Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 31/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tiết giảm tối đa chi phí, hướng tới giảm giá bán lẻ điện bình quân khoảng 2% trong thời gian từ nay đến hết ngày 31/3/2027.
Theo mức giá bán lẻ điện bình quân hiện hành là 2.204,0655 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT), nếu giảm 2%, giá điện bình quân sẽ xuống còn khoảng 2.159 đồng/kWh, tương đương giảm khoảng 44 đồng/kWh.
Đây mới là định hướng của Chính phủ. Mức điều chỉnh thực tế còn phụ thuộc vào kết quả rà soát chi phí và phương án giá do EVN xây dựng, trình Bộ Công Thương xem xét theo quy định.
Định hướng giảm giá điện được đưa ra trước tình trạng giá bán lẻ điện bình quân liên tục tăng trong những năm gần đây.
Cụ thể, tháng 5/2023, giá điện tăng 3%, lên 1.920,37 đồng/kWh. Đến tháng 11/2023, giá tiếp tục tăng 4,5%, lên 2.006,79 đồng/kWh. Tháng 10/2024, giá điện tăng thêm 4,8%, lên 2.103,12 đồng/kWh. Lần điều chỉnh gần nhất diễn ra vào tháng 5/2025, với mức tăng 4,8%, đưa giá bán lẻ điện bình quân lên 2.204,0655 đồng/kWh.
Như vậy, sau 4 lần điều chỉnh, giá điện bình quân đã tăng khoảng 340 đồng/kWh, tương đương hơn 18% so với mức giá trước tháng 5/2023 là 1.864,44 đồng/kWh.
Ngoài ra, một trong những cơ sở quan trọng để đánh giá khả năng giảm giá điện là cơ cấu chi phí sản xuất, kinh doanh điện của EVN. Theo báo cáo của tập đoàn, tổng chi phí sản xuất, kinh doanh điện năm 2025 đạt 601.680,1 tỷ đồng, tương ứng giá thành 2.092,70 đồng/kWh.
Trong đó, chi phí phát điện chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 498.362,7 tỷ đồng, tương ứng 1.733,35 đồng/kWh, chiếm khoảng 82,8% tổng chi phí.
Tiếp đến là chi phí phân phối - bán lẻ điện với 78.993,21 tỷ đồng, tương ứng 274,75 đồng/kWh, chiếm khoảng 13,1%. Chi phí truyền tải điện đạt 22.141,86 tỷ đồng, tương ứng 77,01 đồng/kWh, chiếm khoảng 3,7%. Phần còn lại là các khoản chi phí phụ trợ, quản lý ngành, điều độ vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện lực.
Với tỷ trọng hơn 80%, chi phí phát điện là khoản mục có ảnh hưởng lớn nhất đến giá thành điện. Do đó, giá nhiên liệu, giá mua điện từ các nhà máy và cơ cấu huy động nguồn là những yếu tố cần được EVN rà soát khi xây dựng phương án giảm giá.
Ở khâu truyền tải và phân phối, việc kiểm soát tổn thất điện năng, chi phí vận hành và quản lý cũng là những nội dung cần được xem xét.
Đặc biệt, báo cáo của EVN còn ghi nhận 17.506,64 tỷ đồng chi phí sản xuất, kinh doanh điện chưa được hạch toán vào giá thành lũy kế đến hết năm 2025. Khoản chi phí này chủ yếu liên quan đến chênh lệch tỷ giá chưa được tính vào giá thành và chưa thanh toán cho các đơn vị phát điện. Đây cũng là yếu tố cần tính đến khi đánh giá tổng thể tình hình tài chính và khả năng điều chỉnh giá điện trong thời gian tới.
Bên cạnh kết quả sản xuất, kinh doanh điện, tình hình tài chính của EVN cũng ghi nhận một số chuyển biến tích cực.
Theo báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ EVN, trong 6 tháng đầu năm nay, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hơn 295.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 8.631 tỷ đồng, tăng 26,2% so với cùng kỳ năm trước.
Khoản lỗ lũy kế 5.611 tỷ đồng tại cuối năm 2025 đã được bù đắp hết. Đến ngày 30/6, công ty mẹ EVN ghi nhận lợi nhuận sau thuế chưa phân phối dương hơn 3.019 tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng nợ phải trả của công ty mẹ tại thời điểm này vẫn ở mức hơn 304.851 tỷ đồng.
Về cơ chế điều chỉnh, theo Nghị định 72/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 278/2026/NĐ-CP, giá bán lẻ điện bình quân được tính toán trên cơ sở chi phí sản xuất, kinh doanh điện ở các khâu và những yếu tố đầu vào của hoạt động cung ứng điện.
Trong năm, giá bán lẻ điện bình quân được xem xét điều chỉnh trên cơ sở cập nhật chi phí khâu phát điện, chi phí mua điện từ các nhà máy cung cấp dịch vụ phụ trợ và những khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.
Trường hợp kết quả tính toán cho thấy giá bán lẻ điện bình quân giảm từ 1% trở lên so với mức hiện hành, EVN phải lập hồ sơ phương án giá, báo cáo Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến bằng văn bản.
Sau khi nhận được ý kiến của Bộ Công Thương, EVN quyết định việc điều chỉnh giảm giá bán lẻ điện bình quân. Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi thực hiện điều chỉnh, tập đoàn có trách nhiệm báo cáo Bộ để kiểm tra, giám sát.
Giá bán lẻ điện bình quân sau điều chỉnh phải nằm trong khung giá do Thủ tướng Chính phủ quy định, hiện dao động từ 1.826,22 đến 2.444,09 đồng/kWh, chưa bao gồm VAT.
Như vậy, khả năng giảm giá điện phụ thuộc trước hết vào kết quả rà soát chi phí sản xuất, kinh doanh điện, đặc biệt là chi phí phát điện. Bên cạnh đó, các khoản chi phí chưa hạch toán, nghĩa vụ nợ và nhu cầu vốn đầu tư cho hệ thống điện cũng là những yếu tố EVN phải tính đến khi xác định phương án giá.