Sáng 5/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, thủ tục này đã được bãi bỏ từ ngày 1/7/2026 theo Nghị quyết 66.18 của Chính phủ. Dự thảo luật lần này tiếp tục đề xuất luật hóa nội dung trên, chuyển từ cơ chế kiểm tra trước sang hậu kiểm.
Theo Bộ trưởng, việc bãi bỏ thủ tục không đồng nghĩa với giảm yêu cầu bảo đảm an toàn PCCC hay miễn trừ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và các chủ thể liên quan. Pháp luật hiện hành đã có những quy định về trách nhiệm nghiệm thu, bảo đảm an toàn và xử lý vi phạm, đồng thời dự thảo luật cũng bổ sung một số yêu cầu để phục vụ công tác hậu kiểm, thanh tra và quản lý.
Đáng chú ý, trước những băn khoăn về chế tài xử lý khi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết sau khi các dự án luật liên quan được thông qua, Bộ Công an sẽ tham mưu, báo cáo Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định 106 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Trong đó, cơ quan soạn thảo dự kiến tăng mức phạt tiền đối với các hành vi không tổ chức nghiệm thu về PCCC, nghiệm thu không đúng quy định hoặc không đúng thiết kế PCCC đã được thẩm định.
Bên cạnh việc tăng mức phạt tiền, dự thảo sửa đổi cũng sẽ bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình, phương tiện vi phạm. Cụ thể, có thể buộc dừng thi công, khai thác, sử dụng công trình hoặc phương tiện; buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho người và tài sản; buộc thi công, sản xuất, lắp ráp, đóng mới hoặc hoán cải phương tiện theo đúng thiết kế PCCC đã được thẩm định; buộc tổ chức nghiệm thu theo quy định.
Đối với trường hợp không chấp hành các biện pháp khắc phục hậu quả, Bộ trưởng cho biết sẽ nghiên cứu bổ sung các biện pháp cưỡng chế, ngăn chặn như yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ internet, viễn thông; niêm phong công trình, trụ sở, địa điểm hoặc một bộ phận công trình. Với phương tiện giao thông, có thể áp dụng biện pháp tạm dừng đăng kiểm, tạm dừng đăng ký.
Các nội dung trên là định hướng sửa đổi, bổ sung Nghị định 106, chưa phải những chế tài mới đã được ban hành.
Trước đó, góp ý về việc chuyển sang cơ chế hậu kiểm, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn TP Huế) cho rằng cần làm rõ phạm vi, thẩm quyền và phương thức kiểm tra, cũng như trách nhiệm cung cấp hồ sơ và xử lý khi phát hiện nghiệm thu không đúng thiết kế.
Đại biểu đề xuất phân loại công trình theo mức độ rủi ro. Trong đó, các công trình có nguy cơ cháy nổ cao, tập trung đông người, nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ hoặc có điều kiện thoát nạn phức tạp cần có cơ chế kiểm chứng độc lập trước khi đưa vào sử dụng. Các công trình còn lại có thể áp dụng cơ chế tự nghiệm thu kết hợp hậu kiểm, kiểm tra xác suất và đột xuất.
Đại biểu Cao Mạnh Linh (đoàn Thanh Hóa) cũng đề nghị công khai tình trạng đủ điều kiện bàn giao đối với nhà chung cư để người mua có thể tra cứu trước khi nhận nhà, tránh trường hợp công trình chưa bảo đảm yêu cầu PCCC nhưng cư dân đã vào sinh sống.