư của khối FDI, khu vực doanh nghiệp trong nước đạt 89,5 tỷ USD ở chiều xuất khẩu và 124,87 tỷ USD ở chiều nhập khẩu, dẫn đến mức nhập siêu lên tới khoảng 35,37 tỷ USD.
Thặng dư từ khối FDI đã giúp bù đắp đáng kể thâm hụt thương mại của khối doanh nghiệp nội địa. Tuy nhiên, thực tế này đặt ra bài toán cấp bách về việc gia tăng giá trị nội địa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn đa quốc gia.
Để hỗ trợ doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, Bộ Công Thương sẽ tổ chức Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề “Go Global – Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới” vào ngày 4/11.
Hướng tới mốc năm 2030, chương trình đặt mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp về kinh doanh quốc tế, đồng thời tư vấn lập kế hoạch "Go Global" cho 1.000 đơn vị và hỗ trợ chuyên sâu cho 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài. Bên cạnh đó, chương trình sẽ đồng hành cùng 100 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu—trong đó có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn—và đưa 100 doanh nghiệp vận hành hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, với tối thiểu 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến vượt mốc 10 triệu USD.