Dự án áp dụng cơ chế đặc thù gồm 5 tuyến metro: số 1, 2, 8, 10 và 14 với tổng chiều dài khoảng 253,5 km. Tổng nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội giai đoạn 2026–2030 ước tính hơn 1 triệu tỷ đồng, trong đó riêng 5 tuyến metro nêu trên đã chiếm khoảng 900.000 tỷ đồng.
Chính quyền thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ 253,5 km của 5 tuyến metro này ngay trong năm 2030 nhằm giải quyết bài toán ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và phát triển đô thị theo mô hình TOD (đô thị định hướng giao thông công cộng).
Tại phiên họp, mức giá trần 120 triệu USD/km áp dụng cho các đoạn đi ngầm nhận được sự quan tâm lớn từ các đại biểu HĐND Thành phố. Giải trình làm rõ, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng và Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định đây là đơn giá tối đa khống chế để đàm phán với nhà thầu chiến lược và kiểm soát chi phí.
Về cơ cấu chi phí, mức giá trần 120 triệu USD/km đã bao gồm toàn bộ chi phí xây dựng, như depot bảo dưỡng, bãi đỗ tàu, ga ngầm, hầm đào bằng máy TBM, hầm đào hở và các công trình phụ trợ liên quan; cùng chi phí thiết bị, bao gồm hệ thống đường ray, thông tin tín hiệu, cấp điện, trung tâm điều hành OCC, thu soát vé tự động AFC và thiết bị bảo dưỡng.
Mức trần này chưa tính đến các khoản chi phí cho công trình lưỡng dụng, thuế VAT và chi phí dự phòng ngoài phạm vi gói thầu, bồi thường - hỗ trợ - tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật/xã hội, cũng như chi phí tư vấn và quản lý dự án thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.
Thêm vào đó, cơ chế kiểm soát tài chính được áp dụng rất chặt chẽ. Khi kiểm toán ở giai đoạn chuẩn bị phê duyệt hoặc quyết toán công trình, nếu giá trị thực tế thấp hơn 120 triệu USD/km thì thành phố sẽ thanh toán theo đúng kết quả kiểm toán; trường hợp chi phí thực tế vượt ngưỡng này, nhà thầu phải tự gánh chịu phần phát sinh và ngân sách thành phố tuyệt đối không chi trả thêm.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh mức giá này thấp hơn nhiều so với bình quân các dự án đường sắt đô thị đã và đang triển khai tại Việt Nam, cam kết "không có chuyện trượt giá, không có chuyện phát sinh".
Nghị quyết quy định thời gian thí điểm cơ chế đặc thù là 5 năm kể từ ngày có hiệu lực. Để tham gia thực hiện dự án theo hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay, nhà thầu chiến lược (doanh nghiệp trong nước tham gia độc lập hoặc liên danh) phải đáp ứng hàng loạt điều kiện khắt khe.
Về năng lực tài chính, giá trị tài sản ròng năm gần nhất không âm, đồng thời chứng minh khả năng thu xếp tối thiểu 60.000 tỷ đồng từ nguồn vốn chủ sở hữu, vốn vay và các nguồn hợp pháp khác.
Bên cạnh tiềm lực tài chính, nhà thầu phải cam kết bảo đảm chất lượng, tiến độ thi công, thực hiện chuyển giao công nghệ thực chất và đào tạo nhân lực trong nước để từng bước giúp Việt Nam làm chủ công nghệ metro.
Thành phố cũng áp dụng các chế tài xử lý rất nghiêm ngặt: nhà thầu phải kê khai trung thực và chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý; nếu khai khống năng lực hoặc chậm tiến độ do lỗi chủ quan (không thuộc trường hợp bất khả kháng hay do chậm bàn giao mặt bằng, bố trí vốn), chủ đầu tư có quyền thu hồi bảo lãnh, chấm dứt hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định.
Ngoài ra, nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị, nghị quyết cho phép UBND Thành phố và chủ đầu tư được ký hợp đồng nguyên tắc với nhà thầu chiến lược trước khi phê duyệt nhiệm vụ dự án hoặc chủ trương đầu tư. Thành phố cũng được chủ động quyết định cơ cấu nguồn vốn, đồng thời được ứng trước dự toán ngân sách địa phương năm sau (tối đa không quá 50% dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản) để triển khai dự án đúng kế hoạch.