Nội dung này được Bộ Tài chính đưa ra tại hồ sơ dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ thuế. Ngoài doanh nghiệp, đề xuất còn liên quan đến hộ, cá nhân kinh doanh còn tồn đọng nghĩa vụ liên quan tới lệ phí môn bài.
Theo Bộ Tài chính, đến ngày 31/12/2025, khoảng 764.000 người nộp thuế còn nợ lệ phí môn bài, với tổng số tiền khoảng 1.450 tỷ đồng. Đây là khoản nợ đã được hạch toán, theo dõi trên hệ thống quản lý thuế.
Từ ngày 1/1/2026, lệ phí môn bài đã chấm dứt thu theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Tuy nhiên, các khoản nợ phát sinh trước thời điểm này vẫn được theo dõi, trong đó có nhiều trường hợp người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế.
Bộ Tài chính cho rằng lệ phí môn bài là khoản thu cố định hằng năm, không phụ thuộc trực tiếp vào kết quả kinh doanh. Việc thu hồi các khoản nợ nhỏ phát sinh trong thời gian dài có thể tốn kém nguồn lực quản lý, trong khi doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động khó có khả năng thanh toán.
Trước đây, mức lệ phí môn bài với doanh nghiệp là 1 triệu, 2 triệu hoặc 3 triệu đồng mỗi năm, tùy vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư đăng ký. Giả định mức lệ phí này bình quân 2 triệu đồng một năm, doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa xong thủ tục đóng mã số thuế trong 5 năm có thể phát sinh 10 triệu đồng lệ phí môn bài. Nếu kéo dài 10 năm, khoản này lên tới 20 triệu đồng, chưa gồm tiền chậm nộp.
Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh đây là giải pháp có tính chất đặc thù, nhằm xử lý một lần đối với các khoản nợ tồn đọng lịch sử. Việc xác định đối tượng và khoản nợ được xử lý phải dựa trên dữ liệu quản lý thuế, bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện, công khai và minh bạch. Chính sách được đề xuất áp dụng đến ngày 30-6-2028, nhằm giới hạn thời gian thực hiện và bảo đảm tính chất đặc thù của nghị quyết.
Ngoài lệ phí môn bài, Bộ Tài chính đề xuất xóa tiền chậm nộp có điều kiện cho người đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế (trạng thái 03), hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06).
Để được áp dụng, người nộp thuế phải nộp đủ hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc đóng mã số thuế, được cơ quan quản lý tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028. Đồng thời, họ phải trả đủ tiền thuế nợ gốc trong thời hạn này. Trường hợp không còn nợ gốc, cơ quan thuế đối chiếu, xác nhận trên cơ sở dữ liệu quản lý.
Cơ quan thuế dựa trên hồ sơ và dữ liệu trên hệ thống để xem xét, không tự động xóa tiền chậm nộp cho toàn bộ nhóm này.
Theo tờ trình, tổng nợ của doanh nghiệp chờ giải thể khoảng 27.805 tỷ đồng, gồm khoảng 18.090 tỷ nợ gốc và 9.715 tỷ đồng tiền chậm nộp.
Bộ Tài chính cho rằng tiền chậm nộp tiếp tục tăng trong khi nhiều người nộp thuế đã ngừng hoạt động thời gian dài, không còn tài sản, nguồn thu hoặc không thể liên hệ với người đại diện. Việc yêu cầu thanh toán toàn bộ nợ gốc và tiền chậm nộp có thể vượt khả năng tài chính, khiến họ tiếp tục bỏ mặc, không đóng mã số thuế.
Cơ chế xử lý có điều kiện được kỳ vọng khuyến khích người nộp thuế trả đủ nợ gốc, hoàn tất thủ tục khôi phục hoạt động hoặc rút khỏi thị trường. Số tiền chậm nộp thực tế được xóa phụ thuộc vào từng trường hợp đáp ứng điều kiện.
Theo dự thảo, các chính sách trên được áp dụng đến hết ngày 30/6/2028.